V KRN 360/67
WyrokIzba Karna1967-06-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie wydane w składzie jednoosobowym, bez zarządzenia prezesa sądu o odstępstwie od zasady orzekania w składzie trzech sędziów, jest nieważne z powodu niewłaściwej obsady sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie wydany w składzie jednoosobowym, bez wymaganego zarządzenia prezesa sądu o odstępstwie od zasady orzekania w składzie trzech sędziów, podlega uchyleniu z powodu niewłaściwej obsady sądu. Stwierdzono, że zarządzenia przewidziane w art. 3, 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego mogą być wydawane wyłącznie przez prezesów właściwych sądów, a nie przez przewodniczących wydziałów.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Myślenicach skazał kilku oskarżonych za udział w bójce z użyciem niebezpiecznych narzędzi. Od wyroku odwołali się wszyscy oskarżeni. Sąd Wojewódzki w Krakowie nie uwzględnił ich rewizji i utrzymał wyrok Sądu Powiatowego w mocy. Sąd Wojewódzki orzekał w składzie jednoosobowym, podczas gdy zgodnie z art. 18 § 2 k.p.k. powinien był orzekać w składzie trzech sędziów. Brak było zarządzenia prezesa sądu o odstępstwie od tej zasady.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława R., Władysława P., Władysława M., Kazimierza K. i Józefa K. oskarżonych z art. 241 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 15 grudnia 1966 r. na podstawie art. 394-396, 400, 378 § 1 lit. b) i § 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 15 grudnia 1966 r. założona na korzyść oskarżonych Stanisława R., Władysława P., Władysława M., Kazimierza K. i Józefa K., zarzuciła temu wyrokowi na podstawie art. 371 pkt 2 k.p.k. niewłaściwą obsadę sądu i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna jest zasadna.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Myślenicach z dnia 14 września 1966 r. skazani zostali z mocy art. 241 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152) Władysław P. i Władysław M. na kary po 7 miesięcy więzienia, a Stanisław R. i Stanisław Z. na kary po 8 miesięcy więzienia z tym, że Władysławowi P., Władysławowi M. i Stanisławowi Z. wykonanie tych kar zawieszono, oraz Józef K. i Kazimierz K. na kary po 1 roku więzienia za to, że dnia 12 kwietnia 1966 r. w S. brali udział w bójce używając niebezpiecznych narzędzi w postaci butelek i krzeseł.Od wyroku powyższego odwołali się wszyscy oskarżeni za wyjątkiem Stanisława Z., Sąd Wojewódzki w Krakowie jednak nie uwzględnił ich rewizji i wyrok Sądu Powiatowego utrzymał w mocy.Nie wnikając w meritum orzeczenia Sądu Wojewódzkiego stwierdzić trzeba, że Sąd ten orzekał w niewłaściwej obsadzie, mianowicie w składzie jednoosobowym, choć zgodnie z przepisem art. 18 § 2 k.p.k. powinien był orzekać w składzie trzech sędziów.Wprawdzie przepis art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 348) przewiduje możliwość odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 18 § 2 k.p.k. i rozpoznanie rewizji przez jednego sędziego w szczególnych wypadkach w sprawach mniej zawiłych, jednak wymaga to zarządzenia prezesa sądu wojewódzkiego, którego w niniejszej sprawie brak.Zgodnie zatem z przepisem art. 378 § 1 lit. b k.p.k. wyrok Sądu Wojewódzkiego podlega uchyleniu. Taka interpretacja tego przepisu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1965 r. V KRN 661/65 OSNKW 1965/11 poz. 132). Niezależnie od tego należy zauważyć - gdyż orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii dotąd nie wypowiedziało się wyraźnie - że do wydania zarządzeń przewidzianych w art. 3, 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 348) są uprawnieni tylko prezesi właściwych sądów wojewódzkich względnie powiatowych, a przewodniczący wydziałów tych sądów nie mogą ich wydawać. Przepis bowiem artykułu 40 § 2 zdanie drugie k.p.k.- upoważnia przewodniczących wydziałów sądowych tylko do wydawania takich zarządzeń, które są przewidziane przez przepisy kodeksu postępowania karnego, przepisy zaś art. 3, 4 i 6 wyżej wymienionej ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. są umieszczone poza tym kodeksem i dotyczą zarządzeń nie przewidzianych w tym kodeksie. Zarządzenia z art. 3, 4 i 6 omawianej ustawy mogą więc wydawać tylko osoby wymienione w tych przepisach, tj. prezesi właściwych sądów, zwłaszcza że tylko oni mogą przy wydawaniu tych zarządzeń, które mają dużą wagę dla prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, stosować w powierzonych im okręgach jednolite zasady.Z tych względów, gdy w sprawie niniejszej zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy w składzie jednego sędziego zostało wydane przez przewodniczącego Wydziału VI Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, a prezes tegoż Sądu nie wydał zarządzenia z art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r., orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 661/65 1965-10-07Czy wyrok sądu wojewódzkiego wydany w składzie jednoosobowym, w sytuacji gdy przepis prawa wymaga składu trzyosobowego, jest nieważny?
- II KRN 216/56 1956-03-24Czy wyrok sądu wojewódzkiego uchylający prawomocny wyrok sądu powiatowego jest nieważny z mocy prawa?
- V KKN 490/98 2001-02-02Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie jednego sędziego w sprawie, która powinna być rozpoznana w postępowaniu zwyczajnym, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem tego wyroku?
- V KRN 227/67 1967-03-22Czy wyrok Sądu Wojewódzkiego wydany w składzie jednego sędziego, bez wydania przez prezesa sądu wojewódzkiego zarządzenia o rozpoznaniu rewizji w składzie jednoosobowym, podlega uchyleniu na podstawie art. 378 § 1 lit. b…
- IV KKN 543/97 2001-12-17Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie w pierwszej instancji toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 241 KKart. 1art. 394art. 371 pkt 2 KPKart. 18 § 2 KPKart. 4art. 378 § 1art. 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.