IBPP3/4512-343/16-10/MN
Interpretacja indywidualna2022-02-21Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
wyłączenie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku oraz brak wpływu otrzymanej darowizny na rozliczenia podatku VAT dokonywane przez obdarowanegoPełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17 (data doręczenia prawomocnego orzeczenia i zwrot akt – 19 listopada 2021 r.) oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 1716/17 (data wpływu 24 czerwca 2021 r.) stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku wspólnym z 20 maja 2016 r. (data wpływu 30 maja 2016 r.) uzupełnionym pismem z 23 sierpnia 2016 r. (data wpływu 26 sierpnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: - wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku – jest prawidłowe - braku wpływu otrzymanej darowizny na rozliczenia podatku VAT dokonywane przez obdarowanego – jest prawidłowe. UZASADNIENIE 30 maja 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku oraz braku wpływu otrzymanej darowizny na rozliczenia podatku VAT dokonywane przez obdarowanego. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 23 sierpnia 2016 r. (data wpływu 26 sierpnia 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 19 sierpnia 2016 r. znak: IBPP3/4512-343/16-1/MN. Dotychczasowy przebieg postępowania. 6 września 2016 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną znak: IBPP3/4512-343/16-2/MN, w której ocenił jako nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku, natomiast stanowisko Wnioskodawcy w zakresie braku wpływu otrzymanej darowizny na rozliczenia podatku VAT dokonywane przez obdarowanego uznał za prawidłowe. Wnioskodawca na pisemną interpretację indywidualną prawa podatkowego z 6 września 2017 r. znak: IBPP3/4512-343/16-2/MN, wniósł pismem z 13 września 2016 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów pismem z 21 października 2016 r. znak: IBPP3/4512-343/16-3/MN stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca na interpretację przepisów prawa podatkowego z 6 września 2016 r. złożył skargę z 21 listopada 2016 r. (data wpływu 28 listopada 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z 6 września 2016 r. znak: IBPP3/4512-343/16-2/MN. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17, Organ złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 24 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 1716/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskutek powyższego, wniosek Strony w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przeniesienia prawa do znaku oraz braku wpływu otrzymanej darowizny na rozliczenia podatku VAT dokonywane przez obdarowanego, wymaga ponownego rozpatrzenia przez tut. Organ. We wniosku złożonym przez: - Zainteresowanego będącego stroną postępowania: Pana M. - Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: Panią K. przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Zainteresowany będący stroną postępowania (dalej: „Podatnik”) jest osobą fizyczną prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług prawniczych na terytorium Polski pod firmą „M”. Podatnik jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym w rozumieniu przepisów UPTU oraz podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym w rozumieniu przepisów UPDOF. Podatnik prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (dalej: „Ewidencja”) i korzysta z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej z zastosowaniem liniowej stawki podatku zgodnie z art. 30C UPDOF. Działalność gospodarcza Podatnika nie jest zawieszona ani nie znajduje się w trakcie likwidacji. Zainteresowana niebędącą stroną postępowania (dalej: „Osoba Fizyczna”) jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym w rozumieniu przepisów UPDOF. Podatnik oraz Osoba Fizyczna pozostają w związku małżeńskim oraz są objęci małżeńską wspólnością majątkową. Osoba Fizyczna złożyła wniosek w celu rejestracji słownego znaku towarowego identyfikującego wspólne nazwisko Podatnika oraz Osoby Fizycznej (dalej: „Znak”), o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej „UPWP”) oraz uzyskania do niego prawa ochronnego (dalej: „Prawo do Znaku”) o którym mowa w art. 121 UPWP. Po dokonaniu rejestracji Prawo do Znaku zasili majątek osobisty Osoby Fizycznej, zgodnie z art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.). Po dokonaniu rejestracji Osoba Fizyczna uzyska niezależną wycenę rzeczoznawcy majątkowego w celu ustalenia wartości rynkowej Prawa do Znaku (dalej: „Wycena”). Przewidywana wartość rynkowa Prawa do Znaku przekroczy 3.500 zł. Następnie Osoba Fizyczna zawrze umowę darowizny z Podatnikiem, na podstawie której Prawo do Znaku zostanie nieodpłatnie przeniesione na Podatnika, do jego majątku osobistego (dalej: „Darowizna”). Umowa Darowizny będzie zawierała wskazanie wartości jej przedmiotu (tj. Prawa do Znaku) w wysokości wynikającej z Wyceny. Umowa Darowizny zostanie zawarta