VI KZP 20/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Bodecki. Sędziowie: H. Szwaczkowski (sprawozdawca), J. Bratoszewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana D. i innych, oskarżonych o czyn określony w art. 1 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243; zm.: Dz. U. z 1985 r. Nr 23, poz. 100), po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Elblągu postanowieniem z dnia 16 maja 1986 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy ciągnik rolniczy może stanowić przedmiot przestępstwa przewidzianego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243; zm.: Dz. U. z 1985 r. Nr 23, poz. 100)?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243 z późn. zm.) przewiduje karalność: 1) zbycia towaru przeznaczonego do sprzedaży w jednostce handlu detalicznego lub placówce gastronomicznej poza tą jednostką lub placówką, jak również 2) zbycia takiego towaru wprawdzie w jednostce handlu detalicznego lub w placówce gastronomicznej, jednakże w ilości większej od ustalonej, a także 3) zbycia takiego towaru z naruszeniem innych przepisów określających zasady jego sprzedaży.Przedmiotem przestępstwa określonego w wyżej wymienionym przepisie jest więc towar. Przepis ten wprawdzie nie precyzuje, o jakie towary w nim chodzi, jednakże z treści ustawy o zwalczaniu spekulacji, a w szczególności z jej preambuły, wyraźnie wynika, że ogólnym przedmiotem ochrony karnej tej ustawy są interesy konsumentów w obrocie artykułami powszechnego użytku. A zatem przedmiotem przestępstwa przewidzianego w omawianym przepisie mogą być tylko towary (artykuły) powszechnego użytku.Przez towary powszechnego użytku należy rozumieć artykuły służące do zaspokajania powszechnych potrzeb ludności, a więc takie przedmioty, których posiadanie jest wynikiem normalnej potrzeby szerokich rzesz ludności, w przeciwieństwie do przedmiotów służących do zaspokojenia potrzeb dalszego rzędu (jak przedmioty zbytku), z zakupu których można zrezygnować.Ciągnik rolniczy jest towarem powszechnego użytku, albowiem jako podstawowy środek produkcji w gospodarce rolnej, w warunkach szeroko stosowanej mechanizacji rolnictwa, służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb ludności rolniczej, a więc normalnych, powszechnych potrzeb szerokich rzesz społeczeństwa.W konsekwencji należy stwierdzić, że ciągnik rolniczy - podobnie jak inne maszyny i narzędzia rolnicze - może być przedmiotem przestępstwa określonego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243 z późn. zm.).