Rw 279/73
WyrokIzba Wojskowa1973-03-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn popełniony na ulicy przed restauracją, w warunkach realnej możliwości dostrzeżenia go przez osoby postronne, może być uznany za popełniony publicznie w rozumieniu przepisów dotyczących występków o charakterze chuligańskim?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn popełniony w miejscu ogólnie dostępnym, w takich warunkach, w których możliwość bezpośredniego dostrzeżenia przestępnego zachowania sprawcy jest ze strony postronnych osób w pełni realna, należy uznać za popełniony publicznie. Nawet jeśli czyn miał miejsce na ulicy przed restauracją, a jego popełnienie trwało kilkanaście minut i towarzyszyły mu krzyki, a dodatkowo został zauważony przez przechodnia i obserwowany z okna, należy uznać, że sprawca działał publicznie. W związku z tym, ustalenie, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza MO działając publicznie, było trafne.Stan faktyczny
Oskarżony Józef K. został skazany za popełnienie występku o charakterze chuligańskim, w tym czynnej napaści na funkcjonariusza MO. Obrońca zaskarżył wyrok, argumentując, że czyn oskarżonego nie był popełniony publicznie i w związku z tym nie stanowił występku chuligańskiego. Oskarżony zakłócił porządek w restauracji, obrażał i uderzył osoby, a także używał przemocy i groźby wobec funkcjonariuszy MO.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), sędzia Sądu Wojsk. (del.) ppłk T. Embinger.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk. J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 marca 1973 r. na rozprawie sprawy Józefa K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 234 § 1, art. 235, 236 i 181 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 oraz art. 182 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 lutego 1973 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powołanym wyrokiem Józef K. skazany został za to, że w dniu 13 stycznia 1973 r. około godz. 23.00 w N1 dopuścił się umyślnego występku o charakterze chuligańskim przeciwko działalności instytucji państwowej i godności osobistej człowieka w ten sposób, iż będąc w stanie nietrzeźwości zakłócił porządek publiczny w restauracji R., zaczepiając przebywające tam osoby: Jana O. i Zofię K., którym słownie ubliżał, a po przybyciu na miejsce zdarzenia patrolu MO i ORMO wobec interweniującego w tej sprawie Teodora H. i przybranego mu do pomocy Tadeusza G. używał przemocy i groźby, nie chcąc na wezwanie okazać dokumentów osobistych i udać się do radiowozu milicyjnego, a także używał względem nich słów obraźliwych i wulgarnych oraz dwukrotnie uderzył ręką w okolicę klatki piersiowej Teodora H., a ponadto tego samego dnia około godz. 22.00 przebywając w restauracji S. naruszył godność osobistą: Antoniego D., Romana K. i Edwarda B., używając pod ich adresem słów obraźliwych, oraz uderzył jeden raz ręką w szyję Antoniego D.Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie, że zachowanie się oskarżonego nie stanowiło występku o charakterze chuligańskim, i złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary.Wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia twierdzenia, że czyn oskarżonego Józefa K., polegający między innymi na dopuszczeniu się czynnej napaści na funkcjonariusza MO Teodora H., nie był dokonany publicznie i że w związku z tym ten czyn oskarżonego nie stanowił występku o charakterze chuligańskim, nie są przekonujące. Prawdą jest, że - jak to wywodzi rewizja - omawiane zachowanie się oskarżonego miało miejsce przed restauracją i około godziny 23.00. Fakty te nie przekreślają jednak trafności ustalenia, że oskarżony działał publicznie. Wprawdzie okoliczność, ze określony czyn dokonany został w miejscu publicznym (a więc - jak to ustalono w rozpatrywanej sprawie - na ulicy przed restauracją), nie stanowi samo przez się wystarczającej podstawy do ustalenia, że sprawca działał publicznie, to jednak w wypadku dokonania umyślnego występku (stanowiącego zamach na dobra wskazane w art. 120 § 14 k.k.) w miejscu ogólnie dostępnym, i to w takich warunkach, w których możliwość