V KRN 72/66
WyrokIzba Karna1966-11-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików na podstawie art. 79 k.k. w sytuacji, gdy opinia biegłych nie wskazuje, że pozostawanie oskarżonego na wolności zagraża porządkowi prawnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej umieszczenia oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików, stwierdzając, że do zastosowania art. 79 k.k. brak było przesłanek. Opinia biegłych nie wskazała, by pozostawanie oskarżonego na wolności zagrażało porządkowi prawnemu, a jedynie, że powinien on być poddany przymusowemu leczeniu odwykowemu. Sąd podkreślił, że przymusowe leczenie nałogowego alkoholika nie może być orzeczone w trybie karnym, jeżeli nie są spełnione oba warunki z art. 79 k.k., a w takich przypadkach leczenie może być przeprowadzone w trybie ustawy o zwalczaniu alkoholizmu.Stan faktyczny
Edward G. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa, ale jednocześnie Sąd Powiatowy zarządził na zasadzie art. 79 k.k. umieszczenie go w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików. Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości zarzuciła obrazę art. 79 k.k., wskazując na brak przesłanek do zastosowania tego przepisu. Sąd Najwyższy stwierdził, że opinia biegłych nie wykazała zagrożenia dla porządku prawnego, a późniejsza opinia potwierdziła, że oskarżony nie wymaga już przymusowego leczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umieszczenia Edwarda G. w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca). Sędziowie: L. Chmielewski, P. Ławacz.Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda G., oskarżonego z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umieszczenia Edwarda G. w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików (...).Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 1963 r., założona na korzyść oskarżonego Edwarda G., zarzuciła temu wyrokowi na podstawie przepisu art. 371 pkt 1 k.p.k. obrazę art. 79 k.k. z powodu zarządzenia umieszczenia oskarżonego Edwarda G. w zakładzie zamkniętym leczenia alkoholików i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej umieszczenia Edwarda G. w zamkniętym zakładzie leczenia alkoholików.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Wyrokiem Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 1963 r. Edward G. został uniewinniony na mocy art. 17 § 1 k.k. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 291 k.k. Jednocześnie Sąd Powiatowy zarządził na zasadzie art. 79 k.k. umieszczenie oskarżonego w zakładzie zamkniętym leczenia alkoholików.Do zastosowania tego ostatniego przepisu brak było w sprawie przesłanek, gdyż opinia biegłych lekarzy psychiatrów nie wskazuje, by pozostawanie oskarżonego na wolności zagrażało porządkowi prawnemu. Ustalając bowiem, że oskarżony działał tempore criminis w stanie psychozy alkoholowej, biegli orzekli jedynie, że oskarżony powinien być poddany przymusowemu leczeniu odwykowemu.Uzasadnienie wyroku nie zawiera też żadnych ustaleń na ten temat, w sprawie zaś brak jest danych pozwalających na przyjęcie, żeby oskarżony rzeczywiście przedstawiał niebezpieczeństwo dla porządku prawnego.Przymusowe leczenie nałogowego alkoholika, choćby dotkniętego psychozą alkoholową, nie może być orzeczone w trybie karnym, jeżeli nie są spełnione oba warunki przewidziane w art. 79 k.k. W takich wypadkach leczenie może być przeprowadzone w trybie określonym w art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434).W sprawie niniejszej skierowanie oskarżonego na przymusowe leczenie o tyle jeszcze straciło na aktualności, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy opinii lekarzy psychiatrów z dnia 4 listopada 1965 r., Edward G. obecnie nie tylko nie zagraża porządkowi prawnemu, ale także nie wymaga już poddania go przymusowemu leczeniu wobec zaniechania przez niego od dłuższego czasu używania napojów alkoholowych.Powyższe uzasadnia wniosek rewizji nadzwyczajnej, wobec czego orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 345/65 1965-10-04Czy można zastosować środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie leczniczym przeciwalkoholowym na podstawie art. 79 k.k. wobec sprawcy czynu popełnionego w stanie zwykłego upojenia alkoholowego,…
- V K 53/61 1961-11-02Czy sąd karny może orzec o umieszczeniu skazanego w zamkniętym zakładzie dla leczenia alkoholików w ramach postępowania karnego, jeśli nie wydano rozporządzenia wykonawczego do przepisu o utworzeniu takich zakładów?
- V KRN 676/68 1969-05-13Czy w przypadku popełnienia zbrodni zabójstwa w stanie znacznego ograniczenia zdolności kierowania postępowaniem spowodowanego upojeniem alkoholowym na tle patologicznym, zachodzi podstawa do zastosowania środka zabezpie…
- VI KZP 47/71 1971-11-25Czy stwierdzenie okoliczności nałogowego używania alkoholu wymaga wiadomości specjalistycznych, a w związku z tym, czy zachodzi konieczność zasięgnięcia opinii biegłego przed wydaniem orzeczenia o umieszczeniu sprawcy sk…
- III CRN 101/78 1978-09-06Czy sąd rejonowy może wydać warunkowe postanowienie o zastosowaniu przymusowego leczenia antyalkoholowego w zakładzie zamkniętym, uzależniając je od niepodjęcia lub przerwania leczenia w zakładzie otwartym?
Powołane przepisy
art. 4 § 1art. 394art. 371 pkt 1 KPKart. 79 KKart. 17 § 1 KKart. 291 KKart. 15§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.