V KRN 1011/66
WyrokIzba Karna1967-01-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu drugiej instancji jest nieważny, jeśli został podpisany przez mniejszą liczbę sędziów niż brała udział w jego rozpoznaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za nieważny, ponieważ został podpisany przez dwóch sędziów, mimo że w jego rozpoznaniu uczestniczyło trzech sędziów. Brak podpisu jednego z sędziów biorących udział w wydaniu wyroku stanowi bezwzględną przyczynę nieważności postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na obrazę prawa materialnego w zakresie orzeczenia kary łącznej grzywny, która przekroczyła sumę kar poszczególnych, a wadliwe sprostowanie tej kary w trybie art. 46 § 1 k.p.k. nie mogło usunąć tej wady.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 czerwca 1966 r. zmienił wyrok Sądu Powiatowego w zakresie kar, podwyższając grzywnę. Wyrok ten został podpisany przez dwóch sędziów, mimo że w jego rozpoznaniu uczestniczyło trzech sędziów. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając nieważność wyroku z powodu braku podpisu jednego z sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za nieważny i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda C. oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na korzyści oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 1966 r. na podstawie art. 394-396, 400 § 4 i 377 lit. c) k.p.k.I. uznał zaskarżony wyrok za nieważny,II. sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 1966 r. Edmund C. został skazany za dwa przestępstwa z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228) na kary: 10 miesięcy więzienia i 3 000 zł grzywny oraz 1 roku i 6 miesięcy więzienia i 6 000 zł grzywny, łącznie zaś na 1 rok i 6 miesięcy więzienia oraz 8 000 zł grzywny.Po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 1966 r. sprawy na skutek rewizji prokuratora i oskarżonego Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 czerwca 1966 r. zmienił powyższy wyrok w orzeczeniu o karach w ten sposób, że podwyższył grzywnę za czyn drugi do 12 000 zł, łącznie zaś do 16 000 zł.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 czerwca 1966 r. rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego założył Minister Sprawiedliwości i wnosił o uznanie powyższego wyroku za nieważny i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Wniosek ten został oparty na zarzucie ogłoszenia zaskarżonego wyroku podpisanego przez dwóch sędziów, mimo iż w osądzeniu sprawy i wydaniu wyroku uczestniczyli trzej sędziowie.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Jak wynika z protokółu rozprawy rewizyjnej z dnia 18 czerwca 1966 r. sprawę oskarżonego w II instancji rozpoznawał Sąd Wojewódzki w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Wojewódzkiego i członkowie: Sędzia Sądu Wojewódzkiego i Sędzia Sądu Powiatowego delegowany do p.o. Sędziego Sądu Wojewódzkiego w obecności prokuratora. W dniu tym przewodniczący ogłosił, że wyrok będzie ogłoszony w dniu 20 czerwca 1966 r.W dniu 20 czerwca 1966 r. sporządzono protokóły ogłoszenia wyroku. Z jednego z nich wynika, że na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił, z drugiego - że stawił się prokurator i obrońca oskarżanego. Z obu tych protokółów jednak wynika, mimo rozbieżności, że zaskarżony wyrok został ogłoszony, z jego zaś sentencji widać, że został podpisany przez dwóch sędziów Sądu Wojewódzkiego, a nie został podpisany przez trzeciego sędziego biorącego udział w rozpoznaniu sprawy.W myśl orzeczenia Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 1965 r. VI KZP 3/65 (OSNKW 1965/6 poz. 68) jest to bezwzględny powód nieważności wyroku.Na marginesie należy wskazać, że wyrok Sądu Wojewódzkiego w zakresie kary łącznej grzywny zapadł z obrazą art. 31-32 k.k., albowiem kara ta w rozmiarze 16 000 zł przekroczyła sumę kar poszczególnych (3 000 zł plus 12 000 zł).Wprawdzie postanowieniem z dnia 20 czerwca 1966 r. tenże Sąd Wojewódzki sprostował wysokość kary łącznej grzywny do kwoty 15 000 zł, jednakże postanowienie to jest wadliwe, gdyż w trybie art. 46 § 1 k.p.k. można sprostować tylko "oczywistą omyłkę pisarską", podczas gdy błędne orzeczenie kary stanowi obrazę prawa materialnego, a nie "oczywistą omyłkę pisarską".Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV K 345/52 1952-12-27Czy sąd, któremu po uchyleniu wyroku sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, może zwiększyć karę orzeczoną w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wysz…
- II KRN 216/56 1956-03-24Czy wyrok sądu wojewódzkiego uchylający prawomocny wyrok sądu powiatowego jest nieważny z mocy prawa?
- II KK 341/25 2025-11-18Czy wyrok skazujący, który nie zawiera rozstrzygnięcia o winie obwinionego i nie przypisuje mu konkretnych czynów, jest prawidłowy?
- III K 226/53 1953-07-01Czy wyrok sądu wydany i ogłoszony w niepełnym składzie orzekającym, bez udziału jednego z ławników, który nie podpisał wyroku, jest nieważny?
- III KR 38/67 1967-02-06Czy w przypadku sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem wyroku sądu pierwszej instancji, a także nieustalenia dokładnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok i przekazać sprawę d…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 394art. 31art. 46 § 1 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.