V K 278/63
WyrokIzba Karna1963-07-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny orzeczona na podstawie art. 42 § 3 k.k. powinna uwzględniać celowość ze względu na sytuację osobistą, rodzinną i majątkową sprawcy, zwłaszcza gdy sprawca nie osiągnął korzyści majątkowych z przestępstwa?Ratio decidendi
Kara grzywny orzeczona na podstawie art. 42 § 3 k.k. powinna uwzględniać celowość ze względu na stosunki osobiste, rodzinne i majątkowe sprawcy, zwłaszcza gdy sprawca nie osiągnął korzyści majątkowych z przestępstwa. W przypadku oskarżonej, która jest matką trojga małych dzieci, zarabia miesięcznie około 700-1100 zł, a jej mąż około 1600 zł, spłacając jednocześnie raty za manko i meble, kara 3.000 zł grzywny nie była rażąco łagodna.Stan faktyczny
Aleksandra M. została skazana za prowadzenie kiosku z naruszeniem przepisów, co spowodowało niedobór towarowo-kasowy. Sąd Powiatowy skazał ją na rok więzienia i 20.000 zł grzywny. Sąd Wojewódzki zawiesił wykonanie kary więzienia i obniżył grzywnę do 3.000 zł. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażącą niewspółmierność kary grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości bez uwzględnienia, uznając, że kara grzywny orzeczona przez Sąd Wojewódzki nie była rażąco łagodna.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski (sprawozdawca).Sędziowie: L. Chmielewski, T. Rek.Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandry M. oskarżonej z art. 269 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 22 lutego 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400 k.p.k.rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia.Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 22 lutego 1963 r. na niekorzyść Aleksandry M.Rewizja zarzuca powyższemu wyrokowi rażącą niewspółmierność kary grzywny w stosunku do popełnionego czynu i wnosi o zmianę wyroku przez znaczne podwyższenie dodatkowej kary grzywny.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna nie jest słuszna.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Płocku z dnia 16 listopada 1962 r. Aleksandra M. została uznana za winną tego, że w okresie od dnia 19 grudnia 1961 r. do dnia 11 maja 1962 r. w P., prowadząc na podstawie umowy ajencyjnej kiosk nr 69 należący do Przedsiębiorstwa Państwowego "Miejski Handel Detaliczny Artykułami Przemysłu Spożywczego", nie odprowadzała codziennie dziennych utargów do banku, udzielała kredytu i nie utrzymywała właściwego porządku w prowadzonym przez siebie kiosku, w wyniku czego spowodowała niedobór towarowo-kasowy na kwotę 40.393 zł, przez co działała na szkodę tego Przedsiębiorstwa, i za ten czyn, na podstawie art. 269 i 42 § 3 k.k., została skazana na karę jednego roku więzienia i na 20.000 zł grzywny, a ponadto na mocy art. 3311 k.p.k. zasądzono od niej na rzecz poszkodowanego Przedsiębiorstwa kwotę 40.049 zł 04 gr.Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie, jako rewizyjny, na skutek rewizji oskarżonej zmienił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze w ten sposób, że wykonanie kary pozbawienia wolności zawiesił oskarżonej warunkowo na okres 5 lat, a dodatkową karę grzywny złagodził do 3.000 zł.W związku z rewizją nadzwyczajną należy stwierdzić, że w sprawie, w której nie ma, jako motywu działania sprawcy, chęci zysku albo z której nie wynika, żeby sprawca osiągnął korzyści majątkowe z przestępstwa - ukaranie go grzywną na podstawie art. 42 § 3 k.k. powinno uwzględnić przede wszystkim jej celowość ze względu na stosunki osobiste, rodzinne i majątkowe sprawcy. Ta sama zasada powinna obowiązywać przy ustalaniu wysokości grzywny na tej podstawie wymierzonej.W omawianej sprawie oskarżona, matka trojga małych dzieci pozostających pod stałą opieką Przychodni Obwodowej dla Dzieci Chorych w P., zarabia miesięcznie w sezonie zimowym około 700 zł, a w sezonie letnim około 1.100 zł. Uposażenie męża pracującego w Zakładach Terenowych w P. wynosi 1.600 zł miesięcznie. Z sum tych oskarżona spłaca po 500 zł miesięcznie na pokrycie zasądzonej w niniejszej sprawie karnej sumy manka 40.049 zł 04 gr oraz raty miesięczne w ORS za nabyte meble zajęte w toku postępowania karnego. Oskarżona z popełnionego przestępstwa nie osiągnęła żadnej korzyści. Wyrównanie szkody wyrządzonej przestępstwem jest w pełni realne, oskarżona dobrowolnie spłaca zasądzoną wyrokiem kwotę manka.W myśl zasady wyrażonej na wstępie okoliczności powyższe nie dają podstawy do uznania, że wymierzona oskarżonej przez Sąd Wojewódzki - obok kary pozbawienia wolności - kara 3.000 zł grzywny jest rażąco łagodna.Z powyższych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- VI KRN 63/76 1976-05-18Czy kara grzywny wymierzona za czyn z art. 199 § 1 k.k. oraz łączna kara grzywny są rażąco niewspółmierne w stosunku do społecznej szkodliwości czynu i wysokości wyrządzonej szkody, uzasadniając tym samym zmianę wyroku n…
- V KRN 76/75 1975-07-18Czy kara grzywny orzeczona na podstawie art. 75 § 1 k.k. w związku z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności powinna być rażąco niewspółmierna w sensie jej łagodności, jeśli sprawca posiada znaczną zdolność pła…
- V K 273/61 1961-06-15Czy kara grzywny wymierzona za przyjęcie łapówki powinna uwzględniać wysokość osiągniętej korzyści majątkowej, a w szczególności, czy powinna ją przekraczać, gdy wykonanie kary więzienia jest warunkowo zawieszone?
- VI KRN 30/76 1976-03-16Czy kara grzywny wymierzona za przestępstwo drogowe, uwzględniająca dyrektywy wymiaru kary z art. 50 § 3 k.k. oraz cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania, może zostać podwyższona w ramach rewizji nadzwyczajne…
- III K 903/61 1961-12-19Czy kara grzywny orzeczona obok kary pozbawienia wolności i przepadku majątku w całości jest rażąco niewspółmierna do stopnia szkodliwości społecznej czynu, jeśli uwzględni się wysokość szkody i nagminność tego rodzaju p…
Powołane przepisy
art. 269 KKart. 394art. 269art. 3311 KPKart. 42 § 3 KK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.