IV KO 112/25

IV KO 112/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie z zażalenia pełnomocnika S.W. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. […] o odmowie wszczęcia śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 269/25, o przekazanie sprawy innemu sadowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej o sygn. akt II Kp 269/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej postanowieniem z dnia 20 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 269/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z zażalenia pełnomocnika S.W. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. […] o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. i z art. 107 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy IV KO 112/25 2 przekroczenia uprawnień przez pracowników Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, a zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik zawiadamiającej o przestępstwach S.W., wskazując, że jej przeciwnik procesowy wykorzystał swoje znajomości w tutejszym sądzie. [WB] Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej zasługuje na uwzględnienie. Podniesiona we wniosku Sądu Rejonowego argumentacja, bez wątpienia wykazała istnienie okoliczności, mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości", wskazanych w art. 37 k.p.k. Podkreślić należy, że przepis art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21; postanowienie SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 27 lutego 2025 r., III KO 3/25). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uznać należy, że przytoczone we wniosku sądu meriti argumenty, wskazują, że zachodzi tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Z akt sprawy wynika, że prowadzone postępowanie dotyczy przekroczenia uprawnień przez pracowników Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej V Wydziału Ksiąg Wieczystych. Okoliczności te IV KO 112/25 3 niewątpliwie mogłyby wywołać u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu wątpliwości, co do bezstronnego i obiektywnego przeprowadzenia postępowania odwoławczego we właściwym sądzie. Zgodzić należy się z tezą, ugruntowaną już w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 29 maja 2024 r., IV KO 56/24; postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 171/24; postanowienie SN z dnia 20 lutego 2025 r., V KO 22/25). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej o sygn. akt II KP 269/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (postanowienie SN z dnia 25 października 2024 r., V KO 108/24). Uwzględniając wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Zabrzu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [a.ł]