KO 185/51

PostanowienieIzba Karna1951-07-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni pracy jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy i czy do członków spółdzielni pracy, w braku odmiennych postanowień statutu, mają zastosowanie przepisy prawne dotyczące umowy o pracę?
Ratio decidendi
Członkowie spółdzielni pracy, zatrudnieni w niej w zakresie jej działalności, są pracownikami w myśl ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy. W przypadku gdy przepisy ustawy o spółdzielniach i postanowienia statutów nie dają podstawy do rozstrzygnięcia konkretnego zagadnienia dotyczącego stosunków pracy członków spółdzielni, sąd powinien ustalić podstawę rozstrzygnięcia samodzielnie, kierując się zasadami ustroju i współżycia społecznego, z możliwością stosowania analogii do przepisów prawa pracy.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestie prawne przedstawione przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie dotyczące statusu członków spółdzielni pracy. Dotyczyło to zastosowania ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy oraz przepisów dotyczących umowy o pracę do członków tych spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione kwestie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Bachrach; Sędziowie: Z. Sitnicki (sprawozdawca), Z. Kapitaniak; Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana G., osk. z art. 7 ust. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury R. P., na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie następujące kwestie prawne:1.Czy członek spółdzielni pracy jest pracownikiem w rozumieniu ustawy z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) i2.Czy do członków spółdzielni pracy, w braku odmiennych postanowień statutu spółdzielni, mają zastosowanie przepisy prawne dotyczące umowy o pracę?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1.Ustawa z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) dotyczy wszystkich osób zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy, instytucjach lub urzędach (art. 1 wymienionej ustawy). W myśl art. 1 ustawy z dn. 29.X 1920 r. o spółdzielniach (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 25, poz. 232) spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą w ramach narodowego planu gospodarczego. Spółdzielnia pracy jest jednym z typów spółdzielni (art. 5 ust. 1 przytoczonej ustawy z dn. 29.X 1920 r.). Członkowie takiej spółdzielni, zatrudnieni w niej w zakresie jej działalności, są tedy pracownikami w myśl ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.2.Przepisy ustawy o spółdzielniach (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 25, poz. 232) oraz oparte na nich postanowienia statutów poszczególnych spółdzielni regulują stosunki współżycia społecznego jakościowo odmienne od stosunków wynikających z umów o pracę, zawieranych pomiędzy pracownikami a pracodawcami, zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawodawstwa pracy. Wszelkie zatem zagadnienia prawne, dotyczące stosunków pracy członków spółdzielni, należy w zasadzie rozstrzygać w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy o spółdzielniach i postanowień statutów.W przypadku jednak gdy przepisy te nie dają wyraźnej podstawy do rozstrzygnięcia konkretnego zagadnienia, sąd - w myśl ogólnych przepisów prawa cywilnego - powinien ustalić podstawę rozstrzygnięcia samodzielnie, kierując się zasadami ustroju i współżycia społecznego w Państwie Ludowym, przy czym może brać w drodze analogii pod uwagę także odpowiednie przepisy obowiązującego ustawodawstwa pracy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 7art. 390 KPKart. 1art. 5 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.