VI KRN 317/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mirski. Sędziowie: J. Pustelnik (sprawozdawca), W. Sikorski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Jórasz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 1977 r. sprawy jana S., oskarżonego z art. 145 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 16 sierpnia 1977 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Busku-Zdrowju do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneJan S. został oskarżony o to, że w dniu 14 listopada 1976 r. w S. naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, iż kierując samochodem marki "Fiat 125p" i nie zachowując należytej ostrożności, a w szczególności nie obserwując należycie własnego przedpola ruchu, zjechał na pas ruchu jadącego z przeciwnego kierunku samochodu marki "Wartburg", kierowanego przez Mirosława M., zajeżdżając mu drogę, a w konsekwencji spowodował zderzenie obu pojazdów przednimi prawymi narożami, w wyniku czego pasażerka samochodu marki "Wartburg" Halina K. doznała śmirtelnych uszkodzeń ciała w postaci rozerwania śledziony, wątroby i płuca lewego, a ponadto uszkodzeń ciała doznali Mirosław M., Genowefa S., Henryk J. i Maria J., przy czym uszkodzenia te naruszyły prawidłowe funkcjonowanie ich organizmów na okres powyżej 7 dni, oba zaś pojazdy uległy niemal całkowitemu uszkodzeniu, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 145 § 2 k.k.Po wniesieniu aktu oskarżenia w dniu 5 sierpnia 1977 r. Prokuratura Wojewódzka w Kielcach wystąpiła do Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z wnioskiem o umorzenie w stosunku do Jana S. postępowania karnego na podstawie przepisów dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102), wyrażając pogląd, że oskarżony należy do osób uprzywilejowanych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d dekretu w związku ze sprawowaniem, jako jedyny żywiciel, pieczyn ad niedołężną żoną Genowerfą S. i że z całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż kara, jaką należałoby mu wymierzyć za popełnione przestępstwo, nie powinna przekroczyć 3 lat pozbawienia wolności.W dniu 16 sierpnia 1977 r. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju wydał postanowienie, na podstawie którego, uwzględniając wniosek prokuratury, postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Jana S. - na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej dekretu - umorzył.Od tego prawomocnego postaowienia Prokurator Generalny PRL w terminie zakreślonym w art. 463 § 2 k.p.k. wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Jana S. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego (podobnie jak i wniosek prokuratora) nie może być uznane za słuszne.Jak wynika z uzasadnienia tegoż postanowienia, zasadniczym powodem umorzenia postępowania karnego w stosunku do oskarżonego było uznanie przez Sąd Genowerfy S. - żony oskarżonego za osobę niedołężną w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. d dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii. Pogląd ten nie jest trafny.Genowefa S. doznała obrażeń ciała w rezultacie wypadku drogowergo będącego przedmiotem aktu oskarżenia. Jak wynika z opinii biegłego sądowego, doznała ona między innymi złamania lewej ręki i prawej nogi, co naruszyło czynności poszczególnych narządów ciała na okres powyżej 7 dni. Z załączonego do wniosku o umorzenie postępowania na podtawie amnestii zaświadczenia lekarskiego wynika, że Genowerfa S. po wyjściu ze szpitala w dniu 12 maja 1977 r. przez okres co najmniej 6 miesięcy miała być ambulatoryjnie poddana "postępowaniu usprawniającemu", głównie w zakresie kończyny dolnej, i że do chwili ukończenia procesu usprawniającego będzie miała duże trudności w samodzielnym poruszaniu się i będzie wymagała pomocy osoby drugiej.Z przedstawionego na rozprawie w Sądzie najwyższym zaświadczenia Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. z dnia 20 grudnia 1977 r. wynika, że Genowefa S. od sierpnia 1977 r. codziennie pobiera zabiegi usprawnienia leczniczego, przyczym potrzebna jest nadal rehabilitacja oraz częste kontrole w poradni rehabilitacyjnej, oraz że ruchowo jest mało sprawna i wymaga opieki osoby drugiej. Za osobę "niedołężną", o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. d dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz.102), należy uważać taką osobę, która bądź trwale, bądź przez długi czas nie może spełniać czynności związanych z normalnym tokiem życia i której w tym celu niezbędna jest pomoc oraz opieka innej osoby.Nie chodzi tu więc o niesprawność krótkotrwałą i przejściową, na co wskazuje zrównanie w art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. d dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii pieczy nad osobą niedołężną z takąż pieczą sprawowaną nad osobą w wieku ponad 70 lat.Uwzględniając to oraz treść orzeczeń lekarskich, należy uznać, że rodzaj doznanych przez Genowerfę S. obrażeń i ich przejściowy charakter nie pozwala zaliczyć jej do rzędu osób "niedołężnych" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu dekretu o amnestii, a oskarżonego Jana S. do tych, którzy zgodnie z intencją ustawodawcy zostali uprzywilejowani możliwością umorzenia postępowania karnego przy przewidywanej karze do 3 lat pozbawienia wolności.Nie można też pominąć tu złożonych w tej kwestii zeznań Genowefy S., która przesłuchiwana w dniu 11 lipca 1977 r. podała, że stan jej zdrowia nie jest najlepszy, gdyż ma trudności z chodzeniem, a nawet sprawia jej dolegliwości dłuższe przebywanie w pozycji siedzącej, i z których nie wynika, że jest osobą niedołężną.Zauważyć wreszcie należy, że postępowanie usprawniające przywraca jej sprawność ruchową i umożliwia coraz lepsze wykonywanie czynności związanych z normalnym tokiem życia (...).