IV KZ 55/21

PostanowienieIzba Karna2022-01-11

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego, ma obowiązek zbadać swoją właściwość rzeczową, nawet jeśli wnioskodawca podnosi kwestię wznowienia postępowania z urzędu z powodu bezwzględnej przesłanki odwoławczej?
Ratio decidendi
Sąd, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego, jest zobowiązany zbadać swoją właściwość rzeczową na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., nawet jeśli wnioskodawca podnosi kwestię wznowienia postępowania z urzędu z powodu ujawnienia się bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Stwierdzenie niewłaściwości rzeczowej przez sąd niższej instancji, który merytorycznie rozpoznał sprawę należącą do właściwości sądu wyższej instancji, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany D. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego i wstrzymanie wykonania kary. Sąd Apelacyjny stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do Sądu Najwyższego. Skazany złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KZ 55/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2022r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […], w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej na podstawie art. 437§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 26 października 2021r. do Sądu Apelacyjnego w […] wpłynął wniosek D. L. w przedmiocie wznowienia postępowania karnego wykonawczego z urzędu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […], Sąd Apelacyjny w […], w oparciu o art. 35§1 k.p.k. w zw. z art. 544§2 k.p.k., stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Zażalenie na to postanowienie wywiódł D. L., zarzucając uchybienie art. 542§3 k.p.k. w zw. z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 9§2 k.p.k. W uzasadnieniu zażalenia wskazał on na prymat normy wynikającej z art. 542§3 k.p.k. w zw. z art.9§2 k.p.k., tj. wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji ujawnienia się 2 bezwzględnej przesłanki odwoławczej, nad badaniem swojej właściwości rzeczowej w trybie art. 35§1 k.p.k. Po zgłoszeniu się do sprawy obrońca skazanego, w piśmie z dnia 5 stycznia 2022r. przyłączył się do zażalenia D. L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 544§2 k.p.k. w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy. Nie ulega wątpliwości, że złożony przez skazanego wniosek o wznowienie postępowania dotyczy orzeczenia Sądu Apelacyjnego w […], odnosi się bowiem do wadliwej obsady tego Sądu podczas rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. A zatem, stosownie do przytoczonego wyżej przepisu, sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tego wniosku jest wyłącznie Sąd Najwyższy. Zawarte w art. 542§3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439§1 k.p.k. nie rodzi po stronie Sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, jak podnosi skarżący. Zakreśla on natomiast ramy działania Sądu z urzędu. Tak więc, stwierdzenie przez Sąd rozpoznający wniosek wystąpienia, w podlegającym badaniu postępowaniu, jednej z bezwzględnych przesłanek odwoławczych określonych w art. 439§1 k.p.k., obliguje Sąd do wznowienia tego postępowania z urzędu, choćby w złożonym wniosku nie wskazano takiej podstawy. Niemniej, Sądem zobligowanym do wydania takiego rozstrzygnięcia jest zawsze Sąd właściwy rzeczowo – zgodnie z treścią art. 544 k.p.k., zaś Sąd, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania jest, na podstawie art. 35§1 k.p.k., zobowiązany do zbadania swojej właściwości z urzędu. Jest to o tyle ważkie, że skutkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu 3 w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 4 k.p.k. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając na względzie przedstawione względy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437§1 KPKart. 35§1 KPKart. 544§2 KPKart. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 2 KPKart. 9§2 KPKart.9§2 KPKart. 439§1 KPKart. 544 KPKart. 439§1 pkt 4 KPK§1§2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy