V K 161/61

SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie w Izbie karnej na posiedzeniu jawnym przy udziale Prokuratora Gen. Prok. po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1961 r. sprawy Cezarego M. oskarżonego z art. 230 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dnia 21 marca 1961 r. Prez. P. 22/61/K od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1960 r. IV K 673/60 na podstawie art. 394 do 396, 400, 375 i 444 k.p.k. rewizję pozostawia bez uwzględnienia;kosztami postępowania w trybie rewizji nadzwyczajnej obciąża Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 1960 r. Cezary M. został na podstawie art. 215 § 1 k.k. skazany na pięć lat więzienia za to, że w dniu 26 marca 1960 r. w Wieży. pow. Lubań Śląski, jako kierowca samochodowy, sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej, przez to, że prowadził samochód osobowy, marki "Warszawa" w stanie nietrzeźwym, w wyniku czego przy wymijaniu furmanki konnej najechał na idącego przy tej furmance Andrzeja B., skutkiem czego Andrzej B. doznał licznych uszkodzeń ciała, w następstwie czego na skutek szoku pourazowego zmarł.Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na skutek rewizji oskarżonego, uchylił zaskarżony wyrok i, uznając oskarżonego za winnego tego, "że w dniu 26 marca 1960 r. w Wieży, pow. Lubań Śląski, nieumyślnie spowodował śmierć Andrzeja B., przez to, że prowadząc w stanie nietrzeźwym samochód osobowy, marki "Warszawa", nie zachował należytej ostrożności przy wymijaniu furmanki, powożonej przez tegoż B., nie zmniejszając szybkości, wskutek czego potrącił idącego obok furmanki woźnicę, który w wyniku tego doznał uszkodzeń ciała, powodujących jego śmierć", i za to na podstawie art. 230 § 1 k.k. skazał oskarżonego na 1 rok i 6 miesięcy więzienia.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 18 listopada 1960 r. IV K 673/60 w części dotyczącej wymiaru kary skazanemu z art. 230 § 1 k.k. Cezaremu M. wyrokowi powyższemu zarzuca w oparciu o art. 371 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność kary do przypisanego oskarżonemu czynu, wynikającą w szczególności z niedostatecznego uwzględnienia wysokiego stopnia społecznej szkodliwości tego czynu.Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wymiaru kary względem oskarżonego Cezarego M., przez wymierzenie za przypisane mu przestępstwo kary znacznie surowszej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja słusznie podnosi jako okoliczności, obciążające oskarżonego, dużą szkodliwość społeczną czynu, działanie w stanie silnego upojenia alkoholowego (stężenie alkoholu we krwi oskarżonego wynosiło 2,1‰) oraz nagminność tego rodzaju przestępstw, niesłusznie natomiast pomija niekwestionowaną w treści rewizji opinię biegłego, że do wypadku przyczynił się woźnica Andrzej B. przez to, że miał wieczorem około g. 21 nieoświetloną furmankę. Niesporna okoliczność, że woźnica szedł nieprawidłowo z lewej strony furmanki, również w poważnym stopniu przyczyniła się do śmiertelnego skutku zderzenia.Niezależnie jednak od tych okoliczności, które niewątpliwie wpłynęły na złagodzenie przez Sąd Najwyższy orzeczonej przez Sąd Wojewódzki kary, ujawniona została - przy rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej - nowa, nieznana w chwili wniesienia tej rewizji, okoliczność sprawiająca, że podwyższenie wymiaru kary byłoby obecnie niecelowe.Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu, z dnia 27 kwietnia 1961 r. (IV k.w. 1284/61), na zasadzie ustawy z dnia 29 maja 1957 r. o warunkowym zawieszeniu osób odbywających karę pozbawienia wolności, osk. Cezary M. zwolniony został od odbycia reszty kary orzeczonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1960 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Wojewódzki przytoczył, że oskarżony odbył ponad 2/3 kary oraz że jego tryb życia, charakter, osobiste warunki i zachowanie się w czasie odbywania kary pozwalają przypuszczać, iż po zwolnieniu będzie się stosował do zasad współżycia społecznego, a w szczególności nie popełni nowego przestępstwa.Jednym z podstawowych celów kary w naszym ustroju jest reedukacja sprawcy przestępstwa, wdrożenie go do zasad współżycia społecznego.Sąd Wojewódzki, powołany w tym względzie do oceny, w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 1961 r. wyraził przekonanie, że cel reedukacji oskarżonego został osiągnięty. Materiały sprawy wskazują, że związana z tym postanowieniem ocena osobowości oskarżonego jest prawidłowa. Przemawiają za tym również złożone na rozprawie przed Sądem Najwyższym, podczas rozpoznawania rewizji nadzwyczajnej, zaświadczenia dyrekcji "Dolnośląskich Zakładów Uszczelnień i Wyrobów Azbestowych" w Gryfowie Śląskim, z dnia 2 i 9 czerwca 1961 r., z których wynika, że osk. M. pracuje obecnie w trudnym dziale produkcji, wywiązuje się ze swych obowiązków ku zadowoleniu przełożonych, cieszy się dobrą opinią.W tych warunkach nie byłoby społecznie uzasadnione, jedynie dla realizacji powołanego w rewizji nadzwyczajnej postulatu prewencji ogólnej, zaostrzenie wymierzonej przez Sąd Najwyższy - w zwykłym składzie - kary i ponowne osadzenie oskarżonego w więzieniu. Takiemu rozstrzygnięciu brak byłoby harmonijnego uwzględnienia obydwu przytoczonych wyżej elementów kary (reedukacji i prewencji ogólnej), a tym samym pozbawione by ono było jednej z przesłanek jego prawidłowości.Z omówionych wyżej powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji wyroku.