II UZP 11/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej, K. Soboty, w sprawie z wniosku Marii K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w L. o podstawę wymiaru renty, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie postanowieniem z dnia 7 czerwca 1977 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy do podstawy wymiaru renty sprzedawcy "Ruchu" można przyjąć przeciętny miesięczny zarobek z okresu przed 1.VII.1973 r., jeśli opłacał składki na rzecz Funduszu Socjalnego?"powziął następującą uchwałę:Podstawę wymiaru renty inwalidzkiej dla osoby, która przed dniem 1 lipca 1973 r. prowadziła z mocy umowy agencyjnej działalność na rzecz przedsiębiorstwa upowszechniania prasy i książki Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" i opłacała składki na rzecz Funduszu Socjalnego Sprzedawców "Ruchu" - stanowi jej przeciętny miesięczny zarobek z okresu ostatnich 5 lat prowadzenia tej działalności lub z faktycznego okresu wykonywania tej działalności, jeżeli trwała ona krócej niż 5 lat. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne nasunęło się na tle następującego stanu faktycznego:Organ rentowy decyzją z dnia 18.VII.1974 r. przyznał Marii K. rentę inwalidzką rzemieślniczą od dnia 20.XI.1973 r., przyjmując za podstawę wymiaru renty kwotę 1.000 zł, a decyzją z dnia 17.I.1977 r. wyjaśnił brak podstaw do przyjęcia innej podstawy wymiaru renty.W wyniku odwołania Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w L. orzeczeniem z dnia 3.III.1977 r. zmieniła decyzję organu rentowego z dnia 17.I.1977 r. i przyznała wnioskodawczyni rentę inwalidzką od dnia 20.XI.1973 r., wyliczoną na podstawie wymiaru składek za okres od 1.VI.1967 r. do 30.V.1972 r. W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w L. domaga się zmiany orzeczenia Rady Nadzorczej w całości i utrzymania w mocy decyzji, powołując się na przepis § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 1973 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 156).W związku z tym odwołaniem nasunęły się Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneUdzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie niesporne jest, że wnioskodawczyni prowadziła działalność na rzecz RSW "Prasa-Książka-Ruch" w okresie od 1.X.1965 r. do 30.VI.1972 r. i w tym czasie opłacała składki na rzecz Funduszu Socjalnego Sprzedawców "Ruchu".Wniosek o rentę inwalidzką zgłosiła 20.II.1974 r., a rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 1973 r. w sprawie ubezpieczenia społecznego osób prowadzących na podstawie umowy agencyjnej działalność na rzecz przedsiębiorstw upowszechniania prasy i książki Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" (Dz. U. Nr 27, poz. 156) weszło w życie z dniem 1 lipca 1973 r.Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 wymienionego rozporządzenia za okres ubezpieczenia uważa się okres, w którym osoby określone w § 1 objęte były obowiązkiem ubezpieczenia, oraz okres opłacania składek na rzecz Funduszu Socjalnego Sprzedawców "Ruchu" przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.Ponieważ wnioskodawczyni przez okres od 1965 r. do 30.VI.1972 r. opłacała składki na rzecz Funduszu Socjalnego Sprzedawców "Ruchu", przeto okres ten - zgodnie z § 6 ust. 1 - uważany jest za okres ubezpieczenia. W konsekwencji więc postanowienia tego przepisu mają również wpływ na sposób ustalania podstawy wymiaru świadczeń, który zgodnie z upoważnieniem zawartym w § 9 ust. 1 rozporządzenia uregulowany został w zarządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 19 czerwca 1973 r. w sprawie podstawy wymiaru świadczeń i składek oraz wysokości składek na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących na podstawie umowy agencyjnej działalność na rzecz przedsiębiorstw upowszechniania prasy i książki Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" (M. P. Nr 28, poz. 177). Według zasad określonych w przepisie § 1 ust. 1 podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej dla osób prowadzących działalność na rzecz RSW "Prasa-Książka-Ruch", zwanych dalej w zarządzeniu "ubezpieczonymi", stanowi przeciętny miesięczny zarobek ubezpieczonego - a więc i tego, który wykonywał działalność i opłacał składki na rzecz Funduszu Socjalnego Sprzedawców "Ruchu" - z okresu ostatnich 5 lat prowadzenia tej działalności lub z faktycznego okresu wykonywania tej działalności, jeżeli trwała ona krócej niż 5 lat.W świetle powyższych rozważań i konfrontacji przepisów § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 1973 r. i § 1 ust. 1 zarządzenia z dnia 19 czerwca 1973 r. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.