I ZO 76/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-06-04

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Marka Dobrowolskiego, Wiesława Kozielewicza, Marek Dobrowolski, Zbigniew Korzeniowski, Zbigniewa Korzeniowskiego, Krzysztofowi Starykowi, Barbarze Skoczkowskiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy jest bezprzedmiotowy, jeśli postępowanie dyscyplinarne, którego dotyczy, zostało umorzone?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy jest bezprzedmiotowy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania, jeżeli postępowanie dyscyplinarne, w ramach którego miałby on orzekać, zostało prawomocnie umorzone. Umorzenie postępowania dyscyplinarnego oznacza, że przestało ono istnieć jako toczące się, co pozbawia podstaw do dalszego badania kwestii wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Obrońca obwinionego sędziego złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy o sygn. I ZO 57/24. Sprawa dotycząca tego wyłączenia została zarejestrowana pod sygn. I ZO 76/24. W międzyczasie, postępowanie dyscyplinarne, które było podstawą wniosków o wyłączenie sędziów, zostało umorzone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2024 r. Wobec umorzenia postępowania dyscyplinarnego, Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego za bezprzedmiotowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 57/24.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 76/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 4 czerwca 2025 r., w sprawie wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Rejonowego w O. (I ZSK 24/22) wniosku obrońcy obwinionego X. Y. o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 57/24 postanowił: pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 57/24. UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego w O. X. Y. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego pod sygn. I DSK 16/22, a następnie w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZSK 24/22. Do rozpoznania przedmiotowej I ZO 76/24 2 sprawy został wyznaczony skład orzekający: Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) oraz Ławnik SN Robert Burek. Pismem z dnia 13 kwietnia 2023 r. obrońca obwinionego - SSO X.1 Y.1 wniósł o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Wiesława Kozielewicza. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. I ZB 45/23 i w związku z tą sprawą były składane kolejne wnioski o wyłączanie sędziów wyznaczonych do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego. Ostatnio w sprawie o sygn. akt I ZO 27/24 obrońca obwinionego złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Marka Motuka, sprawa dotycząca tego wyłączenia została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 57/24, a do jej rozpoznania został wyznaczony SSN Marek Dobrowolski. W sprawie o sygn. akt I ZO 57/24 obrońca obwinionego złożył wniosek o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego, sprawa dotycząca tego wyłączenia została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 76/24, a do jej rozpoznania został wyznaczony SSN Zbigniew Korzeniowski. W sprawie o sygn. akt I ZO 76/24 obrońca obwinionego złożył wniosek o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego, sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 93/24, a do jej rozpoznania została wyznaczona SSN Barbara Skoczkowska. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 r. SSN Zbigniew Korzeniowski został wyłączony od udziału w sprawie I ZO 76/24. Wobec powyższego sprawa o sygn. akt I ZO 76/24 została przydzielona w dniu 3 września 2024 r. do rozpoznania SSN Krzysztofowi Starykowi, a następnie zgodnie z Zarządzeniem Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 19 marca 2025 r. SSN Barbarze Skoczkowskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jako bezprzedmiotowy należało pozostawić bez rozpoznania. I ZO 76/24 3 Zgodnie z treścią art. 41 § 1 i 2 k.p.k., wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy prawa lub na wniosek strony w przypadku zaistnienia okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Istota instytucji wyłączenia sędziego polega na zagwarantowaniu stronie prawa do rozpoznania jej sprawy przez sąd niezawisły i bezstronny. Celem tego mechanizmu jest zapewnienie prawidłowego toku postępowania, a w szczególności eliminacja sytuacji, w których mogłoby dojść do naruszenia standardów rzetelnego procesu. W niniejszej sprawie, podstawą wniosków obrońcy o wyłączenie sędziów ze spraw wymienionych powyższej było postępowanie w sprawie wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko X. Y. – sędziemu Sądu Rejonowego w O., zarejestrowane pod sygn. akt I ZSK 24/22. Pismem z dnia 18 marca 2024 r. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości Włodzimierz Brazewicz cofnął wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędziego X. Y. W związku z tym oświadczeniem, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 1 października 2024 r., orzekając jednoosobowo, na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego w O. odnośnie do zarzucanych mu czynów. Oznacza to, że orzeczenie kończące postępowanie w danej instancji stało się prawomocne, a tym samym postępowanie to przestało istnieć jako toczące się w rozumieniu przepisów procedury karnej. Wobec powyższego wnioski obrońcy obwinionego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Wiesława Kozielewicza (sprawa o sygn. I ZB 42/23), których następstwem były wnioski o wyłączenie sędziów w tym wniosek z dnia 29 kwietnia 2024 r. o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy I ZO 57/24 (sprawa o sygn. I ZO 76/24) stały się I ZO 76/24 4 bezprzedmiotowe. Brak jest obecnie przedmiotu, w ramach którego sędzia mógłby realizować swoje uprawnienia jurysdykcyjne, a zatem brak również podstaw do rozpoznania wniosku o jego wyłączenie. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [M. T.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1art. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 128§ 1§ 1 pkt 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy