IV KR 207/67
WyrokIzba Karna1967-12-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn oskarżonego, polegający na przywłaszczeniu pieniędzy z kasy zapomogowo-pożyczkowej i jednoczesnym fałszowaniu dokumentów finansowych, stanowi przestępstwo ciągłe, a jeśli tak, to czy podlega on przepisom o amnestii z 1964 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn oskarżonego, polegający na przywłaszczeniu pieniędzy z kasy zapomogowo-pożyczkowej i fałszowaniu dokumentów finansowych, stanowi przestępstwo ciągłe, ponieważ zostały spełnione przesłanki podmiotowa (jeden zamiar) i przedmiotowa (wykorzystanie tej samej sposobności). Ponieważ działanie oskarżonego zakończyło się pod koniec sierpnia 1964 r., czyli po wejściu w życie dekretu o amnestii z 20 lipca 1964 r., nie można zastosować dobrodziejstwa tej amnestii.Stan faktyczny
Oskarżony Ignacy F., będąc księgowym Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, przywłaszczył sobie pieniądze w kwocie nie mniejszej niż 227 448 zł w okresie od 1960 r. do końca sierpnia 1964 r. W celu ukrycia kradzieży fałszował dokumenty finansowo-księgowe. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów k.p.k. i brak zastosowania dekretu o amnestii z 1964 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, z tą zmianą, że przyjął, iż oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu w okresie od 1960 r. do końca sierpnia 1964 r.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ignacego F. oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b i art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 4, poz. 11), po rozpoznaniu rewizji, założonej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 17 lutego 1967 r. na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy z tą jedynie zmianą, że przyjął, iż oskarżony Ignacy F. przypisanego mu czynu dopuścił się w okresie od 1960 r. do końca sierpnia 1964 r. (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Olsztynie - wyrokiem z dnia 17 listopada 1967 r. - Ignacego P. skazał z mocy art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b i art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 4, poz. 11) oraz art. 47 § 1 lit. c k.k. na karę 8 lat więzienia, 50 000 zł grzywny, przepadek majątku w całości oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 4 lat za to, że w okresie od 1960 r. do 8 października 1964 r. w G. jako księgowy Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej miejscowego Zarządu Oddziału Związku Zawodowego Pracowników Rolnych, będąc odpowiedzialnym z tytułu zajmowanego stanowiska za ochronę i zabezpieczenie powierzonego mu mienia, działając czynem ciągłym, przywłaszczył sobie pieniądze w kwocie nie mniej niż 227 448 zł na szkodę wymienionego Związku, przy czym w celu ukrycia systematycznie dokonywanych kradzieży gotówki fałszował dokumenty finansowo-księgowe.Od powyższego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego.Rewizja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 1, 3, 4 i 320 k.p.k. przez to, że sąd orzekający wbrew okolicznościom sprawy nie zastosował art. 8 dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. z 1964 r. Nr 27, poz. 174), a w związku z tym wymierzył niewspółmiernie surową karę.W uzasadnieniu rewizja podnosi, że oskarżonemu jako głównemu księgowemu Zarządu Oddziału Związku Zawodowego Pracowników Rolnych w G. powierzono dodatkowo prowadzenie Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej przy tym Zarządzie, wobec czego obie funkcje należy traktować łącznie. Skoro po dniu 22 lipca 1964 r. pobranie pieniędzy z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej miało na celu pokrycie niedoboru w Kasie Zarządu, to tę działalność oskarżonego należy zakwalifikować jako przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. uznając ją za niedozwoloną manipulację. Z tym wiąże się konieczność - zdaniem rewizji - rozdzielenia działania oskarżonego na dwie części zagarnięcia do dnia wejścia w życie dekretu o amnestii z 1964 r. i z art. 286 § 1 k.k. w czasie od 22 lipca do końca sierpnia 1964 r.Konkludując rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że do oskarżonego ma zastosowanie art. 8 dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii i w związku z powyższym wnioskiem złagodzenie orzeczonej kary zgodnie z treścią tego art. 8.