VI KZP 64/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty. Sędziowie: L. Chmielewski, W. Dąbrowski (współsprawozdawca), T. Gdowski (sprawozdawca), W. Komorniczak, T. Majewski, Z. Nyczaj.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eugenii K., oskarżonej z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.k. - przez zwykły skład Sądu Najwyższego - postanowieniem z dnia 27 października 1965 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy przepis art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii odnosi się także do sprawcy, który zgłosiwszy się do organu powołanego do ścigania przestępstw nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie dekretu i ujawniwszy okoliczność czynu i siebie jako sprawcę tego czynu, zaprzeczył następnie w toku dalszego postępowania karnego tym okolicznościom i wycofał swoje pierwotne oświadczenie co do tego, że jest on sprawcą?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) stawia dwa warunki sprawcy przestępstwa, który chce skorzystać z dobrodziejstwa tego przepisu: 1) zgłoszenie się w określonym terminie do organu powołanego do ścigania przestępstw, 2) ujawnienie okoliczności czynu oraz osób, które z nim współdziałały w dokonaniu tego przestępstwa.Sąd Najwyższy w składzie powiększonym, dokonując już wcześniej wykładni wymienionego przepisu, wyjaśnił, że "zgłoszeniem się" w rozumieniu powyższego przepisu jest również przybycie na wezwanie uprawnionego do tego organu oraz że ujawnienie okoliczności czynu i innych osób musi nastąpić z inicjatywy sprawcy, przy czym chodzi o takie okoliczności, o których według przekonania sprawcy organy ścigania dotychczas nie wiedziały (uchwała SN z 25 czerwca 1965 r. VI KZP 9/65, OSNKW z. 8-9/65, poz. 90).Powołany wyżej dekret o amnestii nie przewiduje żadnych wyjątków ani ograniczeń stosowania przepisu art. 8 w stosunku do sprawcy, który uczynił zadość jego wymaganiom. Jeżeli więc sprawca spełnił powyższe warunki, a sąd skazał go za czyn, którego okoliczności sprawca ujawnił, to sąd obowiązany jest złagodzić o połowę wymierzoną mu karę terminowego pozbawienia wolności.Obowiązku tego nie uchyla fakt, że sprawca w toku toczącego się następnie przeciwko niemu postępowania nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, albowiem okoliczność ta nie może przekreślić tego, co już nastąpiło zgodnie z przepisem ustawy. W toczącym się postępowaniu karnym sprawca, który przedtem zgłosił się do organu ścigania zgodnie z art. 8 dekretu o amnestii, zachowuje wszystkie uprawnienia oskarżonego łącznie z brakiem obowiązku podtrzymywania wcześniejszego przyznania się. Przeciwny pogląd stanowiłby ograniczenie prawu takiego oskarżonego do obrony i stawiałby go przez to w gorszej sytuacji procesowej niż oskarżonego, który nie zgłosił się sam, lecz został ujęty.Z tych więc względów Sąd Najwyższy w powiększonym składzie uchwalił jak wyżej.