IV KO 27/55
PostanowienieIzba Karna1955-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do przypisania przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) konieczne jest ustalenie u sprawcy zamiaru bezpośredniego, czy też wystarcza ustalenie zamiaru ewentualnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że do przypisania przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. wystarczające jest ustalenie zamiaru ewentualnego sprawcy. Przestępstwo umyślne zachodzi, gdy sprawca przewiduje możliwość popełnienia czynu, nie pragnie go, ale godzi się na jego nastąpienie. Sprawca odpowiada z tych przepisów, jeśli przewiduje, że mienie może stanowić własność społeczną i z tą świadomością decyduje się na jego zagarnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła oskarżonych o popełnienie przestępstw z art. 286 § 2 k.k. i art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. Sąd Wojewódzki w Poznaniu przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy dotyczącą zamiaru sprawcy w kontekście tych przepisów. Analiza dotyczyła przestępstw związanych z ochroną własności społecznej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że do przypisania przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. wystarcza ustalenie zamiaru ewentualnego sprawcy.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Wiktora P. i innych oskarżonych z art. 286 § 2 k.k. i art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:Czy do przypisania przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69) koniecznym jest ustalenie u sprawcy zamiaru bezpośredniego, czy też wystarcza ustalenie w działaniu tego sprawcy zamiaru ewentualnego?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwa przewidziane w art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68) i w art. 1 dekretu o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. Nr 17, poz. 69) mogą być dokonane jedynie z winy umyślnej, a zatem sprawca musi swoją świadomością obejmować wszystkie znamiona, należące do istoty danego przestępstwa, a więc również i okoliczność, że kradzione, przywłaszczone, wyłudzone lub zagarniane przezeń w inny sposób mienie stanowi własność społeczną.Z istoty tych przestępstw wynika, że sprawca musi działać w zamiarze bezpośrednim zaboru, chcąc z takiego mienia uczynić swoją własność.Przestępstwo umyślne zgodnie z art. 14 § 1 k.k. zachodzi nie tylko wtedy, gdy sprawca chce je popełnić (zamiar bezpośredni), ale również i wtedy, gdy sprawca przewiduje przestępność działania, jako możliwą, choć niekonieczną, nie pragnie jej, ale na jej nastąpienie na wypadek gdyby zaszła, z całą świadomością się godzi (zamiar ewentualny). Dlatego też sprawca, działając w zamiarze bezpośrednim zaboru, by cudze mienie uczynić swoją własnością, w sposób bezprawny, wskazany w art. 1 cytowanych wyżej dekretów o wzmożeniu ochrony własności społecznej i o ochronie mienia społecznego przed drobnymi kradzieżami, odpowiada z tych przepisów, o ile przewiduje, że mienie, będące przedmiotem jego działania, może stanowić własność społeczną i z tą świadomością decyduje się na jego zagarnięcie.Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KO 10/56 1956-07-26Czy art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej należy stosować w przypadkach kradzieży z włamaniem mienia społecznego o wartości do 300 zł, uwzględniając uchylenie art. 4 tego dekr…
- IV KRn 126/57 1957-03-28Czy czyn polegający na zabraniu mienia społecznego, które zostało oddane sprawcy w zarząd, powierzone na przechowanie lub w stosunku do którego jest on obowiązany do ochrony lub zabezpieczenia, kwalifikuje się jako przes…
- III KO 47/53 1954-01-14Czy przepisy art. 1 § 2 dekretów z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej oraz o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami obejmują przypadki uprzedniego skazania na podstawie tych d…
- VI KO 110/59 1960-01-28Czy przepisy dekretu z 1953 r. o ochronie własności społecznej są względniejsze dla sprawcy niż ustawa z 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej, i czy w przypadku uznania dekretu…
- V K 1030/59 1959-11-26Czy czyn polegający na próbie wywiezienia mienia społecznego z terenu przedsiębiorstwa w celu przekazania go innym osobom, które miały wykonać prace zlecone przez pokrzywdzoną wytwórnię, stanowi przestępstwo przywłaszcze…
Powołane przepisy
art. 286 § 2 KKart. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 1art. 14 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.