w tym samym dniu w którym Osoba Fizyczna uzyska Wycenę w celu zapewnienia, że wartość Prawa do Znaku wskazana w umowie Darowizny odpowiada wartości rynkowej tego prawa na dzień dokonania Darowizny. Podatnik będzie wykorzystywał otrzymane w drodze Darowizny Prawo do Znaku dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, wykorzystując je w szczególności jako podstawę do umacniania wizerunku biznesowego kancelarii i utrwalenia konotacji nazwiska (będącego treścią Znaku) z szeroko pojętymi usługami prawniczymi. Nabyte Prawo Do Znaku ułatwi i rozszerzy możliwości prowadzenia działań marketingowych kancelarii Podatnika w mediach, w tym w sieci Internet. Podatnik będzie wykorzystywał Prawo do Znaku w prowadzonej działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż jeden rok. W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytania: 1. Czy nieodpłatne przeniesienie Prawa do Znaku w ramach Darowizny będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 2. Czy Darowizna wpłynie na rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług Podatnika? (pytania oznaczone we wniosku numerami 3 i 7) Stanowisko Wnioskodawcy (w zakresie pytań oznaczonych numerami 3 i 7): Ad. 1 Nieodpłatne przeniesienie Prawa do Znaku w drodze Darowizny nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 15 ust. 1 UPTU podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 tego samego artykułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym Darowizna Prawa do Znaku zostanie dokonana przez podmiot będący osobą fizyczną nieprowadzącą jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 UPTU. Darowizna będzie czynnością dokonaną przez Osobę Fizyczną jednorazowo, z jej majątku osobistego. Z definicji Darowizna nie przyniesie Osobie Fizycznej jakiejkolwiek korzyści finansowej. W związku z powyższym należy uznać, że Darowizna zostanie dokonana przez Osobę Fizyczną niebędącą czynnym podatnikiem VAT, nie w wykonaniu jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a co za tym idzie, przeniesienie Prawa do Znaku w ramach Darowizny nie będzie podlegało przepisom UPTU. Potwierdzenie powyższej argumentacji można znaleźć przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 29 maja 2014 r. znak ITPP4/443-154/14-4/UNR, jak również w tezach płynących z orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Opolu z dnia 5 grudnia 2012 (sygn. akt I SA/Op 372/12), w którym Sąd stwierdził m.in.: „(...) nie może być mowy o działaniu w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego (osobistego), tj. takiego, który nie jest przez nią wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej i nie jest przedmiotem tej działalności (...)” oraz z orzecznictwa ETS (TSUE), np. w wyroku z dnia 4 października 1995 r. w sprawie C-291/92 Finanzamt Uehen v. Dieter Armbrecht, w którym Trybunał potwierdził, że transakcje dokonywane z majątku prywatnego osoby fizycznej co do zasady pozostają poza systemem opodatkowania VAT. Ad. 2 Darowizna nie wpłynie na rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług Podatnika (tj. będzie dla niego czynnością neutralną). Podatnik wskazuje, że w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia przyszłego, nie istnieje nagruncie przepisów o VAT norma, która obligowałaby go do rozpoznania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania Darowizny. W związku z tym Podatnik nie wykaże w prowadzonej przez siebie ewidencji dla celów VAT podatku należnego z tytułu otrzymania Darowizny. Jednocześnie Podatnik nie obniży podatku należnego o jakąkolwiek kwotę podatku naliczonego z tytułu otrzymania Darowizny. Podatnik pragnie podkreślić, że w świetle uzasadnienia do pytania oznaczonego nr 3 Osoba Fizyczna dokona Darowizny nie będąc podatnikiem VAT czynnym i nie w wykonaniu działalności gospodarczej, a zatem z tytułu dokonanie tej czynności Podatnik nie otrzyma od darczyńcy faktury VAT, której otrzymanie jest jednym z koniecznych warunków dla dokonania ewentualnego obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego wskazanego na tej fakturze. Powyższa konkluzja pozostaje poprawna nawet w przypadku udzielenia negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 3 (tj. uznania Osoby Fizycznej za podatnika VAT czynnego z tytułu dokonania Darowizny). Wynika to z faktu, że podstawową zasadą systemową podatku od towarów i usług jest jego neutralność dla podatnika (podatek obciąża finalnego odbiorcę - konsumenta). Jak wynika z orzecznictwa TSUE (np. w sprawie C-438/09 z dnia 22 grudnia 2010 r.) ustanowiony system odliczeń w VAT ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT podlegającego zapłacie lub uiszczonego w ramach jego całej działalności gospodarczej (pkt 24), W przypadku czynności nieodpłatnych, w przypadku, gdy podlegają one opodatkowaniu VAT, do zapłaty podatku jest zobowiązany dostawca towaru lub świadczący usługę (darczyńca). Obdarowany nie ponosi w tym przypadku żadnych kosztów, w tym nie ponosi ciężaru tego podatku, nie ma zatem podstaw do odliczania przez niego ewentualnej kwoty VAT rozliczonego przez darczyńcę (odliczenie VAT stanowiłoby dla obdarowanego nieuzasadnioną korzyść). Umożliwienie w takich przypadkach obdarowanemu podatnikowi odliczenia podatku uiszczonego przez podatnika – darczyńcę byłoby sprzeczne z zasadami konstrukcyjnymi podatku VAT. Mając na uwadze rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 1716/17 należy uznać, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie wydania pierwotnej interpretacji w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 maja 2017 r. i orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2021 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 ustawy. