Rw 319/71

WyrokIzba Wojskowa1971-10-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kopnięcie żołnierza butem żołnierskim w nogę, niepowodujące uszkodzenia ciała ani rozstroju zdrowia, może być kwalifikowane jako czynna napaść przy użyciu niebezpiecznego przedmiotu w rozumieniu art. 311 § 3 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kopnięcie żołnierza butem żołnierskim w nogę, które nie spowodowało żadnych następstw w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, nie wyczerpuje dyspozycji art. 311 § 3 k.k. Przepis ten wymaga użycia niebezpiecznego przedmiotu w sposób, który naraził człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Użycie buta żołnierskiego do niezbyt silnego uderzenia lub kopnięcia w kończyny dolne, bez takich skutków, nie stanowi użycia niebezpiecznego przedmiotu w rozumieniu tego przepisu.
Stan faktyczny
Oskarżony, będąc w stanie nietrzeźwości, dopuścił się czynnej napaści na patrol garnizonowy. Kopnął dowódcę patrolu oraz jednego z patrolowych w nogę, stawiał opór, szarpał się, wyrywał i używał słów obelżywych wobec dowódcy, grożąc mu zabiciem. Działanie miało charakter chuligański. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 311 § 1 i 3 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że poprawił kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 311 § 1 i 3 k.k. na art. 311 § 1 i 2 k.k., przyjmując art. 311 § 2 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. za podstawę wymiaru kary.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk M. Bieniaszewski, płk S. Rzeczycki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wiesława Ż., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 311 § 1 i 3, 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 18 lutego 1971 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że poprawił kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 311 § 1 i 3, 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. na art. 311 § 1 i 2, 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. i przyjął za podstawę wymiaru kary art. 311 § 2 w związku z art. 59 § 1 k.k.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Wiesław Ż. został uznany za winnego przestępstwa z art. 311 § 1 i 3 k.k., 312 § 1, 315 § 1 w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 5 grudnia 1970 r. w N.1 dopuścił się czynnej napaści na dowódcę patrolu garnizonowego Kazimierza A. oraz patrolowych Andrzeja W. i Romana M. w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych w ten sposób, iż będąc w stanie nietrzeźwym kopnął butem żołnierskim każdego z nich w nogę, stawiał opór, szarpał się i wyrywał oraz używał słów obelżywych pod adresem Kazimierza A., jak również groził zabiciem go, przy czym działanie to miało charakter chuligański.Prokurator wnosił w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k., 312 § 1, 315 § 1 k.k. w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k. i podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na wstępie należy podnieść, że zastosowana w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna czynu oskarżonego z art. 311 § 1 i 3 k.k. nie jest trafna.Sąd I instancji ustalił, że w czasie doprowadzenia oskarżonego przez patrol garnizonowy pod dowództwem Kazimierza A. do koszar jednostki wojskowej oskarżony stawiał opór, szarpał się i wyrywał, używając przy tym wulgarnych słów pod adresem dowódcy patrolu. W pewnym momencie kiedy Kazimierz A. zbliżył się do żołnierzy prowadzących oskarżonego, ten nagle szarpnął się patrolowym i butem żołnierskim kopnął Kazimierza A. w nogę. W czasie dalszego prowadzenia go do jednostki oskarżony kopnął w nogę patrolowego Romana M.Uzasadniając zakwalifikowanie tego czynu z art. 311 § 1 i 3 k.k. Sąd I instancji przyjął, że oskarżony w sposób celowy i zamierzony kopnął butem żołnierskim, a więc niebezpiecznym narzędziem, w nogę Kazimierza A.Przepis art. 311 § 3 k.k. przewiduje kwalifikowaną postać czynnej napaści na przełożonego przy użyciu broni lub innego niebezpiecznego przedmiotu. Porównując ten przepis z art. 159 k.k., który określa odpowiedzialność sprawcy za użycie w bójce lub pobiciu człowieka broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego narzędzia, należy dojść do wniosku, że niebezpieczny przedmiot i niebezpieczne narzędzie - to określenia jednoznaczne. Stąd też ustalone w judykaturze zasady dotyczące interpretacji "niebezpiecznego narzędzia" są aktualne również dla "niebezpiecznego przedmiotu", o którym mówi art. 311 § 3 k.k.Niebezpiecznym narzędziem czy też niebezpiecznym przedmiotem może być każdy przedmiot, którym można, odpowiednio go używając w bójce (pobiciu) czy w napaści na przełożonego, narazić człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. W tym ujęciu niebezpiecznym przedmiotem może być również but żołnierski, jeśli się go używa do zadawania uderzeń lub kopnięć w taką część ciała, w której mieszczą się ważne dla życia lub zdrowia człowieka narządy wewnętrzne. Natomiast użycie takiego przedmiotu do niezbyt silnego uderzenia lub kopnięcia w inne części ciała, np. w kończyny dolne albo w pośladki, nie będzie oznaczało użycia niebezpiecznego przedmiotu w rozumieniu art. 311 § 3 k.k.W sprawie niniejszej oskarżony kopnął w nogę Kazimierza A. oraz jednego z patrolowych w nogę. Kopnięcia te, poza krótkotrwałym uczuciem bólu, nie spowodowały u pokrzywdzonych żadnych innych następstw w postaci uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia. Dlatego też czyn oskarżonego nie wyczerpuje dyspozycji art. 311 § 3 k.k.Z ustaleń wyroku wynika, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści na żołnierza starszego stopniem Kazimierza A. oraz na żołnierzy równych stopniem - w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych patrolu garnizonowego. Czyn ten należało zatem zakwalifikować z art. 311 § 2 k.k. w związku z art. 316 k.k. i wziąć ten przepis w związku z art. 59 § 1 k.k. za podstawę wymiaru kary. Dalsze przepisy w kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 312 § 1 w związku z art. 316, art. 315 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. zostały zastosowane prawidłowo (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 311 § 1art. 316art. 311 § 2art. 59 § 1 KKart. 311 § 3 KKart. 159 KKart. 311 § 2 KKart. 316 KKart. 312 § 1art. 315 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.