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Rewizja nie jest zasadna.Jak wynika z niekwestionowanego ustalenia Sądu Wojewódzkiego, oskarżony Ignacy F. jako główny księgowy Zarządu Oddziału Związku Zawodowego Pracowników Rolnych, obok tej funkcji prowadził równocześnie pracowniczą Kasę Zapomogowo-Pożyczkową tegoż Związku. Działalność zatem oskarżonego w ramach Zarządu Oddziału Związku Zawodowego należało traktować jako jedną całość.Skoro, więc w ramach tej działalności oskarżony dopuścił się zaboru gotówki z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, to działalność jego bez względu na to jak tymi pieniędzmi zadysponował, a w szczególności czy po dniu 22 lipca 1964 r. zagarnięte pieniądze z kasy Zapomogowo-Pożyczkowej przeznaczył na pokrycie braków w kasie Zarządu Oddziału, stanowi jedno przestępstwo ciągłe.Jeśli chodzi o zagadnienie tzw. przestępstwa ciągłego, należy stwierdzić, że przestępstwo ciągłe zachodzi wówczas, gdy działania sprawcy zespolone są jednym zamiarem (przesłanka podmiotowa), dla realizacji którego sprawca wykorzystuje tę samą sposobność lub ten sam układ stosunków (przesłanka przedmiotowa).Skoro obie przesłanki (podmiotowa i przedmiotowa) zachodzą w niniejszej sprawie, to zasadnie Sąd Wojewódzki działanie oskarżonego Ignacego F. uznał jako przestępstwo ciągłe.Dodatkowo jedynie dla podkreślenia słuszności zaskarżonego wyroku należy zauważyć, że za przyjęciem w niniejszym wypadku konstrukcji tzw. przestępstwa ciągłego przemawia także społeczne niebezpieczeństwo czynu, którego właściwe rozważenie pozwoliło sądowi na wymierzenie oskarżonemu kary współmiernej do stopnia zawinienia i jego osobowości (por. uchwałę połączonych Izb Karnej i Wojskowej z 8 kwietnia 1966 r. VI KO 42/62 - OSNKW 1966/7 poz. 69.W tym stanie rzeczy skoro działanie oskarżonego Ignacego F. zakończone zostało dopiero pod koniec sierpnia 1964 r., a więc wykroczyło poza okres 21 lipca 1964 r., brak podstaw do stosowania dobrodziejstwa dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii.Sąd Najwyższy niezależnie od rewizji, poprawił okres popełniania przestępstwa, z uwagi na istniejącą w tym względzie rozbieżność sentencji wyroku z jego uzasadnieniem.Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 147/79 1979-07-25Czy w przypadku przestępstwa ciągłego, przepisy ustawy o amnestii powinny być stosowane do całego przestępstwa, czy też do jego poszczególnych, wyodrębnionych części?
- VI KZP 30/70 1970-09-30Czy sprawca przestępstwa ciągłego polegającego na zagarnięciu mienia społecznego, dokonanego w kilku różnych grupach przestępczych, który występował jako organizujący zagarnięcie dokonane przez jedną z tych grup co do cz…
- I KR 150/77 1977-12-02Czy oskarżony, który ujawnił istotne okoliczności przestępstwa i współdziałające osoby po przedstawieniu mu zarzutów, ale przed wejściem w życie ustawy o amnestii, może skorzystać z dobrodziejstwa amnestii na podstawie a…
- III K 402/56 1956-07-28Czy przestępstwa polegające na wielokrotnych kradzieżach mienia społecznego, popełnione w różnych miejscach i w różnym czasie, mogą być traktowane jako jedno przestępstwo ciągłe, a jeśli nie, to jak należy ocenić ich kwa…
- II KRN 46/75 1975-12-20Czy przestępstwo ucieczki z zakładu karnego (art. 256 § 1 k.k.) jest przestępstwem trwałym w rozumieniu ustawy o amnestii z dnia 18 lipca 1974 r. i czy sprawca takiego przestępstwa, znany organom ścigania w dniu wejścia…
Powołane przepisy
art. 2 § 1art. 1 § 1art. 375 KPKart. 47 § 1art. 1art. 8art. 286 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.