VI KO 7/63
UchwałaIzba Karna1963-04-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powoływanie się na znajomość z pracownikiem urzędu pokrywa się z powoływaniem się na wpływ na urzędnika, które wchodzi w skład istoty przestępstwa z art. 38 m.k.k.?Ratio decidendi
Powoływanie się na znajomość z urzędnikiem, choć nie jest to pojęciowo tożsame z powoływaniem się na wpływ na niego, może być w określonych okolicznościach identyfikowane z powoływaniem się na taki wpływ. Dzieje się tak, gdy sprawca, powołując się na znajomości, żąda pieniędzy za pośrednictwo w załatwieniu sprawy, tym samym dążąc do wywołania u rozmówcy przekonania o możliwości wywarcia wpływu na urzędnika.Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia prawna dotycząca wykładni art. 38 m.k.k. Chodziło o to, czy powoływanie się na znajomość z pracownikiem urzędu jest równoznaczne z powoływaniem się na wpływ na urzędnika, co jest elementem tego przestępstwa. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że może być tożsame w określonych okolicznościach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że powoływanie się na znajomość z pracownikiem urzędu może być uznane za powoływanie się na wpływ na urzędnika w rozumieniu art. 38 m.k.k., jeśli sprawca żąda za to korzyści majątkowej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: L. Chmielewski (sprawozdawca), P. Ławacz (współsprawozdawca), J. Dziowgo, K. Grzebuła, M. Paluch, K. Wagner.Prokurator Generalnej Prokuratury: T, Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Łucji S. oskarżonej z art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy powoływanie się na znajomości z pracownikiem urzędu pokrywa się z powoływaniem się na wpływ na urzędnika, które wchodzi w skład istoty przestępstwa z art. 38 m.k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury, na podstawie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) uchwalił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzedstawiona do rozstrzygnięcia kwestia sprowadza się w swej istocie do problemu czysto faktycznej natury. Nie da się bowiem z góry stwierdzić, i to w sposób wyczerpujący, jakim określonym wymaganiom musi czynić zadość zachowanie się sprawcy, aby uznano je za powoływanie się na wpływ, które wchodzi w skład ustawowej istoty przestępstwa. Zagadnienie to należy do sfery merytorycznej oceny przez sąd materiału dowodowego w sprawie (vide VI KO 56/61 - OSN poz. 82 z 1962 r.).Powołanie się na znajomość z urzędnikiem, nie będąc w zasadzie pojęciowo jednoznaczne z powołaniem się na wpływ na niego, może być jednak - w określonych okolicznościach - identyfikowane z powołaniem się na taki wpływ. I tak np. jeżeli sprawca, powołując się na swoje znajomości w urzędzie (czy też znajomość z pracownikiem urzędu), żąda zarazem pieniędzy za pośrednictwo w załatwieniu sprawy, to działając w ten sposób, sprawca zmierza do wywołania w swym rozmówcy przeświadczenia, że przy pomocy tej znajomości wywrze on na urzędnika wpływ w pożądanym dla rozmówcy kierunku. W takiej więc sytuacji sprawca powinien być traktowany jako ten, który powołuje się na wpływ na urzędnika w rozumieniu art. 38 m.k.k.
Powiązane orzeczenia
- K 726/50 1950-04-09Czy powołanie się na wpływ na urzędnika, w celu uzyskania korzyści majątkowej, może wynikać z zachowania się osoby oferującej pośrednictwo, a nie tylko z wyraźnych słów?
- VI KO 83/62 1963-02-21Czy do istoty przestępstwa z art. 38 m.k.k. (powoływanie się na wpływ na urzędnika w celu załatwienia sprawy urzędowej i przyjęcie korzyści) należy istnienie konkretnej, toczącej się sprawy urzędowej, czy też w sytuacji…
- III K 275/59 1960-04-02Czy powołanie się przez oskarżonego na wpływy w urzędzie, bez wskazania konkretnego urzędnika, a także bez znaczenia dla momentu wpływu czy stadium załatwienia sprawy, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 38 m.k.k.?
- II K 1147/60 1961-01-18Czy powoływanie się przez sprawcę na wpływ na nieistniejącego urzędnika uzasadnia przypisanie mu przestępstwa z art. 38 m.k.k. (tzw. opłacana protekcja)?
- I K 805/51 1952-01-26Czy podjęcie się pośrednictwa w uzyskaniu informacji o celu wezwania do urzędu, stanowiących tajemnicę służbową lub poufność, stanowi "załatwienie sprawy urzędowej" w rozumieniu art. 38 Kodeksu karnego wykonawczego, a je…
Powołane przepisy
art. 38art. 390 KPKart. 30
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.