bezpośredniego dostrzeżenia przestępnego zachowania się sprawcy jest ze strony postronnych osób w pełni realna, przyjąć należy, że sprawca działa publicznie. Kwestię, czy owa możliwość była realna, należy ocenić i rozstrzygać na podstawie konkretnych faktów zaistniałych w określonej sytuacji. Przykładowo można by wskazać, że jeżeli sprawca działał w takim miejscu, w którym w każdej chwili mogły znaleźć się osoby postronne, a jego zachowanie się ze względu na rodzaj oraz sposób działania (np. krzykiem wypowiadane obelgi) wzbudza zainteresowanie, i jeżeli przestępne zachowanie się sprawcy było dostrzeżone chociażby tylko przez jedną postronną osobę, to należy uznać, że w takiej sytuacji istniała realna możliwość dostrzeżenia działania sprawcy także ze stronny innych osób, co - jak już zaznaczono - stanowi dostateczną podstawę do uznania, że sprawca działa publicznie.Przenosząc przedstawione rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, co następuje: przestępne zachowanie się oskarżonego wobec Teodora H. miało miejsce na ulicy przed restauracją, a więc w miejscu, w którym mogły znaleźć się osoby wychodzące z restauracji lub wchodzące do niej. Przestępne zachowanie się oskarżonego - jak wynika z materiału dowodowego - trwało kilkanaście minut. Ponadto oskarżony krzyczał. Fakt dokonania przez oskarżonego czynnej napaści na Teodora H. widział przechodzący obok restauracji świadek Zbigniew J. Fragment opisanego w zaskarżonym wyroku zdarzenia obserwowała z okna świadek Anna W. W świetle przedstawionych faktów brak podstaw do zasadnego kwestionowania w wyroku ustalenia, że oskarżony dopuszczając się między innymi czynnej napaści na funkcjonariusza MO działał publicznie, co łącznie z innymi bezspornie ustalonymi okolicznościami (działanie w rozumieniu powszechnym bez powodu i w sposób stanowiący rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego) uzasadniało zastosowanie w sprawie oskarżonego przepisu art. 59 § 1 k.k.Oceniając całokształt przestępnego zachowania się oskarżonego, stwierdzić należy, że stopień społecznego niebezpieczeństwa jego działania był znaczny. Oskarżony bowiem dopuścił się zamachu na szereg dóbr pozostających pod ochroną karnoprawną, znieważył w drastyczny sposób siedem osób, używając pod ich adresem wysoce obraźliwych wyrażeń, dopuścił się czynnej napaści nie tylko na funkcjonariusza MO, lecz uderzył także starszego człowieka Antoniego D., i w sposób przestępny awanturował się w restauracji S. W świetle tych faktów wymierzonej oskarżonemu kary - nawet przy daleko idącym uwzględnieniu tego, że oskarżony przed powołaniem go do służby wojskowej zachowywał się poprawnie - nie można uznać za represję rażąco surową, i w związku z tym kara ta nie może być w postępowaniu rewizyjnym złagodzona.
Powiązane orzeczenia
- Rw 86/69 1969-02-20Czy czyn o charakterze chuligańskim może być zakwalifikowany z art. 259 k.k. w związku z art. 24 § 1 k.k. i art. 1 ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo, jeśli sprawca działał w stanie nietrzeźwoś…
- WR 272/88 1988-07-01Czy przestępstwo popełnione na terenie jednostki wojskowej może być zakwalifikowane jako czyn o charakterze chuligańskim, jeśli miejsce to nie jest powszechnie dostępne?
- Rw 105/64 1964-02-14Czy czyn polegający na uderzeniu funkcjonariusza MO w trakcie doprowadzania do aresztu, będący kontynuacją wcześniejszych chuligańskich ekscesów, może być uznany za przestępstwo o charakterze chuligańskim w rozumieniu ar…
- Rw 1288/64 1964-11-27Czy czyn popełniony przez oskarżonego, polegający na uderzeniu funkcjonariusza MO i społecznego inspektora drogowego, może być zakwalifikowany jako przestępstwo o charakterze chuligańskim w rozumieniu ustawy z dnia 22 ma…
- V K 1462/59 1960-11-02Czy czyn oskarżonego, polegający na czynnej napaści na funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej podczas interwencji, powinien być oceniany jako chuligański w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzi…
Powołane przepisy
art. 234 § 1art. 235art. 59 § 1art. 182 § 1 KKart. 120 § 14 KKart. 59 § 1 KK§ 1§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.