IV KO 129/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S. Kurowski. Sędziowie: A. Kafarski, M. Kulesza, M. Paluch, A. Poźniczek, Z. Sitnicki, J. Zembaty (sprawozdawca).Prokuratorzy: H. Rajzman i T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wiktora W. osk. z art. 79 § 2 k.k.W.P. oraz z art. 191 k.k. i z art. 1 § 3 m.k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił:przedstawioną przez zwykły skład Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w razie zamiany kary więzienia dożywotniego na karę 12 lat więzienia na mocy art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii ulega złagodzeniu kara dodatkowa utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych orzeczona na okres lat pięciu?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneStosownie do art. 52 § 2 k.k., przy karze zasadniczej dożywotniego więzienia (art. 37 lit. b i art. 39 § 1 k.k.) utrata praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, orzeczona jako kara dodatkowa (art. 44 lit. a i b k.k.), następuje na zawsze. Art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57) stanowi, że w razie przepisanej w tej ustawie (art. 3 ust. 1 pkt 3) zamiany kary więzienia dożywotniego na 12 lat więzienia czas trwania utraty praw skraca się do 5 lat. Przepis ten nie nastręcza w praktyce żadnych trudności i zastrzeżeń, gdy w wyroku orzeczono wspomnianą karę dodatkową na zawsze, zgodnie z normami k.k. Jednakże ustawa amnestyjna dotyczy również przestępstw, które podlegają ukaraniu według zasad określonych w kodeksie karnym Wojska Polskiego. Kodeks ten w art. 49 pierwotnego tekstu, a w art. 47 obecnego, jednolitego tekstu z 1957 r. przepisuje orzeczenie utraty praw na zawsze wyłącznie w wypadkach skazania na karę śmierci (§ 1 wym. art.). W innych wypadkach (§ 2 tego art.) sąd orzeka utratę praw na czas od 1 roku do lat 5. Na tle więc k.k.W.P. ujawnia się w ustawie z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii wyraźna luka, gdyż niepodobna przyjąć, aby ustawa ta miała - zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 3 - zobowiązywać do skracania kary dodatkowej utraty praw do lat 5 także wówczas, gdy na podstawie k.k.W.P. przy karze dożywotniego więzienia oznaczono w wyroku czas trwania tej kary dodatkowej na lat 5, albo nawet na 1 rok. Zachodzi więc konieczność wypełnienia stwierdzonej tu niewątpliwie niezamierzonej luki przez odpowiednie zastosowanie analogii na korzyść skazanego.Analogicznym przepisem jest art. 4 ust. 2 lit. a omawianej ustawy. Według tego przepisu, w razie złagodzenia kary więzienia (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy amnestyjnej) podlega skróceniu o połowę czas utraty praw nie orzeczonej na zawsze. Jeżeli więc (jak w niniejszej sprawie, w której powstało rozważane obecnie zagadnienie prawne) sąd wojskowy wymierzył oskarżonemu przy karze dożywotniego więzienia karę dodatkową utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5, to zamieniając karę zasadniczą na 12 lat więzienia, należy zarazem na podstawie art. 4 ust. 2 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 1957 r. o amnestii, zastosowanego w drodze analogii, okres utraty praw skrócić do 2 lat i 6 miesięcy.