III PZP 13/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Perestaj. Sędziowie: J. Myślicki (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL K. Soboty w sprawie z wniosku Teresy W. przeciwko Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" Oddział w R. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków płacy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15.III.1983 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy pracownikowi, który podjął zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy (pół etatu) bezpośrednio po rozwiązaniu umowy o pracę w trybie porozumienia stron ze względu na przejście na rentę inwalidzką, zalicza się do stażu pracy uprawniającego do otrzymania dodatku stażowego okres zatrudnienia w tym samym zakładzie pracy sprzed przejścia na rentę w świetle przepisu pkt I, 1 zał. nr 5 do uchwały nr 5 zarządu "Społem" Centralnego Związku Spółdzielni Spożywców z dnia 30 lipca 1982 r.?"powziął następującą uchwałę:Pracownikowi Spółdzielni Spożywców, który po rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron w związku z przejściem na rentę inwalidzką ponownie został zatrudniony w tym samym zakładzie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy (pół etatu), zalicza się okresy poprzedniego zatrudnienia do okresu pracy uprawniającego do dodatku stażowego na zasadach określonych w załączniku nr 5 do uchwały nr 5 Zarządu "Społem" Centralnego Związku Spółdzielni Spożywców z dnia 30 lipca 1982 r. Uzasadnienie faktyczneTeresa W. zatrudniona w PSS "Społem" w R. od dnia 2.XI.1970 r. w charakterze kosmetyczki przeszła w dniu 4.VIII.1980 r. na rentę inwalidzką III grupy. Od dnia 9.VIII.1980 r. podjęła ponownie w Spółdzielni pracę w wymiarze pół etatu i z tego tytułu otrzymywała dodatek stażowy w wysokości 10% płacy zasadniczej. Wypowiadając warunki płacy pismem z dnia 23.XI.1982 r. Spółdzielnia zaznaczyła, że od dnia 1.I.1983 r. dodatek ten nie będzie jej przysługiwał.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy w R. orzeczeniem z dnia 15.II.1983 r. uznała powyższe wypowiedzenie zmieniające za bezskuteczne, ponieważ dodatek stażowy wbrew stanowisku Spółdzielni przysługuje nie tylko pracującym emerytom, lecz także pracującym rencistom.W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie Spółdzielnia podniosła, że skoro wnioskodawczyni otrzymuje rentę inwalidzką, a do podstawy jej wymiaru wszedł pobierany przed przejściem na rentę dodatek stażowy, to zaliczenie okresu zatrudnienia sprzed przejścia na rentę do okresu zatrudnienia uprawniającego obecnie do tego dodatku byłoby podwójnym zaliczeniem tego samego okresu pracy do płacy wnioskodawczyni.Przy rozpoznawaniu odwołania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nasunęły się wątpliwości prawne przytoczone w postanowieniu podanym w intencji. Sąd zaznaczył, że z wnioskodawczynią rozwiązano umowę o pracę na mocy porozumienia stron w dniu 4.VIII.1980 r., a w dniu 9.VIII.1980 r. strony zawarły kolejną umowę o pracę na czas nie określony, zgodnie z którą wnioskodawczyni zatrudniona została w charakterze kosmetyczki na pół etatu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, zważył, co następuje:Wątpliwości Okręgowego Sądu powstały na tle zbiegu uprawnień z tytułu zatrudnienia wnioskodawczyni i z tytułu posiadania przez nią uprawnień do renty inwalidzkiej III grupy z ustawą o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.Dane z akt osobowych wskazują, że dotychczasową umowę o pracę rozwiązano na mocy porozumienia stron z dniem 4 sierpnia 1980 r., a następnie z dniem 9.VIII.1980 r. pozwana Spółdzielnia ponownie nawiązała z nią już jako rencistką umowę o pracę w zmniejszonym wymiarze godzin. Jest w sprawie niesporne, że miała w stosunku do niej, jako pracownika