Rw 692/62
PostanowienieIzba Wojskowa1962-07-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca pojazdu mechanicznego jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności i zmniejszenia prędkości, gdy na jezdni znajdują się dzieci, nawet jeśli ich zachowanie jest nieprzewidywalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obecność dzieci na jezdni, nawet bez opieki, stanowi dla kierowcy sygnał ostrzegawczy o potencjalnym niebezpieczeństwie. Kierowca jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności, zmniejszenia prędkości i nieutracania dzieci z oczu do momentu uniknięcia niebezpieczeństwa, nawet jeśli ich reakcje są nieroztropne lub nieopanowane.Stan faktyczny
Obrońca Henryka B. wniósł skargę rewizyjną, twierdząc, że skazany zmuszony był wjechać na lewą stronę jezdni z powodu nieprzewidywalnego zachowania dzieci jadących przed nim na rowerze. Dzieci te miały nagle skręcić na środek jezdni pod nadjeżdżający samochód. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej i zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Wojskowej, z dnia 11 lipca 1962 r., rozpoznał na posiedzeniu niejawnym na skutek skargi rewizyjnej obrońcy sprawę Henryka B., skazanego wyrokiem Sądu pierwszej instancji na podstawie art. 144 § 1 k.k.W.P.Sąd Najwyższy na mocy art. 273 i 276 § 2 k.w.p.k. postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej i zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Nie można uznać za zasadne wywodów obrońcy zawartych w skardze rewizyjnej, jakoby skazany B. zmuszony był wjechać na lewą stronę jezdni z powodu nieoczekiwanego, rzekomo nie dającego się żadną miarą przewidzieć zachowania się dzieci jadących przed nim na rowerze, które w momencie wyprzedzania ich przez skazanego nagle skręciły ze skraju jezdni na środek jezdni, niemal pod sam samochód skazanego.Kwestia ta była już przedmiotem rozważań instancji rewizyjnej, która w poprzednim swoim postanowieniu powziętym w tej samej sprawie wyraziła w tym względzie następujący pogląd: "...Sama obecność dzieci bez opieki starszych na jezdni przed pojazdem kierowcy jest dla kierowcy sygnałem o grożącym niebezpieczeństwie. Wiadomo bowiem, że dzieci nie odznaczają się takim rozsądkiem jak osoby dorosłe, że w chwili niebezpieczeństwa reakcja ich i decyzje są często nieopanowane lub nieroztropne, że zamiast usunięcia się z jezdni, na odgłos nieoczekiwanego dla nich sygnału kierowcy, mogą one w ostatniej chwili usiłować przebiec przez jezdnię. Z chwilą, więc, gdy kierowca spostrzeże na jezdni znajdujące się przed prowadzonym przezeń pojazdem dzieci, obowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności, a więc powinien przede wszystkim zmniejszyć szybkość jazdy tak, aby nawet w wypadku najbardziej nieoczekiwanej zmiany zachowania się dzieci na jezdni móc je wyminąć i uprzedzić ich nieroztropne decyzje lub też zahamować bieg pojazdu. Kierowca obowiązany też jest nie tracić z oczu znajdujących się przed nim na jezdni dzieci aż do chwili uniknięcia niebezpieczeństwa wynikającego z ich nieroztropnej zmiany zachowania się na jezdni. Taki jest sens umieszczenia znaków ostrzegawczych przed budynkami szkolnymi i w miejscach, w których gromadzą się dzieci, a w braku znaków ostrzegawczych pojawienie się dzieci na trasie jazdy kierowcy stanowi również samo przez się tego rodzaju sygnał ostrzegawczy".Pogląd ten, będący w istocie rzeczy wykładnią § 55 ust. g) Rozporządzenia Ministrów z 27 października 1937 r., a także i art. 18 ust. 2 Ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 1961 r. Nr 53, poz. 295) - Sąd Najwyższy w obecnym składzie całkowicie podziela.W świetle powyższych rozważań widoczne jest, że skazany sam spowodował sytuację, w której zmuszony był zjechać na lewą stronę jezdni i zagrodzić drogę pojazdom jadącym z przeciwnej strony.
Powiązane orzeczenia
- Rw 315/63 1963-09-04Czy chwilowe odwrócenie uwagi kierowcy od jezdni, spowodowane np. obserwacją nadjeżdżającego tramwaju, stanowi umyślne naruszenie zasad ostrożnej jazdy, czy też nieumyślne naruszenie przepisów ruchu drogowego?
- I K 92/61 1961-03-05Czy kierowca, który spowodował wypadek drogowy w wyniku nieprzewidzenia potencjalnego wybryku drogowego ze strony innego uczestnika ruchu, ponosi odpowiedzialność karną z art. 215 § 1 k.k. (obecnie art. 173 § 1 k.k.)?
- II K 616/62 1963-02-22Czy kierowca samochodu ciężarowego, który miał pierwszeństwo przejazdu, ponosi odpowiedzialność karną za wypadek drogowy, jeśli nie zmniejszył prędkości, a do zderzenia doszło z powodu nagłego, nieprzewidywalnego skrętu…
- Rw 579/62 1962-06-06Czy kierowca, który wyprzedza osobę ciągnącą wózek, nie słyszącą sygnałów ostrzegawczych, może ponosić odpowiedzialność karną za wypadek, jeśli wyprzedzany nagle skręci pod nadjeżdżający pojazd, a kierowca podjął wszelki…
- V K 310/61 1961-08-10Czy kierowca, który zjechał na lewą stronę jezdni i spowodował wypadek, może zostać uniewinniony od zarzutu nieumyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym?
Powołane przepisy
art. 144 § 1 KKart. 273art. 18 ust. 2§ 1§ 2§ 55
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.