II URN 67/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, T. Kasiński. SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, M. Sławińskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Ludwika Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o zwolnienie od nadpłaty zasiłku rodzinnego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Centralnej Rady Związków Zawodowych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiuuchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu. Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. decyzją z dnia 26.V.1977 r. ustalił, że Ludwik Ś. - pracownik Fabryki Maszyn Budowlanych - w okresie od stycznia 1972 r. do kwietnia 1977 r. pobierał podwyższony zasiłek rodzinny, będąc użytkownikiem działki ziemi o powierzchni 4,92 ha. W związku z tym jest on zobowiązany do zwrotu kwoty 13.700 zł. Decyzja ta została doręczona tylko zakładowi pracy, mimo że dotyczyła bezpośrednio praw wymienionego pracownika. Na skutek pisma Ludwika Ś., skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., organ ten pismem z dnia 17.VI.1977 r. zawiadomił wnioskodawcę, że decyzję swoją z dnia 26.V.1977 r. podtrzymuje. Wymieniony organ nie pouczył wnioskodawcy o przysługującym mu prawie odwołania się do Rady Nadzorczej Oddziału ZUS. Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w Z. orzeczeniem z dnia 25.X.1977 r. zatwierdziła decyzję Oddziału ZUS. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu rozpoznawszy odwołanie wnioskodawcy od wymienionego orzeczenia Rady Nadzorczej, wyrokiem z dnia 18.I.1978 r. oddalił to odwołanie, ustalając, że z zaświadczenia Urzędu Gminy w G. z dnia 15.IV.1977 r. wynika, że wnioskodawca jest użytkownikiem gruntów o powierzchni 4,92 ha i przychodowości 26.900 zł. Z postanowienia Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 15.IV.1977 r. wynika, że wnioskodawca jeszcze przed śmiercią matki obok zatrudnienia w zakładzie pracy stale użytkował gospodarstwo rolne, wykonując na nim różne prace po zakończeniu pracy w zakładzie pracy. Stosownie więc do § 13 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 21, poz. 127 z późn. zm.), jak również przepisów obowiązujących przed 1 sierpnia 1974 r. wnioskodawca miał prawo do zasiłku rodzinnego tylko w wysokości podstawowej. Wyrok powyższy został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Centralnej Rady Związków Zawodowych wniesioną w dniu 20 czerwca 1978 r. Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna zasadnie zarzuca, że istotne okoliczności faktyczne sprawy nie zostały wyjaśnione do stanowczego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim Sąd nie przeanalizował informacji Urzędu Gminy w G. z dnia 15.IV.1977 r. i wskutek tego nie zauważył, że informacja ta jest niepełna. W informacji tej brak jest bowiem daty, od której wnioskodawca użytkował 4.92 ha gruntów, nie określono, jakie są te grunty, a ponadto nie wskazano, kto opłacał podatek gruntowy z tytułu użytkowania tej ziemi. Okoliczności te są nader istotne z następujących względów:Stosownie do § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 21, poz. 127 z późn. zm.) przesłankę pozbawiającą pracownika prawa do podwyższonego zasiłku rodzinnego (lub powodującą stratę tego prawa) nie stanowi okoliczność, że pracownik lub jego małżonek jest użytkownikiem działki ziemi o powierzchni przekraczającej 0,5 ha użytków rolnych, lecz że jest on lub jego małżonek podatnikiem podatku gruntowego z tytułu użytkowania takiej działki ziemi. W związku z tym w przypadku ustalania lub kontroli uprawnień pracownika do podwyższonego zasiłku rodzinnego niezbędne jest wyjaśnienie czy pracownik lub jego małżonek jest podatnikiem podatku gruntowego z tytułu użytkowania działki ziemi o powierzchni przekraczającej 0,5 ha użytków rolnych oraz okresu opłacania tego podatku. W sprawie niniejszej istniała dodatkowa okoliczność, która zobowiązywała Sąd do szczegółowego wyjaśnienia spornej kwestii. Już bowiem w postępowaniu administracyjnym została złożona do sprawy informacja Urzędu Gminy (bez daty) podpisana przez kierownika Gminnej Służby Rolnej, z której wynika, że Urząd ten nie posiada żadnej informacji w przedmiocie użytkowania przez Ludwika Ś. gruntów rolnych. Istnienie w sprawie dwu sprzecznych z sobą informacji w przedmiocie użytkowania przez wnioskodawcę ziemi zobowiązywała Sąd w myśl art. 55 i 56 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy. Sąd Pracy powinien był również rozważyć i uwzględnić przy ocenie całokształtu okoliczności fakt, iż w myśl postanowienia Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 15 kwietnia 1977 r. Ns (...) wnioskodawca nie ma prawa do dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym pozostałym po jego matce, Józefie Ś., oraz że - jak wynika z ustaleń tego Sądu - wnioskodawca opuścił spadkowe gospodarstwo w 1972 r. Przytoczone okoliczności świadczą, że Sąd Pracy nie wyjaśnił należycie wszystkich istotnych okoliczności, a w następstwie tego poczynił ustalenia pozostające w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz wyżej cytowanymi przepisami prawa. Uzasadnia to w myśl art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 kodeksu pracy oraz art. 83 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.