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. W powyższym przepisie przyjęto generalną zasadę, zgodnie z którą usługami są wszelkie odpłatne świadczenia, niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług, transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Określeniem „usługi” w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług objęto obszerny krąg czynności, obejmujący swym zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń, które nie są ujęte w tych klasyfikacjach. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. W ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W art. 8 ust. 2 ustawy postanowiono, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: 1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych; 2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. Opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa/działalności gospodarczej. Jeżeli więc nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu, nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Ponadto należy wskazać, że główną kwestią dla zastosowania przywołanego powyżej przepisu art. 8 ust. 2 ustawy jest ustalenie także czy w omawianej sytuacji występuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Takie podejście znajduje potwierdzenie w opinii Rzecznika Generalnego z dnia 23 października 2008 r. w sprawie C-371/07, w punkcie 40 ww. opinii, który stwierdził, że „(...) możliwość odliczenia podatku naliczonego stanowi wyraźną przesłanką jedynie dla zastosowania art. 5 ust. 6 lub art. 6 ust. 2 lit. a), jednakże sądzę, że w art. 6 ust. 2 lit. b ma charakter bezwzględnie dorozumiany. Nie ma w tym przypadku charakteru wyraźnego zasadniczo z uwagi na to, że przepis ten odnosi się głównie do usług świadczonych przez pracowników, a koszty pracowników (w formie wynagrodzenia) nie są obciążone podatkiem VAT. Jednakże w przypadku, gdy kompleksowa dostawa winna być sklasyfikowana, jako dostawa usług, wykorzystane towary zazwyczaj będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a podstawą opodatkowania w odniesieniu do wszystkich transakcji wymienionych w art. 6 ust. 2 stanowi: „suma wydatków poniesionych przez podatnika na wykonanie usług” [art. 11 część A ust. 1 lit. c)]. Objęcie tą podstawą opodatkowania kosztu dostaw, od których podatek naliczony nie podlegał odliczeniu, byłoby sprzeczne nie tylko z systematyką art. 5 ust. 6 i art. 6 ust. 2 w całości, ale również z fundamentalną zasadą neutralności podatku VAT dla podatników”. Mając, zatem na uwadze powyższe uznać należy, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkiego innego nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwałoby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ponadto nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług, w rozumieniu art. 5 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jak wynika z okoliczności sprawy Zainteresowana niebędącą stroną postępowania jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Osoba Fizyczna złożyła wniosek w celu rejestracji słownego znaku towarowego identyfikującego wspólne nazwisko Podatnika oraz Osoby Fizycznej oraz uzyskania do niego prawa ochronnego. Po dokonaniu rejestracji Prawo do Znaku zasili majątek osobisty Osoby Fizycznej. Po dokonaniu rejestracji Osoba Fizyczna uzyska niezależną wycenę rzeczoznawcy majątkowego w celu ustalenia wartości rynkowej Prawa do Znaku. Następnie Osoba Fizyczna zawrze umowę darowizny z Podatnikiem, na podstawie której Prawo do Znaku zostanie nieodpłatnie przeniesione na Podatnika, do jego majątku osobistego. Podatnik będzie wykorzystywał otrzymane w drodze Darowizny Prawo do Znaku dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, wykorzystując je w szczególności, jako podstawę do umacniania wizerunku biznesowego kancelarii i utrwalenia konotacji nazwiska (będącego treścią Znaku) z szeroko pojętymi usługami prawniczymi. Nabyte Prawo Do Znaku ułatwi i rozszerzy możliwości prowadzenia działań marketingowych kancelarii Podatnika w mediach, w tym w sieci Internet. Podatnik będzie wykorzystywał Prawo do Znaku w prowadzonej działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż jeden rok. Przy tak przedstawionym opisie sprawy, wątpliwości Wnioskodawcy w pierwszej kolejności dotyczą wskazania, czy czynność darowizny Znaku towarowego na rzecz Podatnika będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.), przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Jak wynika z powyższego darowizna jest umową cywilnoprawną, cechującą się nieodpłatnością oraz przysporzeniem majątkowym tylko jednej ze stron umowy. W przypadku przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych w drodze darowizny, dotychczasowy właściciel przenosi na nabywcę prawo do tych wartości. Należy, więc przyjąć, że przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, dokonywane przez podatnika, w przypadku spełnienia przesłanek wskazanych w art. 8 ust. 2 ustawy, traktowane jest, jako czynność odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się do wątpliwości w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności przekazania w formie darowizny Znaku towarowego wskazać należy na przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, ze. zm.). Zgodnie z treścią art. 120 ust. 1 ww. ustawy, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. W myśl art. 120 ust. 2 cyt. ustawy, znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy. Na znak towarowy może być udzielone prawo ochronne (art. 121 ustawy Prawo własności przemysłowej). Na podstawie art. 153 ust. 1 ww. ustawy, przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym (art. 153 ust. 2 cyt. ustawy). Stosownie do treści art. 153 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej, prawo ochronne na znak towarowy może zostać, na wniosek uprawnionego, przedłużone, w drodze decyzji, dla wszystkich lub części towarów, na kolejne okresy dziesięcioletnie. Prawo ochronne na znak towarowy jest bezwzględnym prawem podmiotowym, o określonej przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej czasowej i terytorialnej skuteczności. Prawo znaków towarowych to przepisy należące do działu prawa własności intelektualnej, jakim jest prawo własności przemysłowej. Znakiem towarowym są wszelkie znaki, oznaczenia, symbole, których zadaniem jest indywidualizowanie towarów lub usług na rynku. Uważa się, że znaki pełnią trzy funkcje: oznaczania pochodzenia, jakościową, reklamową. Znak towarowy oznacza pochodzenie, gdy wskazuje, że opatrzone tym znakiem towary lub usługi pochodzą z tego samego źródła (gwarantującego i kontrolującego ich jakość). Funkcja jakościowa znaku towarowego polega na informowaniu przez znak, że wszystkie opatrzone nim towary lub usługi są takiej samej jakości. Funkcję reklamową wypełnia znak, jeśli zachęca on do zakupu opatrzonych tym znakiem towarów lub usług. A tak się dzieje, jeśli klienci z danym znakiem towarowym kojarzą dobrą jakość towarów lub usług lub też znak ten przyciąga uwagę klientów – wywołuje u nich pozytywne skojarzenia lub w inny sposób pozytywnie oddziaływa. Funkcję reklamową przede wszystkim realizują renomowane znaki towarowe. Ze wskazanych na wstępie regulacji wynika, że świadczenie usług, co do zasady, jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Natomiast w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Dokonując rozstrzygnięcia kwestii będących przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy, trzeba mieć na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu z 24 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 1716/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w orzeczeniu z 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17. WSA w Krakowie w orzeczeniu z 31 maja 2017 r. stwierdził: „Z powołanych wyżej przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. wynika wyraźnie, że warunkiem koniecznym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Przy czym należy zauważyć, że ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego SA z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 264/12, Lex Omega nr nr 1331245). Tym samym, dla określenia czy w odniesieniu do konkretnej czynności, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług konieczne jest każdorazowe odniesienie się do okoliczności faktycznych danej sprawy i dokonanie oceny, czy zamierzona lub wykonana czynność zostanie wykonana lub została dokonana przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.t.u. oraz, czy czynność taka jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza, co do zasady, cechuje się niezależnym, powtarzalnym i częstotliwym charakterem, ponieważ jest związana z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest więc podatnikiem podatku od towarów i usług, kto - jako osoba fizyczna - dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Taka sytuacja występuje w przypadku zbycia przez daną osobę majątku prywatnego. Majątek taki nabywany jest bowiem na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności gospodarczej, w tym handlowej, a zatem jego sprzedaż, czy darowizna, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika podatku od towarów i