I SA/Bd 893/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-12-17

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba rozwiedziona, która wspólnie z byłym małżonkiem dzieli się obowiązkami w zakresie opieki i wychowania małoletnich dzieci zgodnie z harmonogramem zatwierdzonym przez sąd, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniającą do preferencyjnego rozliczenia podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjne rozliczenie podatkowe jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje tylko jednemu rodzicowi, który faktycznie, w pojedynkę, w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców. W sytuacji, gdy oboje rodzice aktywnie współuczestniczą w wychowaniu dzieci, dzieląc się obowiązkami zgodnie z harmonogramem, żaden z nich nie może być uznany za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu przepisów podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący, będący osobą rozwiedzioną, zwrócił się o indywidualną interpretację podatkową w sprawie prawa do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Przedstawił stan faktyczny, w którym po rozwodzie rodzice wspólnie ustalili harmonogram opieki nad dziećmi, obejmujący znaczną ich obecność u ojca, który ponosi również znaczną część kosztów ich utrzymania. Minister Finansów uznał, że skarżący nie spełnia warunków do preferencyjnego rozliczenia, ponieważ dzieci nie są wychowywane samotnie, a oboje rodzice dzielą się obowiązkami.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013r. sprawy ze skargi J. Cz. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę We wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie prawa do rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko J.Cz.(skarżący) przedstawił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Okręgowy rozwiązał przez rozwód bez orzekania o winie małżeństwo Wnioskodawcy i jego małżonki. Sąd powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dwójką ich małoletnich dzieci, urodzonych: dnia [...] r. i [...] r. z ustaleniem miejsca zamieszkania z matką. Sąd ustalił sposób sprawowania opieki nad dziećmi w ten sposób, że Wnioskodawca będzie miał prawo do bezpośrednich kontaktów z córkami w co drugi weekend od piątku do poniedziałku i może je odbierać z przedszkola lub szkoły w piątek i odwozić do przedszkola lub szkoły w poniedziałek. W tym samym tygodniu, w którym dzieci będą spędzały z Wnioskodawcą weekend, Wnioskodawca również spędza z nimi czas od poniedziałku do wtorku w ten sposób, że ma prawo odbierać dzieci z przedszkola lub szkoły w poniedziałek i odwozić je do przedszkola lub szkoły we wtorek. W pozostałych tygodniach Wnioskodawca może odbierać dzieci z przedszkola lub szkoły w czwartek i odwozić do przedszkola lub szkoły w piątek, przy czym raz na cztery tygodnie okres ten ulega wydłużeniu i Wnioskodawca może odbierać dzieci z przedszkola lub szkoły w środę i spędzać z nimi czas do piątku, kiedy to odwozi dzieci do przedszkola lub szkoły. Ponadto Wnioskodawca może spędzać z dziećmi jeden miesiąc wakacji letnich, pierwszy tydzień ferii zimowych oraz dłuższe weekendy w latach nieparzystych i połowę pozostałych wolnych okresów szkolnych. Jest to sposób opieki ustalony przez obojga rodziców. Sąd zasądził też od Wnioskodawcy na rzecz jego córek alimenty w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Oprócz tego Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania dzieci w trakcie ich pobytu u niego, co stanowi ok. 40% miesiąca, w którym nie ma wakacji lub ferii oraz dłuższych wolnych okresów szkolnych. Rodzice mieszkają oddzielnie od drugiej połowy [...] r. Rozwód orzeczono w dniu [...] r., a wyrok uprawomocnił się z dniem [...] r. Zatem udział Wnioskodawcy w wychowywaniu dzieci nie ogranicza się do sporadycznych z nimi kontaktów, albowiem dzieci z nim zamieszkują, pod jego adresem przez znaczną część czasu, co rodzice zgodnie ustalili w formie harmonogramu, który został ujęty w wyroku rozwodowym. W domu Wnioskodawcy nocują, jedzą posiłki, mają swój pokój, ubrania, książki, zabawki, odrabiają lekcje, są odwiedzane przez rówieśników, wyprawiają urodziny, imieniny, itp. W czasie, gdy dzieci faktycznie przebywają z Wnioskodawcą, który jest osobą rozwiedzioną, to Wnioskodawca wychowuje je samotnie. Sam bowiem zawozi córki do szkoły, na zajęcia pozalekcyjne, uroczystości rówieśnicze. Wnioskodawca utrzymuje kontakt ze szkołą, zapewnia opiekę medyczną, rozwój kulturalny (kino, teatr, koncerty), przygotowuje im posiłki, ubrania, zapewnia rozrywki, razem odrabiają lekcje. Wnioskodawca zatem aktywnie uczestniczy w życiu i rozwoju dzieci i planuje pracę zawodową w ten sposób, aby odbierać córki bezpośrednio po lekcjach i zawozić je do szkoły bezpośrednio przed rozpoczęciem zajęć, tak więc ze świetlicy korzystają wyłącznie w dniach gdy do szkoły zawozi lub ze szkoły odbiera je matka. Wkład własny (zaangażowanie w opiekę) rodzice wnoszą porównywalny, jednak Wnioskodawca ponosi zdecydowanie przeważającą część kosztów wychowania dzieci: * łącznie koszt utrzymania dzieci wynosi ok. [...] zł miesięcznie, * zgodnie z wyrokiem sądu Wnioskodawca płaci [...] zł alimentów miesięcznie na obie córki, * dodatkowo Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania dzieci w czasie, kiedy z nim mieszkają (ponad 40% czasu), w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, * ponosi przypadające koszty wyposażenia i utrzymania mieszkania związane z ich pobytem i wychowaniem, * kupuje dzieciom część ubrań, obuwie, zabawki, pomoce i podręczniki szkolne, opłaca rozrywki w tym kulturalne, współfinansuje wydatki wyjątkowe, co jest ujęte w porozumieniu na potrzeby procesu rozwodowego, * w okresach wolnych (wakacje, ferie i inne) mimo, iż dzieci przebywają z Wnioskodawcą przez cały miesiąc i Wnioskodawca utrzymuje dzieci w tych okresach, uiszcza byłej żonie alimenty. Wnioskodawca osiąga dochody z tytułu umowy o pracę, podobnie jak matka dzieci. Ani do Wnioskodawcy, ani do jego dzieci nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ani ustawy o podatku tonażowym. Małoletnie dzieci nie osiągają dochodów. Matka dzieci nie rozlicza się jako osoba samotnie wychowująca dzieci w rozumieniu art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci za rok 2011 i lata następne, do chwili zmiany stanu faktycznego lub zmiany w prawie podatkowym w zakresie korzystania z ww. preferencji? Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny stoi na stanowisku, iż spełnia łącznie wszystkie warunki przewidziane w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do skorzystania z możliwości obliczenia podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...]. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu powołując odpowiednie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), dalej u.p.d.o.f. stwierdził, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego przewidzianych dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków: * posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, * wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka), * wyrażenia wniosku o rozliczenie na preferencyjnych warunkach w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w ustawowym terminie przewidzianym do jego składania. Podkreślił, że przepis art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie może być jednak odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Wyjaśnił, że z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika, iż jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Organ stwierdził, że w opisanym stanie faktycznym, oboje rodzice wnoszą porównywalny wkład własny w opiekę i wychowanie dzieci; w trakcie roku podatkowego rodzice dzielą się obowiązkami w wychowywaniu dzieci, a sposób podziału tych obowiązków został ustalony wspólnie przez byłych małżonków (rodziców dzieci) w harmonogramie zatwierdzonym przez Sąd. Zatem w ocenie Ministra Finansów, nie kwestionując faktu, że Wnioskodawca - jako osoba rozwiedziona - bierze udział w wychowywaniu swoich dzieci, które z nim zamieszkują przez ponad 40% czasu - nie sposób stwierdzić, że spełnia on wszystkie warunki uprawniające do opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Wnioskodawca w roku podatkowym nie wychowuje bowiem dzieci samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców (ich matki). Bezsprzecznym bowiem pozostaje fakt, że ok. 60% czasu, tj. większą część danego roku dzieci przebywają pod opieką matki i to ona wówczas je wychowuje. Zatem w ciągu roku podatkowego Wnioskodawca współuczestniczy w wychowywaniu dzieci, co zdaniem organu, absolutnie nie może być utożsamiane z samotnym wychowywaniem. W konsekwencji Minister Finansów stwierdził, że Wnioskodawcy za 2011 r. i lata następne nie przysługuje prawo rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa strona złożyła skargę do Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone zarówno we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania podniósł, w świetle prawa uznanie, że jedynie jedna z osób rozwiedzionych może samotnie wychowywać dzieci jest zupełnie pozbawione racji. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. W ocenie skarżącego w stanie faktycznym przesłanki te spełnia zarówno on, jak i matka dzieci. W czasie, gdy dzieci przebywają u niego lub u jego byłej żony, każde z rodziców wychowuje dzieci i to bez wsparcia drugiego z rodziców. Strona nie zgodziła się z organem, że zasadnicza w sprawie jest kwestia, które z rodziców spędza z dziećmi więcej czasu. Podobnie skarżący ocenił założenie, że wymagane jest, aby dany rodzic wychowywał dziecko cały rok bez żadnego wsparcia drugiej strony. Na poparcie swojego stanowiska strona wskazała na interpretację wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. Skarżący zwrócił uwagę na zmianę przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie definicji osoby samotnie wychowującej dziecko. Zdaniem strony od [...] r. ustawodawca zrezygnował z założenia, że osobą samotnie wychowującą dziecko może być tylko jedna osoba. Według skarżącego za takim przyjęciem przemawia treść definicji osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W tym miejscu strona powołała się na wyrok NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 279/09 i wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1228/10. W ocenie skarżącego, ponosi on z matką porównywalny wkład w wychowanie dzieci, jednakże rodzice nie wychowują dzieci wspólnie. Według strony wspólne wychowywanie dzieci polega na jednoczesnym ich wychowywaniu we dwoje. Tymczasem w przedmiotowej sprawie każde z rodziców robi to oddzielnie. Skarżący zauważył, że w interpretacji powołano wykładnię celowościową przepisu, która jednakże jest dalszym etapem interpretacji przepisów prawa. Podkreślił, że pierwszą i podstawową metodą jest wykładnia językowa. Zdaniem skarżącego, sama treść przepisu jest zrozumiała i wręcz nie wymaga interpretacji. Strona stwierdziła, że jej sytuacja różni się od sytuacji rodzica, który widuje dzieci np. tylko przez 1% roku czy jeden dzien. Skarżący zaznaczył, że ustalenie w wyroku rozwodowym, że miejsce zamieszkania dzieci jest przy matce, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podniósł, że nawet fakt stałego przebywania dziecka u innych osób niż rodzice nie powoduje, że dziecko posiada inne miejsce zamieszkania, niż to wynika przepisów kodeksu cywilnego. W takiej sytuacji i tak miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania rodziców. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy). Ponadto trzeba podnieść, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane ściśle, bez dokonywania wykładni rozszerzającej. Problem w niniejszej sprawie koncentruje się na wykładni art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm.), który ustala preferencyjny sposób rozliczania rodzica lub opiekuna prawnego samotnie wychowującego dziecko oraz prawidłowej subsumcji tego przepisu do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Zgodnie z treścią powyższego przepisu od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci: 1) małoletnie, 2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej - podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Z tak brzmiącego przepisu wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego m. in. od spełnienia warunku posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko i wychowywania dziecka w roku podatkowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się jednolity pogląd, że aby uznać rodzica lub opiekuna prawnego za osobę samotnie wychowującą dziecko nie wystarczy, by była stanu wolnego (lub w stosunku do której orzeczono separację, albo osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), ale musi również faktycznie samotnie wychowywać dziecko, przy czym "samotnie" oznacza wg NSA "bez udziału innej osoby". Jak podkreśla się w orzecznictwie, uzasadnienie wprowadzenia ulgi (wykładnia celowościowa) świadczy wyraźnie o tym, że ustawodawca kierował ją wyłącznie do tych osób, które samotnie troszczą się o zaspokajanie codziennych potrzeb dziecka, nie zaś do każdego rodzica, który ma władzę rodzicielską i jednocześnie jest stanu wolnego, ale nie pełni codziennej (samotnej) pieczy nad dzieckiem. Innymi słowy, nie każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w komentowanym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko – tak: postanowienie NSA z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt II FPS 3/10; wyroki NSA z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1266/05, z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1474/05, z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1267/05, z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1452/05, II FSK 644/06, II FSK 1549/05, II FSK 1534/05, II FSK 1548/05, z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 617/07 i II FSK 371/07, z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 279/08,z dnia 27 stycznia 2011r., sygn. akt II FSK 2474/10 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Pewne problemy przy ocenie, czy dana osoba jest osobą samotnie wychowującą dziecko, może sprawiać fakt, że w niektórych przypadkach samotnie wychowywane dziecko ma nadal dwoje rodziców czy też opiekunów. Żadne z nich bowiem nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej. W niektórych przypadkach powstawać mogą wątpliwości, która z tych osób jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Zaznaczyć przy tym należy, że tylko jedna osoba (spośród obydwu rodziców lub opiekunów) może być uznana za samotnie wychowującą to samo dziecko w danym czasie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2693/06, LEX