VI KZP 23/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Fornalik (sprawozdawca). Sędziowie: W. Ochman, W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa S., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 12 lipca 1982 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Jakie kryteria formalne określone w art. 91 k.k. - 2/3 czy 1/2 odbytej kary - należy przyjąć w wypadku rozpoznawania sprawy o warunkowe przedterminowe zwolnienie, gdy jeden (lub więcej) wyrok zapadł w chwili, kiedy skazany nie miał ukończonych 21 lat, a drugi wyrok zapadł wtedy, kiedy skazany ma już ukończone 21 lat, a wyroki tea) zostały połączone,b) nie nadawały się do połączenia?"uchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie zawarte pod lit. a jak wyżej, natomiast odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie sformułowane pod lit. b. Uzasadnienie faktyczneW uchwale połączonych Izb Karnej i Wojskowej z dnia 30 września 1981 r. - VI KZP 20/80 (OSNKW 1981, z. 11, poz. 63) wyjaśniono, że "(...) przez określenie «chwila orzekania», decydująca o statusie młodocianego w znaczeniu prawa karnego, rozumieć należy chwilę wydania pierwszego, choćby nieprawomocnego, orzeczenia merytorycznego w sprawie." Wymieniona uchwała ujmuje kwestię statusu młodocianego jednolicie dla całego postępowania, a więc również wykonawczego, i w tym zakresie stanowi odstępstwo od stanowiska zajętego przez połączone Izby Karną i Wojskową w uchwale z dnia 24 marca 1972 r. - VI KZP 47/70 (OSNKW 1972, z. 6, poz. 94), która w wypadku rozważania wspomnianego statusu zalecała odrębne traktowanie go w postępowaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz odrębne w postępowaniu wykonawczym w razie warunkowego przedterminowego zwolnienia.Uwzględniając stanowisko zajęte w przytoczonej na wstępie uchwale połączonych Izb Karnej i Wojskowej z dnia 30 września 1981 r. - VI KZP 20/80, należy stwierdzić, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu, tj. odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym obejmującym wyroki wydane przed ukończeniem przez niego 21 roku życia i wydane po tym okresie, skazany zachowuje status młodocianego, a zatem może on zostać warunkowo zwolniony po odbyciu połowy wymierzonej mu wyrokiem łącznej kary pozbawienia wolności.Z istoty wyroku łącznego wynika, że rozstrzygnięcia i ustalenia zawarte w objętych nim wyrokach stają się jego integralną częścią i w związku z tym łączące się z nimi oceny prawne oraz wynikające z nich następstwa odnoszą się w całości do kary orzeczonej tym wyrokiem (tj. łącznym). Wynika to również i z tego, że kara orzeczona wyrokiem łącznym "pochłania" kary wymierzone w objętych nim wyrokach i tylko ta pierwsza podlega wykonaniu.Za wskazanym pojmowaniem kary orzeczonej wyrokiem łącznym również w wypadku warunkowego przedterminowego zwolnienia przemawia ponadto treść art. 91 § 3 k.k., regulującego odrębnie niektóre kwestie związane z tą formą zwolnienia w wypadku odbywania przez skazanego nie podlegających łączeniu kar pozbawienia wolności. Odrębne unormowanie przez wymieniony przepis jedynie tej problematyki (tj. odbywanie podlegających łączeniu kar pozbawienia wolności) jednoznacznie wskazuje, że w pozostałych wypadkach, a więc również w razie wyroku łącznego, odbywaną przez skazanego karę pozbawienia wolności należy traktować jako "niepodzielną całość", niezależnie od tego, czy została ona orzeczona za jedno lub więcej przestępstw albo jednym lub kilkoma wyrokami, objętymi następnie wyrokiem łącznym.Natomiast wobec tego, że sytuacja wskazana w pytaniu prawnym pod lit. b nie występuje w sprawie niniejszej, w tym zakresie nie ma potrzeby udzielenia odpowiedzi.