VII KZP 8/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), S. Fornalik.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana M. po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy postanowieniem z dnia 12 marca 1976 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy należy zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz zespołu adwokackiego opłatę przewidzianą w przepisach o opłatach za czynności zespołów adwokackich z tytułu udziału w postępowaniu rewizyjnym obrońcy z urzędu, ustanowionego na podstawie art. 70 § 1 pkt 2 k.p.k. w wypadku, gdy sąd rewizyjny w postępowaniu toczącym się na skutek rewizji oskarżyciela publicznego wniesionej na niekorzyść oskarżonego utrzymał w mocy wyrok skazujący sądu pierwszej instancji, a kosztami postępowania rewizyjnego obciążył Skarb Państwa stosownie do art. 551 § 1 k.p.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 554 k.p.k. określa, jakie wydatki należą w szczególności do kosztów postępowania karnego. Wlicza się do nich między innymi opłaty na rzecz zespołu adwokackiego z tytułu udziału w sprawie jednego obrońcy.Zakres obowiązku Skarbu Państwa ponoszenia kosztów postępowania, a w tym kosztów obrony z urzędu, wynika z art. 554 k.p.k. w powiązaniu z innymi przepisami odpowiednimi dla konkretnych sytuacji procesowych.Do tych innych przepisów należy między innymi art. 549 § 1 pkt 2 k.p.k.; jest on przepisem szczególnym ustalającym, że w sprawach toczących się z oskarżenia publicznego wyłącznie Skarb Państwa ponosi w całości koszty postępowania karnego w wypadkach, gdy oskarżonego uniewinniono lub gdy umorzono postępowanie karne. Jednocześnie przepis ten wyłącza obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa opłat na rzecz zespołu adwokackiego z tytułu udziału w sprawie obrońcy z wyboru. Wprowadzając takie ograniczenie, art. 549 § 1 pkt 2 k.p.k. nie reguluje kwestii, kto ponosi koszty obrony z urzędu w innych wypadkach niż przewidziane w tym przepisie. Rozstrzygnięcia zatem tego zagadnienia należy szukać w innych szczególnych przepisach kodeksu postępowania karnego.Takim szczególnym przepisem jest art. 551 § 1 k.p.k., który stanowi między innymi, że w wypadku, gdy środek odwoławczy wniesiony przez oskarżyciela publicznego na niekorzyść oskarżonego nie został uwzględniony nawet w części, koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.Unormowanie zawarte w art. 551 § 1 k.p.k. dotyczy wyłącznie wypadku, gdy nie został uwzględniony środek odwoławczy wniesiony jedynie na niekorzyść oskarżonego, to znaczy, gdy oskarżony swoim działaniem nie wywołał postępowania odwoławczego w ogóle lub w części zaskarżonej tylko na niekorzyść; w tym bowiem wypadku - jak to wyraźnie wskazuje ustawa - koszty postępowania odwoławczego ponosi ten, kto wniósł środek odwoławczy, a zatem jeżeli środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela publicznego - Skarb Państwa (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1973 r. - VI KZP 46/73, OSNKW 1974, z. 3, poz. 39).Przepis art. 551 § 1 k.p.k. nie zawiera ograniczenia co do zakresu odpowiedzialności za koszty postępowania, w szczególności zaś w zakresie opłat za obronę z urzędu. Wobec tego należy uznać, że w wypadku, który jest przedmiotem pytania, opłata na rzecz zespołu adwokackiego obciąża Skarb Państwa.