VI KZP 52/67

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Janiny B. i Aleksandry M., oskarżonych z art. 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 23, poz. 149), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 3 października 1967 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy pracownik administracyjny uspołecznionego zakładu usługowego, który osobiście nie zajmuje się zawodowo świadczeniem usług, może być za świadczone przez taki zakład usługi - żądając i pobierając zapłatę wyższą od obowiązującej - podmiotem przestępstwa określonego w art. 15 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji i ochronie interesów nabywców oraz producentów rolnych w obrocie handlowym (Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 171) lub wykroczenia z art. 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 23, poz. 149), a jeśli nie, to czy czyn takiego pracownika ocenić należy w płaszczyźnie art. 286 k.k.?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił udzielić odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 26 listopada 1959 r. VI KO 96/59 (OSNK 1960/I poz. 7) oraz w uchwale z dnia 31 marca 1960 r. VI KO 2/60 (OSNK 1960/III poz. 46) wyjaśnił, że w przepisie art. 15 ustawy z 13 lipca 1957 r. (Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 171) chodzi o usługi zbliżone pojęciowo do umowy sprzedaży, czyli - przede wszystkim - o świadczenia z tytułu umowy o dzieło.W myśl art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający - do zapłaty wynagrodzenia. Jeżeli zakładem usługowym jest spółdzielnia pracy, a więc zakład uspołeczniony, to organizacja świadczenia usług może polegać na podziale pomiędzy różne osoby przyjmowania zamówień i wykonywania ich pod względem technicznym.Przyjmujący zamówienia określają i pobierają wynagrodzenie za usługę a jeśli czynią to w sposób wskazany w pytaniu, to dopuszczają się występku z art. 15 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 171) lub wykroczenia przewidzianego w art. 8 ustawy z 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 23, poz. 149). Okoliczność, że wykonywanie pod względem technicznym samej usługi nie jest zawodem tych osób i że faktycznie one tych czynności nie sprawują, nie ma w tym względzie znaczenia. Zwrot "kto zajmuje się zawodowo świadczeniem usług", użyty w obu wymienionych przepisach, nie oznacza bowiem osób pobierających za swe usługi wynagrodzenie bądź mających do ich wykonywania przygotowanie teoretyczne lub praktyczne, lecz osoby i grupy osób, które na mocy udzielonych im uprawnień zatrudnione są zawodowo przy świadczeniu usług.W rozpatrywanym wypadku spółdzielnia pracy wykonywała zawodowo - w podanym wyżej znaczeniu - świadczenie usług, a wspomniany wyżej podział poszczególnych czynności składających się na całość spełnienia usługi jest tylko kwestią odpowiedniej w takim wypadku organizacji wykonywania usług. W związku z tym należy podkreślić, że podciągnięcie usługi pod właściwą pozycję cennika i pobranie zapłaty za usługę nie stanowi - przy takiej organizacji pracy - odrębnej czynności ze sfery administracji (zarządu), która mogłaby dać podstawę do przyjęcia odpowiedzialności karnej z art. 286 k.k.