0113-KDIPT2-2.4011.1149.2021.2.ACZ

Interpretacja indywidualna2022-02-21Nieaktualna/Zmieniona/Wygaszona/ArchiwalnaDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Możliwość rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna   – stanowisko nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 16 listopada 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 18 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 lutego 2022 r. (wpływ 11 lutego 2022 r.). Treść wniosku jest następująca: Opis stanu faktycznego Sąd …w … 2017 r. rozwiązał Pana małżeństwo z J.G.. Wyrok uprawomocnił się w kwietniu 2017 r. Od dnia uprawomocnienia się wyroku posiada Pan status rozwodnika. Sąd w wyroku rozwodowym pozostawił władzę rodzicielską nad małoletnią M.G., urodzoną …, obojgu rodzicom i ustalił miejsce pobytu dziecka u matki. Jednocześnie, zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka zasądzając od Pana alimenty na rzecz córki w wysokości … zł miesięcznie. Sąd odstąpił od orzekania o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania oraz o Pana kontaktach z dzieckiem wobec porozumienia rodziców w tym zakresie. W toku postępowania rodzice złożyli do akt sprawy plan wychowawczy, w którym wskazali, że dziecko będzie odbierane przez Pana ze szkoły 2 razy w tygodniu, spędzało z Panem co drugi weekend oraz dwa tygodnie wakacji i co drugie święta. Rodzice ustalili ponadto, że w przypadkach losowych będą się wzajemnie zastępować, tak aby dobro dziecka nie ucierpiało. Od dnia orzeczenia rozwodu, do chwili obecnej, rodzice nie zamieszkują wspólnie, realizując obowiązek wychowawczy względem dziecka w odrębnych lokalach mieszkalnych. W czasie obowiązywania porozumienia każdy z rodziców samodzielnie troszczył i troszczy się o rozwój fizyczny, duchowy, psychiczny dziecka, przygotowuje posiłki, chodzi na zajęcia pozalekcyjne, pierze, dba o higienę, utrzymuje kontakt ze szkołą, zapewnia opiekę medyczną, rozrywkę, organizuje wolny czas, urodziny, itp. W czasie przebywania dziecka u Pana ponosi Pan koszty jego utrzymania, w tym koszty wyposażenia i utrzymania części mieszkania, gdzie przebywa. W toku obowiązywania porozumienia wychowawczego rodzice rozszerzyli zakres faktycznych kontaktów ojca (Pana) z dzieckiem. Spędza ono teraz z Panem średnio 3 z 4 weekendów w miesiącu oraz cały miesiąc podczas wakacji letnich. W związku z osiągnięciem odpowiedniego stopnia dojrzałości i wieku przez dziecko od 2020 r. nie wymaga ono zawożenia i odbierania przez rodziców ze szkoły (wraca samodzielnie, w związku z czym, ten obowiązek wynikający z planu wychowawczego nie jest przez Pana realizowany), natomiast w dalszym ciągu odwozi Pan córkę na zajęcia dodatkowe i z zajęć dodatkowych. W całym omawianym okresie nie korzystał Pan z pomocy innych osób w wychowaniu dziecka. W latach 2017-2021, czyli w okresie którego dotyczy wniosek, był Pan podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Dziecko w tych latach nie osiągnęło żadnego dochodu. W stosunku do Pana oraz dziecka w całym okresie, którego dotyczy wniosek, nie mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że w latach 2017-2021 zarówno Pan, jak i Pana była żona posiadaliście pełną władzę rodzicielską nad córką M.G.. Nie jest Pan (nie był Pan) opiekunem prawnym innych dzieci. Pana córka M.G. w latach 2017-2021 uczyła się w publicznej szkole podstawowej, tj. szkole, o której mowa w przepisach o systemie oświaty. W latach 2017-2021 Pana córka nie otrzymywała zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego. W latach 2017-2021 nie prowadził Pan działalności gospodarczej. W latach 2017-2020 nie złożył Pan wniosku o preferencyjne rozliczenie podatkowe. Za 2021 r. i lata poprzedzające (w ramach korekty) zamierza Pan złożyć stosowne oświadczenie. W omawianym okresie (2017 r. – 2021 r.) zarówno stan faktyczny (wszystkie elementy określone we wniosku jak i w jego uzupełnieniu), jak również obowiązujący stan prawny nie ulegały zmianie. Pytanie Czy w latach 2017-2021 spełniał Pan warunki do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.)? Pana stanowisko w sprawie W Pana ocenie, w latach 2017-2021 spełniał Pan określone przez prawodawcę w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunki do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego, tj.: posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, wychowywania samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci), nieuzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Istotą powyższego zagadnienia jest kwestia czy określony w przepisach podatkowych warunek samotnego wychowywania dzieci jest spełniony, gdy rozwiedzeni rodzice opiekują się dziećmi naprzemiennie w ciągu roku podatkowego, tj. gdy każde z nich osobno sprawuje nad nimi opiekę przez ustalony czas, bez udziału drugiego rodzica. W Pana opinii zarówno wykładnia językowa przepisów, jak również ich celowościowa i systemowa interpretacja wskazują w sposób bezsporny, że warunek ten w omawianej sytuacji został spełniony. W Pana ocenie, Pana stanowisko w omawianym zakresie jest w pełni zbieżne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, np. wyroki NSA: sygn. akt II FSK 573/15, sygn. akt II FSK 383/20, wyroki WSA: sygn. akt III SA/Wa 2835/16, sygn. akt I SA/Gd 831/18, sygn. akt I SA/Gd 785/20, sygn. akt I SA/Łd 360/20, sygn. akt I SA/Łd 170/21. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.; Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.; Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm.; Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.; Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 30 września 2018 r., od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci: 1)    małoletnie, 2)    bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3)    do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej; – podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 8 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2021 r., sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W myśl art. 6 ust. 9 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Ponadto, art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. Zatem, z art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązującego do 31 grudnia 2018 r., wynikało, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1. Przepis art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczący terminu złożenia wniosku o preferencyjne rozliczenie podatku, został uchylony art. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2159). Zgodnie z art. 16 cyt. ustawy zmiany określone w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r. Zatem, w przypadku dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2017 r. wniosek o preferencyjne rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych należało złożyć najpóźniej w dniu złożenia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy, aby móc skorzystać z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Stosownie do brzmienia art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązującego od 1 października 2018 r. do 31 lipca 2019 r., od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci: 1)    małoletnie, 2)    bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3)    do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej – podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r., od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci: 1)    małoletnie, 2)    bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3)    do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej – podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego przez osoby samotnie wychowujące dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków: -   posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, -   wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka), -   nieuzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, -   oraz – w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r. – wyrażenia wniosku o rozliczenie na preferencyjnych warunkach w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w ustawowym terminie przewidzianym do jego składania. Należy zauważyć, że art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został zmieniony poprzez art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 29 października 2021 r. (Dz. U. z 2021 r.   poz. 2105 ze zm.). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków: 1)    stosuje przepisy: a)  art. 30c lub b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; 2)    podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Jak stanowi art. 70 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2 i art. 9 stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem: 1)    art. 6 ust. 2, 3a i 8, art. 6a ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 21 ust. 1 pkt 3 i 95b, art. 26 ust. 7a pkt 2a-3a, 6-6b, 12, 13 i pkt 15 lit. d, ust. 7e i ust. 7f pkt 1 lit. aa i art. 27f ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, które mają zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.; 2)    art. 33 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia   1 stycznia 2023 r. W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka (art. 70 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej). Wskazać należy, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Ustawodawca nie dookreślił jednak, jak należy definiować pojęcie „samotnego wychowywania”. Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować — wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2) „przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie”. Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis art. 6 ust. 4 ww. ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby. Natomiast, zaangażowanie w proces wychowawczy dziecka każdego z rodziców oznacza, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo i pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców. Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny. Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok. W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Niezbędną przesłanką w przedmiotowej sprawie jest, jak już wcześniej zaznaczono, aby osoba w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywała dziecko. Z istoty pojęcia „osoba samotnie wychowująca dzieci” należy wyprowadzić taki stan, w którym nie wystąpi konkurencja wspomnianych w analizowanym przepisie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osób. Używając określeń „rodzic albo opiekun prawny” ustawodawca przesądził bowiem, że możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów rodzica w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje tylko temu z rodzicowi, który faktycznie wychowuje dziecko. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie każdy z rodziców jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka (córki), co oznacza, że dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Nie sposób bowiem uznać, że w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka, gdy dziecko u niej zamieszkuje, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z ojcem (Panem). Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców. Biorąc pod uwagę powyższe oraz opisany we wniosku stan faktyczny, nie kwestionując faktu, że Pan – jako osoba rozwiedziona – bierze udział w wychowywaniu swojego dziecka (córki) – nie sposób wywnioskować, że spełnia Pan wszystkie warunki uprawniające do opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Jak wskazał Pan w opisie stanu faktycznego Sąd w wyroku rozwodowym pozostawił władzę rodzicielską nad małoletnią córką obojgu rodzicom i ustalił miejsce pobytu dziecka u matki. W toku postępowania rodzice złożyli do akt sprawy plan wychowawczy, w którym wskazali, że dziecko będzie odbierane przez Pana ze szkoły 2 razy w tygodniu, spędzało z Panem co drugi weekend oraz dwa tygodnie wakacji i co drugie święta. Rodzice ustalili ponadto, że w przypadkach losowych będą się wzajemnie zastępować, tak aby dobro dziecka nie ucierpiało. Od dnia orzeczenia rozwodu, do chwili obecnej, rodzice nie zamieszkują wspólnie, realizując obowiązek wychowawczy względem dziecka w odrębnych lokalach mieszkalnych. W czasie obowiązywania porozumienia każdy z rodziców samodzielnie troszczył i troszczy się o rozwój fizyczny, duchowy, psychiczny dziecka, przygotowuje posiłki, chodzi na zajęcia pozalekcyjne, pierze, dba o higienę, utrzymuje kontakt ze szkołą, zapewnia opiekę medyczną, rozrywkę, organizuje wolny czas, urodziny, itp. Wobec powyższego bezsprzeczny pozostaje fakt, że część danego roku Pana córka przebywa pod opieką matki i to ona wówczas ją wychowuje, zatem Pan w roku podatkowym nie wychowuje córki samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców. Okoliczność, że dwie osoby wychowują to samo dziecko wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dziecko samotnie. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym dziecko jest wychowywane przez oboje rodziców. Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa, należy stwierdzić, że okoliczność, że dwie osoby – Pan i Pana była żona – naprzemiennie wychowują to samo dziecko (małoletnią córkę) wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dziecko samotnie. Prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje bowiem wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione, o których mowa w art. 6 ust. 4, a wyłącznie tym, które samotnie wychowują te dzieci. W konsekwencji, nie może Pan skorzystać z opodatkowania dochodów za 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. oraz 2021 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Wobec powyższego, nie może Pan dokonać korekt zeznań za lata 2018-2020 w celu rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz nie przysługuje Panu prawo do złożenia zeznania podatkowego za 2021 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. W odniesieniu natomiast do dochodów osiągniętych przez Pana za 2017 r., wskazać należy, że poza przesłanką wykluczającą możliwość preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego wynikającą wprost z brzmienia art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – braku wychowywania samotnie w roku podatkowym dziecka, należy mieć na względzie treść art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązującego na dzień 31 grudnia 2017 r., z którego precyzyjnie wynika, że preferencyjny sposób opodatkowania nie będzie miał zastosowania do tych podatników, którzy wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W sytuacji niezłożenia w powyższym terminie zeznania podatkowego w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko nie ma możliwości dokonania zmiany zasad opodatkowania poprzez złożenie korekty zeznania. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Odnosząc się do powołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych wskazać należy, że niewątpliwie wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Przy czym wskazane przez Pana wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 785/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 6 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 170/21, są nieprawomocne. W obu sprawach Organ podatkowy złożył skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie wskazać należy, że orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite,   i tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2010 r.,   sygn. akt II FSK 890/09 i z 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 893/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 4 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 378/19, zostało przedstawione stanowisko analogiczne do tego, które prezentuje tutejszy Organ w niniejszej interpretacji. Końcowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja prawidłowości Pana stanowiska może być dokonana jedynie w toku ewentualnego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego organu kontroli celno-skarbowej, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy Ordynacja podatkowa. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. ·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)    z zastosowaniem art. 119a; 2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).   Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co  do  zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).  

Powołane przepisy

[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4

Słowa kluczowe

dochódosoba-osoby samotnie wychowujące dziecirozliczanie (rozliczenia)

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)