VI KO 84/62
UchwałaIzba Karna1963-02-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykupywanie bonów PKO i nabywanie za nie towarów zagranicznych wyłącznie na potrzeby prywatnego przedsiębiorstwa handlu detalicznego, przez męża właścicielki zezwolenia na prowadzenie tego przedsiębiorstwa, wyczerpuje znamiona występku z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wykupywanie bonów PKO i nabywanie za nie towarów zagranicznych wyłącznie na potrzeby prywatnego przedsiębiorstwa handlu detalicznego, przez męża właścicielki zezwolenia na prowadzenie tego przedsiębiorstwa, wyczerpuje znamiona występku z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji. Teza ta jest tym bardziej zasadna, gdy działanie sprawcy następuje na rzecz jednostki gospodarki nieuspołecznionej, podobnie jak w przypadku jednostek handlu uspołecznionego.Stan faktyczny
Oskarżony, będący mężem współoskarżonej posiadającej zezwolenie na prowadzenie sklepu galanterii odzieżowej, działał jako agent tego przedsiębiorstwa. Oskarżony skupował bony PKO i wykupywał na ich podstawie towary zagraniczne, przeznaczając je wyłącznie na potrzeby przedsiębiorstwa. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną, czy takie działanie wyczerpuje znamiona występku z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, uznając, że opisane działanie wyczerpuje znamiona występku z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Bogusławski (współsprawozdawca), M. Budzianowski (sprawozdawca).Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza D. oskarżonego z art. 6 § 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171), po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie - Ośrodek w Przemyślu postanowieniem z dnia 29 października 1962 r. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy skupywanie przez oskarżonego - męża współoskarżonej, posiadającej zezwolenie na prowadzenie przedsiębiorstwa handlu detalicznego, tj. sklepu galanterii odzieżowej, posiadającego upoważnienie jako agent tegoż przedsiębiorstwa - bonów PKO i wykupywanie na ich podstawie towarów zagranicznych wyłącznie dla potrzeb przedsiębiorstwa wyczerpuje znamiona występku z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji i ochronie interesu nabywców oraz producentów rolnych w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 39, poz. 171)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneTakie samo zagadnienie (z tą tylko różnicą, że opisana w pytaniu działalność miała miejsce w jednostce handlu uspołecznionego) rozpatrywał już Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów i rozstrzygnął je twierdząco wskazując na to, że okoliczność, iż sprawca działa w tym wypadku w imieniu i na rzecz jednostki handlu uspołecznionego, nie ma znaczenia w kwestii winy (uchwała z dnia 5 kwietnia 1962 r. VI KO 3/62 OSNK poz. 69/62).Teza powyższa tym bardziej ma zastosowanie w razie wymienionego działania na rzecz jednostki gospodarki nie uspołecznionej.Podobnie jak w stosunku do jednostek handlu uspołecznionego powołane w cytowanej uchwale zarządzenie Ministra Handlu. Wewnętrznego nr 126 uprawnia do skupu wyłącznie artykułów (towarów), tak samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 241) w § 28 uprawnia posiadacza zezwolenia na prowadzenie przedsiębiorstwa handlu detalicznego również do zakupu tylko towarów.Ponadto Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 czerwca 1962 r. VI KO 14/62, wydanej w składzie powiększonym, wyjaśnił, że dla bytu przestępstwa określonego w art. 6 § 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. nie ma znaczenia, czy nabywca dokumentów, których przepis ten dotyczy, działał w celu uzyskania zysku wprost ze sprzedaży samych tych dokumentów, czy też ze sprzedaży towarów nabytych za nie we właściwych jednostkach skupu takich dokumentów.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 14/62 1962-06-14Czy jednorazowe nabycie towarów za waluty obce lub dokumentów uprawniających do ich otrzymania, dokonane w celu odsprzedaży z zyskiem, stanowi "skupywanie" w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu…
- II K 290/63 1963-12-21Czy sprzedaż przez osobę fizyczną nabytych w jednostce gospodarki uspołecznionej towarów, nieprzeznaczonych do bezpośredniej sprzedaży konsumentom, z zamiarem osiągnięcia zysku, stanowi przestępstwo spekulacji z art. 1 §…
- V K 1194/59 1959-03-12Czy nabywanie towarów w sklepach komisowych w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem stanowi przestępstwo spekulacji w rozumieniu art. 2 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji?
- VI KO 66/59 1959-06-25Czy zajmowanie się przez osobę prywatną sprzedażą przedsiębiorstwom uspołecznionym w drodze tzw. refaktury towarów postawionych do dyspozycji po określonej cenie przez chałupników podpada pod pojęcie działania w przedsię…
- I KR 64/68 1968-06-19Czy sprzedaż towarów nabytych na własny rachunek za pieniądze pochodzące z utargów sklepowych, a następnie sprzedawanych w tym sklepie, stanowi odrębne przestępstwo spekulacyjne, nawet jeśli sprawca działał w celu pokryc…
Powołane przepisy
art. 6 § 1art. 6§ 1§ 28
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.