Spółdzielni, zastosowanie uchwała nr 5 Zarządu "Społem" Centralnego Związku Spożywców z dnia 30 lipca 1982 r. w sprawie dostosowania niektórych zasad wynagradzania pracowników spółdzielczości spożywców do reformy gospodarczej. W dziale V ust. 1 uchwała przewiduje dla pracowników zatrudnionych w jednostkach spółdzielczości spożywców - wynagradzanych wg układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w spółdzielczości spożywców z dnia 27 grudnia 1974 r. oraz pracowników oddziałów "Społem" CZSS - dodatek stażowy, określając jednocześnie jego wysokość. W ust. 2 zaś tegoż działu V uchwała w przedmiocie zasad ustalania okresów zatrudnienia wymaganych do nabycia uprawnień do tego dodatku odsyła z wyłączeniem pracowników zatrudnionych w jednostkach przemysłu spożywczego spółdzielczości spożywców oraz pracowników zatrudnionych w zakładach piekarskich i ciastkarskich, uregulowanych decyzją nr 31 Zarządu "Społem" CZSS z dnia 3 maja 1982 r. - do załącznika nr 5 do tej uchwały.Stosownie do postanowienia rozdziału I ust. 1 tego załącznika do okresu pracy wymaganego do uzyskania dodatku za staż pracy zalicza się okresy zatrudnienia m.in. w uspołecznionych zakładach pracy po dniu 22.VII.1944 r., z wyłączeniem okresów zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym umowa o pracę: 1) wygasła na skutek porzucenia pracy przez pracownika, 2) została rozwiązana przez zakład pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, 3) została rozwiązana w innym trybie, a pracownik nie podjął ponownie pracy przed upływem trzech miesięcy od jej rozwiązania. Warunek podjęcia pracy przed upływem trzech miesięcy nie dotyczy m.in. okresu pobierania renty inwalidzkiej, chorobowej albo zasiłku chorobowego po rozwiązaniu umowy o pracę.Treść pisma z dnia 4.VIII.1980 r. wskazuje, że wnioskodawczyni prawo do renty inwalidzkiej III grupy uzyskała z dniem 4.VIII.1980 r. W związku z § 3 ust. 1 obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie podstawy wymiaru emerytury lub renty.... (Dz. U. Nr 35, poz. 246 ze zm.) miała zastosowanie uchwała nr 158 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r. (M.P. Nr 43, poz. 212), która w załączniku nr 1 pod poz. I ust. 1 pkt 14, jako zaliczone do osobowego funduszu płac, uznała dodatki za wieloletnią, nieprzerwaną pracę w jednym przedsiębiorstwie (zakładzie). Sformułowanie tego przepisu, określającego ten dodatek, odpowiada charakterowi dodatku stażowego przewidzianego w załączniku nr 5 do wyżej omówionej uchwały nr 5 z dnia 30 lipca 1982 r., który z tej przyczyny podlegał wliczeniu do podstawy wymiaru renty inwalidzkiej wnioskodawczyni. Ani jednakże ta okoliczność, ani też kwestia ewentualnego zawieszenia wypłaty renty inwalidzkiej w razie przekroczenia dopuszczalnej kwoty zarobku (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 1977 r., Dz. U. Nr 11, poz. 46 ze zm.) nie miały wpływu na uprawnienia wnioskodawczyni z tytułu zawartej z nią ponownie umowy o pracę. Zgodnie bowiem z art. 13 k.p. jako pracownikowi przysługuje jej wynagrodzenie odpowiednie do rodzaju, ilości i jakości pracy, czyli odpowiadające warunkom zawartej pomiędzy stronami umowy w połowie obowiązującego wymiaru czasu pracy.W świetle zatem cytowanego wyżej rozdziału I ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały nr 5 Zarządu "Społem" CZSS z dnia 30 lipca 1982 r. nie było przeszkód w zaliczeniu do okresu pracy, wymaganego do uzyskania dodatku za staż pracy, zatrudnienia poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron, ponieważ podjęcie ponowne pracy, nastąpiło w okresie pobierania renty inwalidzkiej (a także przed upływem trzech miesięcy od rozwiązania poprzedniej umowy).Z tych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi ujętej w sentencji uchwały.