VI KZP 5/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, H. Kempisty, Z. Kubec, T. Majewski (sprawozdawca), J. Szamrej, K. Wagner (współsprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eugeniusza D. i innych, oskarżonych z art. 2 § 1 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez skład zwykły Sądu Najwyższego następującej kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przepis art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) ma zastosowanie do przestępstwa popełnionego przed 15 lipca 1969 r. w wypadku, gdy wobec sprawcy tego przestępstwa w nieprawomocnym wyroku zastosowano już art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 154)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArt. 8 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) przyjmuje zasadę, że do przestępstw popełnionych przed dniem 15 lipca 1969 r. stosuje się tylko przepisy o abolicji (art. 1 i 2 powołanej ustawy o amnestii), nie stosuje się natomiast przepisów o amnestii (art. 3, 5 i 6 tejże ustawy), jeżeli sprawcy tych przestępstw nie byli w dniu 22 lipca 1969 r. (data wejścia w życie powyższej ustawy o amnestii) znani organom powołanym do ścigania przestępstw.Wyjątki od tej zasady ustanowione są w art. 8 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Dotyczą one sprawców, którzy zgłoszą się do organu powołanego do ścigania przestępstw nie później niż 31 grudnia 1969 r. i ujawnią istotne okoliczności czynu oraz osoby, które współdziałały w dokonaniu przestępstwa.Chodzi tu więc o sprawców: 1) nie znanych władzom ścigania jeszcze w dniu 22 lipca 1969 r., 2) ujawnionych przez własne zgłoszenie się do władza ścigania najpóźniej do dnia 31 grudnia 1969 r. Omówione przepisy zakreślają zatem ścisłą i nieprzekraczalną w czasie granicę od 22 lipca 1969 r. do 31 grudnia 1969 r. na zgłoszenie się sprawców do władz ścigania, warunkujące stosowanie art. 8 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.Wynika to także z użycia przez ustawodawcę w art. 8 pkt 2 omawianej ustawy o amnestii zwrotu: "jeżeli sprawca (...) zgłosi się (...) nie później niż do dnia 31 grudnia 1969 r." Posłużenie się czasem przyszłym ("zgłosi się") zakłada jakiś moment początkowy, od którego sprawca ma się zgłosić. Gdyby ustawodawca chciał usankcjonować każde wcześniejsze zgłoszenie, to musiałby dać temu wyraz w słowach "zgłosił się lub zgłosi", podobnie jak to uczynił art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii, stanowiąc w nim m.in.: "którzy powrócili lub powrócą z zagranicy (...) do dnia 22 lipca 1957 r." Ponieważ wspomnianego wyżej momentu początkowego ustawa nie określiła, przyjąć trzeba, że może tu chodzić tylko o moment dowiedzenia się o treści art. 8, co najwcześniej mogło nastąpić w dniu ogłoszenia ustawy, tj. w dniu 24 lipca. Należałoby jednak uwzględnić zgłoszenia dokonane w dniach 22 i 23 lipca, albowiem ustawa weszła w życie z mocą od 22 lipca 1969 r.Wynika z tego również, że zgłoszenie się sprawcy przestępstwa do władz ścigania spełniające warunki z art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii może nastąpić dopiero od dnia wejścia jej w życie, to jest od dnia 22 lipca 1969 r. Nie można zatem przyjąć, że sprawca, który zgłosił się w myśl art. 8 dekretu z dnia 27 kwietnia 1964 r. o amnestii, spełnił zarazem warunki z art. 8 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.Z powyższego wypływa wniosek, że w danym wypadku nie zachodzi sytuacja, którą normuje art. 2 § 1 k.k.