Rw 239/75

WyrokIzba Karna1975-06-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie przez żołnierza dowódcy istotnych okoliczności przestępstwa i miejsca przechowywania zagarniętych przedmiotów, w kontekście recydywy i specyfiki służby wojskowej, może stanowić podstawę do zastosowania amnestii na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o amnestii z 1974 r. pomimo wyłączenia z art. 4 pkt 11 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ujawnienie przez żołnierza dowódcy istotnych okoliczności przestępstwa i miejsca przechowywania zagarniętych przedmiotów, dokonane w dniu 20 lipca 1974 r., spełnia warunki przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy o amnestii z 1974 r. Nawet w przypadku recydywy i popełnienia przestępstwa w warunkach art. 60 k.k., takie ujawnienie, ze względu na specyfikę życia wojskowego, gdzie dowódca może przejąć uprawnienia organów ścigania w zakresie przyjmowania ujawnień, jest równoznaczne z ujawnieniem złożonym przed organami ścigania i może stanowić podstawę do zastosowania amnestii.
Stan faktyczny
Szczepan G. został skazany za przestępstwo określone w art. 329 § 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 i 58 k.k. oraz za przestępstwo z art. 286 k.k. Obrońca wniósł rewizję, domagając się złagodzenia kar i zastosowania amnestii na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. Obrońca argumentował, że sąd pierwszej instancji niesłusznie odmówił zastosowania amnestii, nie uwzględniając faktu, że oskarżony ujawnił istotne okoliczności czynu oraz miejsce przechowywania zagarniętych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez przyjęcie innej podstawy wymiaru kary za pierwszy czyn, wymierzenie łagodniejszej kary jednostkowej i kary łącznej, a w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: płk S. Wojtczak, ppłk W. Morawski (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 1975 r. na rozprawie sprawy Szczepana G., skazanego za przestępstwo określone w art. 329 § 2 k.k. w związku z art. 60 § 1 i 58 k.k. z zastosowaniem art. 36 § 2 i 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, w art. 286 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 16 kwietnia 1975 r.,uwzględniając rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) przyjęcie w czynie pierwszym za podstawę wymiaru kary art. 329 § 2 k.k. w związku z art. 61 k.k.,b) wymierzenie za ten czyn kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,c) złagodzenie kary łącznej do wysokości 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolnościi z tymi zmianami wyrok ten w pozostałej części utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok powyższy zaskarżył obrońca, wnosząc o jego zmianę przez złagodzenie kar jednostkowych i kary łącznej. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący powołał zarzut niezastosowania w odniesieniu do czynu pierwszego art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), a do przestępstwa drugiego - art. 57 § 2 ust. 1 k.k.Niezależnie od powyższego skarżący wywiódł, że sąd pierwszej instancji niesłusznie przyjął, iż oskarżony tylko częściowo przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, oraz nie uwzględnił w należytym stopniu, że oskarżony całkowicie spełnił warunki przewidziane w wyżej podanym przepisie ustawy o amnestii, i niesłusznie uznał, iż recydywa zamyka drogę do stosowania amnestii, a ponadto nie uwzględnił w należytym stopniu, że oskarżony jest osobą o cechach psychopatycznych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Analizując materiał dowodowy, stwierdzić należy, że niektóre z podniesionych przez rewizję zarzutów zostały zasadnie wysunięte. Ten stan odnosić należy przede wszystkim do kwestii przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanych mu czynów (...).Za takim stanowiskiem przemawia również zachowanie się oskarżonego, polegające na ujawnieniu przed dowódcą całokształtu okoliczności związanych z przestępną działalnością swoją oraz kolegi oraz konsekwentne podtrzymywanie tego w toku całego postępowania karnego.Nawiązując do problemu dotyczącego ujawnienia przez oskarżonego istotnych okoliczności czynu oraz wskazania miejsca przechowywania zagarniętych przedmiotów, stwierdzić trzeba, że sąd pierwszej instancji odrzucił możliwość stosowania amnestii i na poparcie swojego stanowiska wyraził pogląd, który nie odzwierciedla w pełni istniejącego faktycznie stanu prawnego w tej dziedzinie. Wyrazem tego jest twierdzenie, w którym sąd orzekający uznaje za zbędne zajmowanie się problemem ujawnienia przez oskarżonego istotnych okoliczności czynu, "(...) bowiem zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii wobec sprawców przestępstw powrotnych popełnionych w warunkach art. 60 k.k. amnestii nie stosuje się, a właśnie oskarżony samowolnego zaboru środków walki dokonał w okolicznościach określonych wymienionym art. 60 § 1 k.k."Błędność rozumowania w danym wypadku polega na tym, że sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach pominął treść art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii, który to przepis - co zasadnie podkreśla rewizja - dopuszcza stosowanie amnestii w odniesieniu do sprawców wymienionych w art. 4 pkt 11 tej ustawy. A zatem na tle wymienionych faktów należało kwestię amnestii rozważyć bardziej wszechstronnie, uwzględniając niezależnie od recydywy również fakt ujawnienia przez oskarżonego istotnych okoliczności swego oraz kolegi działania.Rozpatrując w tym kontekście omawiane postępowanie oskarżonego, wyjaśnić należy, czy ujawnienie, którego on dokonał, spełnia warunki przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii. Punktem wyjścia do analizy omawianego zagadnienia jest okoliczność, że oskarżony dnia 20 lipca 1974 r. podczas rozmowy z dowódcą ujawnił fakt dokonanego przez siebie i kolegę zaboru określonych środków walki i wskazał miejsce ich przechowywania. Wspomniane ujawnienie, ze względu na osobę, w odniesieniu do której zostało dokonane, według oceny Sądu Najwyższego spełnia warunki przewidziane w art. 5 ust. 2 wymienionej ustawy o amnestii. W tym bowiem względzie stwierdzić należy, że na podstawie wymienionego ujawnienia oskarżony został pociągnięty do odpowiedzialności karnej i skazany. Należy również podkreślić, że swoistość życia wojskowego i służby wojskowej powoduje, że żołnierz w pewnym zakresie ma ograniczoną swobodę działania (postępowania), w związku z czym dowódca, sprawując opiekę nad wszystkimi dziedzinami jego życia, może skutecznie przejąć uprawnienia organów ścigania w zakresie przyjmowania ujawnień, o których mowa we wskazanym przepisie art. 5 ust. 2 ustawy o amnestii, i takie ujawnienie jest równoznaczne z ujawnieniem złożonym przed organami ścigania (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 329 § 2 KKart. 60 § 1art. 36 § 2art. 286 KKart. 61 KKart. 5 ust. 3art. 57 § 2 ust. 1 KKart. 4 pkt 11art. 60 KKart. 60 § 1 KKart. 5 ust. 5art. 5 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.