IV KZ 55/21
PostanowienieIzba Karna2022-01-11
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego, ma obowiązek zbadać swoją właściwość rzeczową, nawet jeśli wnioskodawca podnosi kwestię wznowienia postępowania z urzędu z powodu bezwzględnej przesłanki odwoławczej?Ratio decidendi
Sąd, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego, jest zobowiązany zbadać swoją właściwość rzeczową na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., nawet jeśli wnioskodawca podnosi kwestię wznowienia postępowania z urzędu z powodu ujawnienia się bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Stwierdzenie niewłaściwości rzeczowej przez sąd niższej instancji, który merytorycznie rozpoznał sprawę należącą do właściwości sądu wyższej instancji, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.Stan faktyczny
Skazany D. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego wykonawczego i wstrzymanie wykonania kary. Sąd Apelacyjny stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do Sądu Najwyższego. Skazany złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KZ 55/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2022r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […], w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej na podstawie art. 437§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 26 października 2021r. do Sądu Apelacyjnego w […] wpłynął wniosek D. L. w przedmiocie wznowienia postępowania karnego wykonawczego z urzędu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […], Sąd Apelacyjny w […], w oparciu o art. 35§1 k.p.k. w zw. z art. 544§2 k.p.k., stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Zażalenie na to postanowienie wywiódł D. L., zarzucając uchybienie art. 542§3 k.p.k. w zw. z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 9§2 k.p.k. W uzasadnieniu zażalenia wskazał on na prymat normy wynikającej z art. 542§3 k.p.k. w zw. z art.9§2 k.p.k., tj. wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji ujawnienia się
2 bezwzględnej przesłanki odwoławczej, nad badaniem swojej właściwości rzeczowej w trybie art. 35§1 k.p.k. Po zgłoszeniu się do sprawy obrońca skazanego, w piśmie z dnia 5 stycznia 2022r. przyłączył się do zażalenia D. L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 544§2 k.p.k. w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy. Nie ulega wątpliwości, że złożony przez skazanego wniosek o wznowienie postępowania dotyczy orzeczenia Sądu Apelacyjnego w […], odnosi się bowiem do wadliwej obsady tego Sądu podczas rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. A zatem, stosownie do przytoczonego wyżej przepisu, sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tego wniosku jest wyłącznie Sąd Najwyższy. Zawarte w art. 542§3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439§1 k.p.k. nie rodzi po stronie Sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, jak podnosi skarżący. Zakreśla on natomiast ramy działania Sądu z urzędu. Tak więc, stwierdzenie przez Sąd rozpoznający wniosek wystąpienia, w podlegającym badaniu postępowaniu, jednej z bezwzględnych przesłanek odwoławczych określonych w art. 439§1 k.p.k., obliguje Sąd do wznowienia tego postępowania z urzędu, choćby w złożonym wniosku nie wskazano takiej podstawy. Niemniej, Sądem zobligowanym do wydania takiego rozstrzygnięcia jest zawsze Sąd właściwy rzeczowo – zgodnie z treścią art. 544 k.p.k., zaś Sąd, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania jest, na podstawie art. 35§1 k.p.k., zobowiązany do zbadania swojej właściwości z urzędu. Jest to o tyle ważkie, że skutkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu
3 w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 4 k.p.k. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając na względzie przedstawione względy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 585/23 2024-07-31Czy w postanowieniu Sądu Najwyższego można sprostować oczywistą omyłkę pisarską polegającą na błędnym wskazaniu organu, który złożył środek zaskarżenia?
- III KZ 9/20 2020-03-18Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym postanowieniu?
- II KK 325/21 2023-05-09Czy w wyroku Sądu Najwyższego można sprostować oczywistą omyłkę pisarską w imieniu skazanego?
- III KZ 8/23 2023-04-25Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim postanowieniu, polegającą na błędnym określeniu strony postępowania?
- III KK 386/23 2023-12-20Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym uzasadnieniu postanowienia?
Powołane przepisy
art. 437§1 KPKart. 35§1 KPKart. 544§2 KPKart. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 2 KPKart. 9§2 KPKart.9§2 KPKart. 439§1 KPKart. 544 KPKart. 439§1 pkt 4 KPK§1§2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy