Rw 952/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Juszczak. Sędziowie: ppłk J. Medyk (sprawozdawca), ppłk B. Szerszenowicz.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk P. Tomaszewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 1987 r. na rozprawie sprawy Mirosława B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: a) art. 265 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. - na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny, b) art. 265 § 1 k.k. w zb. z art. 11 § 1 k.k. i w zw. z art. 199 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. - na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny oraz - łącznie na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 3 grudnia 1986 r., częściowo uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez:a) uznanie, że czyn oskarżonego w pkt 2 wyroku polegał na tym, iż w dniu 16 października 1986 r. w N. w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym Nr 11 użył jako autentycznej uprzednio podrobionej własnej książeczki oszczędnościowej PKO, przedstawiając ją w celu pobrania pieniędzy;b) zakwalifikowanie tego czynu z art. 265 § 1 k.k. i przyjęcie tego przepisu za podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności,c) uchylenie kary grzywny orzeczonej za czyn opisany w pkt 2 wyroku oraz kary łącznej grzywny - i z tą zmianą utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca podniósł w rewizji zarzut obrazy prawa materialnego wskutek - niesłusznego jego zdaniem - uznania przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dwóch przestępstw określonych w art. 265 § 1 k.k., zamiast jednego, i błędnego przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstw określonych w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k., a opisanych w pkt 2 wyroku, oraz rażącej surowości kary.W związku z tymi zarzutami obrońca domagał się w rewizji zmiany zaskarżonego wyroku przez uznanie, że oskarżony dopuścił się jednego przestępstwa określonego w art. 265 § 1 k.k., i w związku z tym - uniewinnienie go od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. oraz znacznego złagodzenia kary.Po wysłuchaniu obrońcy popierającego rewizję oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o częściowe uwzględnienie tejże rewizji jedynie w zakresie jej żądania zmiany zaskarżonego wyroku przez przypisanie oskarżonemu jednego przestępstwa określonego w art. 265 § 1 k.k., zamiast dwóch,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Rewizja obrońcy jest częściowo zasadna. Trafny jest jej zarzut, że przypisanie oskarżonemu w zaskarżonym wyroku popełnienia przestępstwa usiłowania wyłudzenia mienia społecznego (art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k.) nie było zasadne. Stwierdzenie to jeszcze nie oznacza, że argumentacja rewizji na ten temat jest trafna. Nie można bowiem zgodzić się z obrońcą, że oskarżony po przerobieniu własnej książeczki, polegającym na zawyżeniu wysokości wkładów pieniężnych, dobrowolnie odstąpił od zamiaru usiłowania pobrania pieniędzy. W sprawie tej było dostatecznie dużo dowodów przytoczonych w wyroku przez sąd orzekający, że do wypłaty pieniędzy nie doszło z powodu zakwestionowania wiarygodności książeczki PKO, a w żadnym wypadku, iż oskarżony dobrowolnie zrezygnował z tego zamiaru i odstąpił od próby pobrania pieniędzy.Zauważyć należy, że ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd nie zakwestionowano nawet w rewizji, a mimo tego sformułowano w niej na ten temat dowolne wnioski.Rzecz jednak polega na tym, że przypisanie oskarżonemu przez sąd w zaskarżonym wyroku (w pkt 2) popełnienia również przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. nastąpiło z oczywistą obrazą prawa materialnego, i to z dwóch powodów.W pierwszej kolejności można zauważyć - co trafnie podnosi rewizja - że oskarżony posiadał na rachunku oszczędnościowym kwotę 20.000 zł. Nie ulega też wątpliwości, że usiłował on pobrać z fałszowanej własnej książeczki PKO kwotę niższą od posiadanych wkładów, bo 5.000 zł.Już tak przedstawiony stan faktyczny upoważnia do wyrażenia poglądu, że nie stanowi przestępstwa usiłowania zaboru mienia społecznego (art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k.) działanie sprawcy polegające na przedstawieniu przezeń w urzędzie pocztowym sfałszowanej - co do wysokości wkładów - własnej książeczki PKO i próbie pobrania z niej kwoty niższej od własnych wkładów. W takim bowiem wypadku sprawca nie działa z zamiarem przywłaszczenia mienia społecznego, co jednak nie zwalnia go z odpowiedzialności za przestępstwo określone w art. 265 § 1 k.k.Tak więc nie można było zasadnie przypisać oskarżonemu w wyroku (w pkt 2) popełnienia również przestępstw określonych w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. Dopatrując się zatem oczywistej obrazy przepisu prawa materialnego, należało w związku z rewizją obrońcy zaskarżony wyrok (w pkt 2) zmienić przez wyeliminowanie z opisu czynu przepisów: art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. i stwierdzeń doń się odnoszących, a zakwalifikować ten czyn oskarżonego z art. 265 § 1 k.k. (...).