II USKP 10/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-02-04
Skład orzekający: Romualda Spyt, Bohdan Bieniek, Halina Kiryło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 39815 § 2 k.p.c. poprzez orzekanie w tej samej sprawie przez ten sam skład sądu po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, stanowi nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekanie w tej samej sprawie przez ten sam skład sądu po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania stanowi naruszenie art. 39815 § 2 k.p.c. Taki skład sądu jest sprzeczny z przepisami prawa i powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Obowiązek rozpoznania sprawy w innym składzie wynika z mocy ustawy.Stan faktyczny
Ubezpieczony M. M. domagał się przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po oddaleniu jego odwołań przez sądy niższych instancji, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Apelacyjny ponownie oddalił apelację ubezpieczonego. Ubezpieczony zaskarżył ten wyrok, zarzucając nieważność postępowania, ponieważ w składzie Sądu Apelacyjnego orzekała sędzia, która brała udział w wydaniu poprzedniego, uchylonego przez Sąd Najwyższy wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, zniósł postępowanie przed tym sądem i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II USKP 10/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bohdan Bieniek SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 lutego 2021 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w (…) w zakresie rozprawy z dnia 18 grudnia 2018 r. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., decyzją z dnia 20 czerwca 2014 r., odmówił przywrócenia M. M. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres – od 31 maja 2014 r. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji. Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r., oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego. Na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r., I UK (…) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 listopada 2015 r. Ubezpieczony zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) (art. 379 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 39815 § 2 k.p.c.), albowiem w składzie tego Sądu w postępowaniu toczącym się na skutek uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy orzekała sędzia (SSA B. O.) biorąca poprzednio udział w wydaniu zaskarżonego do Sądu Najwyższego wyroku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w innym składzie, a także zniesienie postępowania przed tym Sądem w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39815 § 2 k.p.c., w razie uchylenia zaskarżonego orzeczenia na skutek skargi kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, lub innemu sądowi równorzędnemu albo - w razie uchylenia także orzeczenia sądu pierwszej instancji - sądowi temu samemu lub
3 równorzędnemu - sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Przez przewidziany w tych przepisach „inny skład” należy rozumieć skład, w którym nie uczestniczy żaden z sędziów biorących udział w wydaniu zaskarżonego i później uchylonego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1963 r., III PO 10/63, OSNCP 1963 nr 11, poz. 239; z dnia 7 października 1986 r., III CZP 71/86, LEX nr 936449; z dnia 28 listopada 1986 r., III CZP 76/86, LEX nr 8794 i z dnia 18 października 1990 r., III CZP 59/90, OSNCP 1991 nr 5-6, poz. 58 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1963 r., III CR 86/63, OSNCP 1964 nr 11, poz. 226, i z dnia 16 stycznia 1987 r., I CR 385/86, OSNCP 1988 nr 5, poz. 66). Obowiązek rozpoznania sprawy w innym składzie wynika z mocy ustawy, stąd też skład sądu orzekającego z udziałem sędziego, który uczestniczył w wydaniu uchylonego orzeczenia, jest składem sprzecznym z przepisami prawa, powodującym - stosownie do art. 379 pkt 4 k.p.c. - nieważność postępowania. W niniejszej sprawie zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) zapadł w wyniku przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny wydał to rozstrzygnięcie w składzie trzech sędziów: SSA M. S., SSA D. E. oraz SSA B. O. Uprzednio rozstrzygnięcie w tej samej sprawie (wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 listopada 2016 r.), zaskarżone do Sądu Najwyższego, wydawał ten sam Sąd w składzie trzech sędziów: SSA M. K., SSA B. O. i SSA G. Z. Dwukrotnie zatem w tej samej sprawie w składzie sądu brała udział ta sama osoba - SSA B. O., a tym samym skład ten nie spełniał warunków z art. 39815 § 2 k.p.c., tj. warunku innego składu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w związku z 386 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.
4
Powiązane orzeczenia
- II PK 127/13/1 2014-02-04Czy naruszenie art. 39815 § 2 k.p.c. poprzez udział sędziego w wydaniu wyroku sądu drugiej instancji, który został następnie uchylony przez Sąd Najwyższy i przekazany do ponownego rozpoznania, powoduje nieważność postępo…
- II PK 173/16 2017-06-08Czy naruszenie art. 39815 § 2 k.p.c. poprzez udział w ponownym rozpoznaniu sprawy sędziego, który brał udział w wydaniu uchylonego wyroku, skutkuje nieważnością postępowania apelacyjnego?
- II CSK 423/10 2011-02-02Czy ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji przez skład sądu, w którym zasiada sędzia, który brał udział w wydaniu uchylonego przez Sąd Najwyższy orzeczenia, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu ar…
- II USK 187/23 2024-10-23Czy orzeczenie sądu drugiej instancji wydane przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego, która nadała mocy zasady prawnej, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p…
- V CSK 30/10 2010-07-14Czy naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów o rozpoznaniu apelacji (art. 378 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.) może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku, nawet jeśli pozostałe zarzuty skargi kasacyjne…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 4 KPCart. 39815 § 2 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 108 § 2 KPC§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy