I PZP 7/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Szymanek (sprawozdawca).Sędziowie SN: W. Dębicka, A. Grymaszewski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Dłużniewskiej, w sprawie z wniosku Jerzego R. przeciwko Biuru Projektów Budownictwa Wiejskiego w P. o przyznanie prawa do premii za wysoką jakość, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 lutego 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych."Czy w przypadku zmiany systemu wynagrodzenia za wykonywanie pracy pracownikowi oddelegowanemu do pełnienia etatowej funkcji w radzie zakładowej przysługuje wynagrodzenie z uwzględnieniem premii przedmiotowej zwanej premią za wysoką jakość?"uchwalił:Członek rady zakładowej zwolniony od czynności zawodowych zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę (art. 29 ust. 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych - Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późn. zm.). W skład pełnego wynagrodzenia, o którym mowa wyżej, nie wchodzi jednak premia indywidualna za wydatne osiągnięcia projektowe, wypłacana w biurach projektowych na podstawie przepisów uchwał: nr 264/73 Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1973 r. w sprawie eksperymentalnych zasad działania biur projektowych (nie publikowana) i nr 123/76 Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników państwowych biur projektowych (nie publikowana).Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca w 1969 r. pracował w pozwanym Biurze na stanowisku starszego kosztorysanta i w tym czasie został wybrany i oddelegowany do pracy w radzie zakładowej na stanowisko etatowego sekretarza. Funkcję tę wnioskodawca pełnił do 24.II.1978 r., tj. do czasu przejścia na rentę inwalidzką.Przed oddelegowaniem do pracy w radzie zakładowej wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze i premię wypłacaną kwartalnie, której wysokość była uzależniona od ilości wykonanych prac projektowych. Po objęciu stanowiska sekretarza rady zakładowej pozwane Biuro przyznało wnioskodawcy wynagrodzenie zasadnicze i premię miesięczną, której wysokość ustalona została na podstawie średniej premii kwartalnej otrzymywanej przez niego w ciągu ostatniego roku pracy na stanowisku starszego kosztorysanta.Po zakończeniu I kadencji sprawowania mandatu członka rady zakładowej wnioskodawca został wybrany na dalsze kadencje, tj. II i III. W tym okresie premie starszych kosztorysantów uległy sukcesywnemu zwiększeniu, tymczasem wnioskodawca otrzymywał nadal premię w nie zmienionej wysokości. Wnioskodawcy dopiero III kadencji sprawowania mandatu członka rady zakładowej powołane Biuro skorygowało wynagrodzenie (którego wysokość nie była aktualizowana w II kadencji) poprzez uwzględnienie w jego podstawie premii kwartalnej obliczonej w średniej miesięcznej jej wysokości otrzymywanej na bieżąco przez grupę 11 kosztorysantów (w wysokości 12.000 zł kwartalnie). Wysokości tej premii wnioskodawca nie kwestionował. Przedmiotem sporu jest natomiast zasadność żądania wnioskodawcy dotyczącego dalszego skorygowania wynagrodzenia przysługującego mu w III kadencji etatowego pełnienia funkcji w radzie zakładowej poprzez uwzględnienie w tym wynagrodzeniu również tzw. premii za wysoką jakość.Zakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanym Biurze oddaliła roszczenie wnioskodawcy.Przy rozpoznawaniu przez Okręgowy Sąd Pracy odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej Sąd ten powziął wątpliwość, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do premii za wysoką jakość i zagadnienie to (sprecyzowane w sentencji uchwały) przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 29 ust. 4 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późn. zmianami), członek rady zakładowej zwolniony od czynności zawodowych otrzymuje pełne wynagrodzenie należne z umowy o pracę. Przepis powyższy nie daje jednak odpowiedzi na pytanie, jakie składniki obejmuje "pełne wynagrodzenie". Wynagrodzenie to powinno obejmować wszystkie stałe i niestałe jego składniki, jeżeli w sposób istotny i trwały wpływają one na poziom uzyskiwanych zarobków. Przy ustalaniu tego wynagrodzenia nie uwzględnia się jednak premii indywidualnej za wybitne osiągnięcia projektowe, wypłacanej w biurach projektowych na podstawie przepisów uchwał: nr 264/73 Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1973 r. w sprawie eksperymentalnych zasad działania biur projektowych i nr 123/76 Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników państwowych biur projektowych (obie uchwały nie były publikowane).Na podstawie przepisów powołanych wyżej uchwał Rady Ministrów (§ 7 załącznika nr 1 do uchwały nr 264/73 i § 1 załącznika do uchwały nr 123/76) fundusz premiowy dzieli się na dwie części: do 70% na premie kwartalne za terminowość wykonania wyznaczonych zadań (tę premię wnioskodawca otrzymywał) oraz mniej niż 30% - na indywidualne premie przyznawane przez dyrektora biura projektów za wybitne osiągnięcia projektowane, za nowoczesność i ekonomiczność rozwiązań projektowych. Ta premie jest sporna między stronami. Indywidualne premie - nazywane też nagrodami specjalnymi (§ 7 ust. 8 załącznika nr 1 do uchwały nr 264/73) - wypłacane były autorom projektów i innym pracownikom koncepcyjnym współpracującym w opracowaniu i realizacji danego projektu w razie osiągnięcia planowanych lub lepszych niż planowane efektów gospodarczych w inwestycjach projektowych lub realizowanych przy udziale biura.Do autorów projektów zalicza się pracowników produkcyjnych biura projektów, którzy brali udział w opracowaniu danego projektu oraz decydowali o konwencji i rozwiązaniach całkowitych i cząstkowych dokumentacji inwestycyjnej.W zakresie kryteriów i zasad podziału powyższej premii przepisy obu wymienionych uchwał Rady Ministrów odsyłają do wewnętrznego regulaminu premiowania. Ten zaś w § 6 statuuje, że premia dla pracowników biura projektów jest uznaniowa i przyznaje ją dyrektor biura na wniosek kierownika pracowni lub działu przy współudziale męża zaufania, zaopiniowany przez zastępcę dyrektora.Podane rozwiązanie zawierał regulamin wydany w związku z postanowieniami uchwały nr 264/73 Rady Ministrów. W świetle takiego uregulowania regulaminowego dochodzona przez wnioskodawcę premia nie ma charakteru roszczeniowego i tym samym nie można jej dochodzić przed organami rozpatrującymi sprawy o roszczenia pracowników ze stosunku pracy.Za trafnością powyższego zapatrywania przemawia również ust. 8 załącznika nr 1 do uchwały nr 264/73 Rady Ministrów statuujący, że wypłacone nagrody nie wchodzą do podstawy obliczenia wynagrodzenia za urlop oraz do podstawy wymiaru emerytur i rent. Nie bez znaczenia jest również fakt, że premia indywidualna za wysoką jakość przysługuje warunkowo, a warunkowej premii - niezależnie od podniesionych wyżej argumentów - nie można zaliczyć do składników wynagrodzenia, o których mowa w art. 29 ust. 4 powołanego dekretu.Z tych przyczyn na przedstawione pytanie prawne Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi, jak w sentencji uchwały.