nr 220525). W takim wypadku osobą samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która faktycznie, w pojedynkę - w pełni albo w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, stale, na codzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. Przez wychowywanie należy bowiem rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Pojęcie to uszczegółowił NSA w wyroku z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 30/10, LEX nr 844681, w uzasadnieniu którego znalazło się następujące stwierdzenie: "Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie zupełnie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, to sytuacja taka nie zachodzi w okolicznościach przedstawionych przez skarżącego, który – z uwagi na swój stan cywilny - spełnia jedynie część warunków przewidzianych dla uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej. Nie można jednak uznać, że samotnie wychowuje dzieci, gdyż ich matka również jest zaangażowana w wychowanie. Posiada ona bowiem pełnię praw rodzicielskich, także partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, zajmuje się nimi na codzień, troszcząc o ich codzienny byt i rozwój, gdyż dzieci przez większą część danego roku mieszkają razem z matką. Zaznaczyć należy, że skarżący ma jedynie ustalone prawo do kontaktów z dziećmi. Jest ono wprawdzie uregulowane dosyć szeroko i bezsprzecznie realizowane przez skarżącego w sposób wzorcowy, jednakże należy uznać, że w tym przypadku oboje rodzice aktywnie współuczestniczą w wychowaniu dzieci, pomimo że nie zamieszkują ze sobą pod jednym dachem, zatem nie może być mowy o samotnym jego wychowywaniu. Zwrócić należy również uwagę, że sam skarżący w opisanym stanie faktycznym wskazał, że oboje rodzice wnoszą własny wkład w opiekę i wychowanie dzieci, w roku podatkowym dzielą się obowiązkami, a podział tych obowiązków został ustalony wspólnie przez byłych małżonków (rodziców) w harmonogramie zatwierdzonym przez Sąd. Skarżący zajmuje się córkami w określonych, ustalonych przez sąd przedziałach czasowych (niektóre święta, tydzień ferii, miesiąc wakacji, co drugi weekend każdego miesiąca oraz ściśle określone dni powszednie). Oczywiście, rację ma skarżący, że sam fakt ustalenia w wyroku sądu powszechnego miejsca zamieszkania przy matce nie przesądza jeszcze o tym, że faktycznie wychowuje ona dzieci. Na gruncie niniejszej sprawy jednak bezsporna jest okoliczność, że córki skarżącego większą część danego roku przebywają pod opieką matki i to ona je wówczas wychowuje. Skarżący współuczestniczy w wychowywaniu dzieci, co nie jest równoznaczne z samotnym wychowywaniem. Mając na uwadze unormowanie zawarte w art. 6 ust. 4 (cyt. ustawy), które w swej istocie odnosi się do całego roku podatkowego przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że żadnego z rodziców nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dzieci. W procesie wychowawczym, z którym mamy do czynienia w sprawie, każde z rodziców dokłada odpowiednich osobistych starań, aby proces ten był skuteczny z korzyścią dla wychowywanych małoletnich dzieci. To, że czynności wychowawcze każdego z rodziców są dokonywane oddzielnie w innym miejscu i czasie nie oznacza jeszcze, że każde z tych rodziców może być uznane w rozumieniu przepisów podatkowych ustawy p.d.f. za osobę samotnie wychowującą dzieci. W ocenie Sądu, w odniesieniu do przepisu art. 6 ust. 4 ustawy p.d.f. mając na uwadze zasady wykładni tak językowej jak i celowościowej należy uznać, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek do stwierdzenia, że jedno dziecko w jednym roku podatkowym może być samotnie wychowywane przez oboje rodziców. Konsekwencją takiego poglądu jest fakt, że mimo osobistych starań wychowawczych każdego z rodziców podejmowanych wobec małoletnich dzieci w różnych okresach czasu tego samego roku podatkowego nie można uznać tych rodziców za osoby samotnie wychowujące dzieci, a zatem nie przysługuje im uprawnienie do preferencyjnego rozliczania się z podatku dochodowego od osób fizycznych. Na marginesie zauważyć należy, że orzecznictwo, na które skarżący powołał się w skardze, w istocie potwierdza stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej interpretacji, na co również słusznie zwrócił uwagę Minister Finansów w odpowiedzi na skargę. Sąd mając na uwadze przepis art. 107 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosku skarżącego o zniesienie terminu rozprawy z uwagi na fakt późnego złożenia takiego wniosku (bezpośrednio przed rozprawą), a ponadto fakt, iż małżonka skarżącego nie była ustanowiona w sprawie pełnomocnikiem, co sprawia, że jej nieobecność na rozprawie nie mogła wywoływać jakichkolwiek skutków procesowych. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona interpretacja została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Wobec tego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło