IV KZ 39/21

Sygn. akt IV KZ 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie T. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 grudnia 2021 r., zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji, p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego T. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 września 2020 r., II AKa (…), wobec nieuzupełnienia w terminie braku formalnego, tj. uiszczenia opłaty. Powyższe zarządzenie zaskarżone zostało zażaleniem obrońcy skazanego, który zarzucił mu: 1. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że kasacja wniesiona 17 czerwca 2021 r. dotknięta była brakiem formalnym polegającym na nieuiszczeniu opłaty sądowej od kasacji, natomiast prawidłowa ocena, uwzględniająca postanowienie o przywróceniu terminu prowadzi do wniosku, iż opłata została wniesiona; 2 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść, a to art. 527 § 4 k.p.k., polegające na uznaniu, że opłata sądowa uiszczona w związku z wniesieniem pierwszej kasacji, nie podlega zwrotowi lub zaliczeniu na poczet prawidłowo wniesionej kasacji po przywróceniu terminu. W konkluzji zażalenia obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie obrońcy skazanego nie jest zasadne. Zasady zwrotu uiszczonej opłaty od kasacji zostały w przepisach Kodeksu postępowania karnego określone w sposób jednoznaczny. Zgodnie z art. 527 § 4 k.p.k. opłata ulega zwrotowi stronie, która ją uiściła tylko w dwóch przypadkach - jeżeli kasacja zostanie uwzględniona, chociażby w części, albo zostanie cofnięta. Żadna z tych sytuacji nie zaistniała w przypadku kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego w dniu 27 listopada 2020 r. Kasacja ta została postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., IV KK 132/21 pozostawiona bez rozpoznania. Co więcej, w postanowieniu tym Sąd Najwyższy rozstrzygnął o kosztach postępowania kasacyjnego. Obciążając nimi skazanego, przesądził również kwestię ponoszenia opłaty od kasacji, która należy do kosztów sądowych. W ramach niniejszego postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy nie jest władny wzruszyć tego orzeczenia. Nie zachodziły zatem w realiach procesowych sprawy przesłanki do zaliczania opłaty uiszczonej przez skazanego przy wnoszeniu kasacji pozostawionej bez rozpoznania na poczet kasacji, której dotyczy zaskarżone zarządzenie. Niczego w tym zakresie nie zmienia to, że ze względu na jej niedopuszczalność, kasacja wniesiona w dniu 27 listopada 2021 r. nie powinna zostać przyjęta. Jak słusznie podkreśla się w literaturze przedmiotu, nie należy wzywać do uiszczenia opłaty od kasacji, gdy została ona sporządzona i wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, ale jest niedopuszczalna (np. art. 523 § 2). Jeżeli natomiast strona, i to przez podmiot fachowy, wniosła niedopuszczalną kasację i opłaciła ją, wywołując postępowanie w przedmiocie tej kasacji, choćby jedynie co do jej dopuszczalności, to powinna ona ponosić koszty tego postępowania wywołanego jej niedopuszczalną skargą (tak J. Matras [w:] Kodeks 3 postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, art. 527). Pogląd ten znajduje zresztą oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 lutego 1998 r., II KZ 18/98; z dnia 3 sierpnia 2011 r., III KK 196/11; z dnia 19 września 2018 r., V KK 362/18). Oczywistym jest, że nie znajduje on zastosowania, gdy uiszczenie opłaty od niedopuszczalnej kasacji następuje na skutek błędnego pouczenia przez sąd, gdyż w myśl art. 16 § 1 k.p.k. nie może ono wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania. W przypadku skazanego sytuacja taka jednak nie wystąpiła. Jak wynika z akt sprawy i postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego wniesienie niedopuszczalnej kasacji i uiszczenie od niej opłaty nie nastąpiło na skutek błędnego pouczenia skazanego przez sąd, lecz z przyczyn leżących po stronie jego obrońcy. Na koniec zauważyć trzeba, że przywoływane przez skarżącego orzeczenie Sądu Najwyższego nie dotyczy kwestii będącej przedmiotem zaskarżenia. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.