VI KO 30/60
UchwałaIzba Karna1960-07-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rewizyjny powinien wydać postanowienie o stwierdzeniu nieważności wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli dopiero na rozprawie rewizyjnej okaże się, że istnieją okoliczności uzasadniające właściwość sądu wyższego rzędu, i jaką formę powinno mieć takie orzeczenie?Ratio decidendi
Orzeczenie o nieważności wyroku ma charakter deklaratoryjny i stwierdza fakt istniejący niezależnie od jego stwierdzenia. Zgodnie z przepisami art. 13 § 1 i art. 377 k.p.k., orzeczenie o nieważności następuje w formie postanowienia, nawet jeśli okoliczności uzasadniające nieważność ujawnią się dopiero na rozprawie rewizyjnej. Forma postanowienia jest właściwa, ponieważ nie jest to rozstrzygnięcie sprawy, lecz ustalenie faktu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przedstawił Sądowi Najwyższemu dwie kwestie prawne. Pierwsza dotyczyła odpowiedzialności karnej sprawcy, który powinien przewidzieć niebezpieczeństwo dla życia człowieka skutkiem wadliwego wykonania obowiązków służbowych, a śmierć nastąpiła. Druga kwestia dotyczyła formy orzeczenia sądu rewizyjnego stwierdzającego nieważność wyroku sądu pierwszej instancji, gdy okoliczności uzasadniające właściwość sądu wyższego rzędu ujawnią się dopiero na rozprawie rewizyjnej. Sąd Najwyższy rozstrzygnął drugą kwestię.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną przez Sąd Wojewódzki kwestię prawną dotyczącą formy orzeczenia sądu rewizyjnego stwierdzającego nieważność wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca). Sędziowie: A. Pyszkowski, M. Szerer (współsprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wiktora P. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:1) "Czy powinien (może) ponieść odpowiedzialność z art. 230 § 1 k.k. sprawca, który powinien przewidzieć (art. 14 § 2 k.k.), że naraża życie człowieka na niebezpieczeństwo skutkiem wadliwego wykonania obowiązków służbowych, jeżeli śmierć nastąpiła?"2) "W wypadku odpowiedzi twierdzącej - jaką formę powinno mieć orzeczenie sądu rewizyjnego (wyroku czy postanowienia) stwierdzające nieważność wyroku sądu I instancji (art. 13 § 1 i 2 oraz art. 377 lit. a) k.p.k.), jeżeli dopiero na rozprawie rewizyjnej okaże się, że istnieją okoliczności uzasadniające właściwość sądu merytorycznego wyższego rzędu"?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1.Pytanie pierwsze Sądu Wojewódzkiego znajduje dostatecznie wyraźną odpowiedź w przepisie art. 14 § 2 k.k., nie stanowi zatem kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy.2.Z treści art. 13 i 377 k.p.k. wynika, że orzeczenie o nieważności ma charakter deklaratoryjny, "polegający na stwierdzeniu" nieważności lub "uznaniu" wyroku za nieważny. Nie jest to rozstrzygnięcie sprawy, lecz ustalenie faktu istniejącego niezależnie od jego stwierdzenia.Orzeczenie o nieważności według wyraźnego przepisu ustawy (art. 13 § 1 i art. 377 k.p.k.) następuje w formie postanowienia. Ponieważ treść wspomnianego orzeczenia nie jest rozstrzygnięciem sprawy, lecz ustaleniem faktu, uznanie wyroku za bezwzględnie nieważny następuje w formie postanowienia nawet na rozprawie rewizyjnej (vide orzeczenia Sądu Najwyższego ZO 186/30 i 85/31).
Powiązane orzeczenia
- V KRN 555/66 1966-11-10Czy wyrok sądu rewizyjnego jest nieważny, jeżeli sentencja nie została podpisana przez jednego z sędziów orzekających?
- IV KO 3/58 1958-05-29Czy wyrok sądu rewizyjnego wydany w następstwie rozpoznania rewizji wniesionej przez osobę nieuprawnioną jest nieważny, czy też podlega uchyleniu w drodze rewizji nadzwyczajnej?
- V K 949/60 1962-02-22Czy wyrok Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu, jako rewizyjnego, jest nieważny z powodu braku podpisu jednego z sędziów na sentencji, a jeśli tak, to czy zarzuty Prokuratora Generalnego w rewizji nadzwyczajnej są zasadne?
- VI KZP 57/66 1967-07-06Czy sąd rewizyjny, w przypadku wniesienia rewizji tylko przez oskarżonego, może stwierdzić nieważność wyroku z powodu naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej, jeśli dojdzie do wniosku, że miało miejsce przestępstwo…
- I KRN 153/58 1958-09-13Czy wyrok sądu rewizyjnego jest nieważny, jeśli brał w nim udział sędzia, który wcześniej wyłączył się od prowadzenia tej samej sprawy w pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 230 § 1 KKart. 14 § 2 KKart. 13 § 1art. 377art. 13art. 377 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.