IV KRN 62/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: dr T. Majewski (sprawozdawca), R. Młynkiewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Adama Romana B., oskarżonego z art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 i 10 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 2 sierpnia 1974 r.zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylił orzeczenie o złagodzeniu kary 3 lat pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu Adamowi Romanowi B. za przestępstwo określone w art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 i 10 § 2 k.k.Uzasadnienie faktyczneAdam Roman B. został skazany:1) w sprawie Sądu Powiatowego w Sandomierzu - sygn. akt KP 521/73 wyrokiem z dnia 29 stycznia 1974 r., zmienionym przez Sąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z dnia 28 marca 1974 r.:a) na podstawie art. 176 k.k. w związku z art. 10 § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 40 § 2 k.k. na karę pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat za to, że w dniu 2 października 1973 r. w S. dopuścił się czynu nierządnego wobec liczącej poniżej 15 lat Marioli K. w ten sposób, że przemocą przewrócił ją na tapczan i częściowo obnażył z garderoby, tj. za czyn określony w art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 i 10 § 2 k.k.;b) na podstawie art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 36 § 3, art. 42 § 1 i art. 52 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i na 1.000 zł grzywny z orzeczeniem zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością na okres 3 lat za to, że w dniu 28 kwietnia 1973 r. w P., jako konduktor Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. Oddział w S., przywłaszczył sobie pieniądze pobrane od pasażerów tytułem opłaty za przejazd w kwocie 53 zł na szkodę wymienionego przedsiębiorstwa, za zabezpieczenie których był odpowiedzialny w związku ze sprawowaną funkcją;c) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. na łączną karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;2) w sprawie Sądu Powiatowego w Staszowie - sygn. akt Kp 621/73 wyrokiem z dnia 27 lutego 1974 r. na podstawie art. 200 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 57 § 3 pkt 2 oraz art. 36 § 3 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i na 2.000 zł grzywny z zarządzeniem na podstawie art. 49 k.k. podania wyroku do publicznej wiadomości za to, że w dniu 11 maja 1973 r. w G., będąc odpowiedzialny za ochronę i nadzór nad powierzonym mu mieniem w związku ze stanowiskiem konduktora Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. Oddział w S. przywłaszczył pobraną od pasażerów za przejazd kwotę 142 zł.Po wejściu w życie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) Sąd Wojewódzki w Kielcach postanowieniem z dnia 2 sierpnia 1974 r. darował na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy kary pozbawienia wolności wymierzone w wyżej wymienionych sprawach za przestępstwa przeciwko mieniu (pkt I lit. b i pkt II niniejszej rewizji) oraz na podstawie art. 3 pkt 1 tej ustawy złagodził karę pozbawienia wolności - orzeczoną w sprawie Kp 521/73 na podstawie art. 176 k.k. - do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę prawa materialnego polegającą na złagodzeniu na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii kary 3 lat pozbawienia wolności, wymierzonej skazanemu za przestępstwo zakwalifikowane z art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 k.k., pomimo wyłączenia przewidzianego w art. 4 pkt 9 tej ustawy, i wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uchylenie orzeczenia o zastosowaniu amnestii w odniesieniu do czynu określonego w art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 k.k., przypisanego skazanemu w sprawie Sądu Powiatowego w Sandomierzu - sygn. akt Kp 521/73.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna zasadnie stwierdza, że nie było podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) w odniesieniu do czynu określonego w art. 168 § 1 k.k. w związku z art. 176 k.k. w sprawie Kp 521/73. Wprawdzie zgodnie z art. 10 § 3 k.k. Sąd Wojewódzki w Kielcach jako rewizyjny przyjął w powyższej sprawie za podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności przepis art. 176 k.k., ale nie zmienił ani brzmienia przypisanego czynu, ani dotyczących go ustaleń poczynionych w uzasadnieniu wyroku Sądu Powiatowego w Sandomierzu z dnia 29 stycznia 1974 r., jak również nie zmienił kwalifikacji prawnej powyższego czynu, określonej zgodnie z art. 10 § 2 k.k.W tej sytuacji, skoro przestępstwo zostało zakwalifikowane także z art. 168 § 1 k.k., to zgodnie z przepisem art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii nie było podstaw do jej zastosowania.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym obrońca wnosił o zmianę kwalifikacji prawnej przestępstwa przypisanego oskarżonemu Adamowi Romanowi B. przez wyeliminowanie art. 168 § 1 k.k.Wniosek ten należało uznać za bezzasadny z następujących powodów:Z ustaleń wyroku Sądu Powiatowego w Sandomierzu - sygn. akt Kp 521/73, potwierdzonych wyrokiem sądu drugiej instancji, wynika wyraźnie, że oskarżony Adam Roman B. użył przemocy w stosunku do pokrzywdzonej Marioli K. w celu doprowadzenia jej do poddania się czynowi nierządnemu. Przemoc ta polegała na przewróceniu Marioli K. na tapczan, położeniu się na niej i przytrzymywaniu jej siłą na tapczanie, mimo stawianego oporu.Czyn nierządny polegał na wkładaniu ręki pod bluzkę i obnażaniu pokrzywdzonej przez rozpięcie i ściąganie jej spodni.W tak ustalonym czynie oskarżonego mieszczą się więc znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 168 § 1 k.k.Niezależnie od tego uwzględnienie wniosku obrońcy nie byłoby możliwe również ze względów formalnych, skoro rewizja nadzwyczajna skierowana została wyłącznie przeciwko postanowieniu o zastosowaniu amnestii, nie zaczepiając zapadłych w tej sprawie wyroków.Przepis art. 389 k.p.k., uprawniający sąd do zmiany lub uchylenia orzeczenia na korzyść oskarżonego niezależnie od granic środka odwoławczego (w wypadku oczywistej niesprawiedliwości), dotyczy jedynie orzeczenia, które przynajmniej w części zostało zaskarżone zwykłym środkiem odwoławczym lub rewizją nadzwyczajną.Przepis ten nie może być zastosowany do orzeczenia, które w ogóle nie zostało zaskarżone, choćby zapadło we wcześniejszej fazie postępowania toczącego się w tej samej sprawie.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.