usług. Nadto zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 ze zm.), podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Działalność gospodarczą obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Wprawdzie w art. 12 dyrektywy wskazano, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji: dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem lub dostawa terenu budowlanego, a zatem dotyczy on dostawy towarów, a nie świadczenia usług - jak w rozstrzyganej sprawie - jednakże również w treści tego przepisu wyraźnie wskazano na profesjonalny charakter działalności, poprzez posłużenie się wyrażeniem: „związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi". Takie cechy wykazuje właśnie działalność producenta, handlowca, itd. Nie może zatem budzić wątpliwości, że jednorazowe dokonanie darowizny znaku towarowego przez osobę fizyczną, będzie opodatkowana tylko wtedy, gdy zostanie dokonana w związku z jej działalnością gospodarczą. Tym samym, nie jest możliwe uznanie skarżącej za podatnika podatku od towarów i usług również w rozumieniu dyrektywy”. (…). Nie jest bowiem działalnością gospodarczą darowizna składnika majątku osobistego (prywatnego), co ma miejsce w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym. Uznanie jednorazowej czynności darowizny znaku towarowego za opodatkowaną podatkiem od towarów i usług wymagałoby wykazania, że w momencie jej realizacji skarżąca działała w charakterze producenta, handlowa lub usługodawcy, z zamiarem wielokrotnego wykonywania tych czynności, co w sprawie nie wystąpiło. NSA w wyroku z 24 marca 2021 r. dotyczącym przedmiotowej sprawy wskazał: „(…) iż trafnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z uwagi na związanie z profesjonalnym obrotem, działalność gospodarcza, co do zasady, ma charakter niezależny, powtarzalny oraz częstotliwy. To właśnie działania danego podmiotu nacechowane profesjonalizmem (zawodowstwem) uzasadniają przyjęcie, że w określonym zakresie prowadzi on działalność gospodarczą, co stanowi o jego statusie podatnika podatku od towarów i usług (art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u.). Z kolei status podatnika może spowodować, że dana czynność zrealizowana przez niego zostanie uznana za opodatkowaną. Małżonka Skarżącego, co wynika jednoznacznie ze wspólnego wniosku o wydanie interpretacji, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zamierzone nieodpłatne, w drodze darowizny, przekazanie przez nią praw do znaku towarowego Skarżącemu, nie stanowi czynności uzasadniającej wniosek, że w tym zakresie działała ona jak podatnik podatku od towarów i usług. Prawidłowa jest więc ocena Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowa darowizna nie będzie podlegała opodatkowaniu”. Mając na względzie zapadłe w niniejszej sprawie wyroki stwierdzić należy, że przekazanie w formie darowizny Znaku towarowego przez Zainteresowaną na rzecz Podatnika, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a tym samym stanowisko Zainteresowanych w tym zakresie jest prawidłowe. Przechodząc do kwestii wpływu otrzymanej darowizny na dokonywane przez Podatnika rozliczenie podatku od towarów i usług, należy wskazać, że zgodnie z cyt. wcześniej przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT, co do zasady podlega dostawa towarów lub świadczenie usług. Z opisu sprawy przedstawionego we wniosku wynika, że w ramach planowanej transakcji Podatnik ani nie dokona dostawy towarów ani nie będzie świadczył usług, gdyż będzie w tym przypadku wyłącznie nabywcą wartości niematerialnych i prawnych (prawa do znaku), natomiast podmiotem, który dokona darowizny prawa do znaku, będzie Zainteresowana – małżonka Podatnika. W konsekwencji po stronie Podatnika z tytułu nabycia w drodze darowizny ww. prawa nie powstanie obowiązek zapłacenia podatku od towarów i usług. W dalszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy w związku z przedmiotową transakcją wystąpi po stronie Podatnika prawo do odliczenia podatku VAT. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Jak już ustalono wcześniej Małżonka Zainteresowanego w przedmiotowej sprawie nie działa jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a przekazanie w formie darowizny Znaku towarowego przez Zainteresowaną na rzecz Podatnika, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, skoro przekazanie w formie darowizny Znaku towarowego nie jest wykonywane w ramach działalności gospodarczej i nie stanowi czynności zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, to opisana we wniosku czynność nie będzie rodziła obowiązku udokumentowana jej fakturą. W konsekwencji z uwagi, na powyższe, Podatnik nie będzie miał możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu otrzymanej darowizny, bowiem Małżonka Wnioskodawcy nie działa w charakterze podatnika podatku VAT, czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem i nie będzie udokumentowana fakturą VAT. Oceniając stanowisko Zainteresowanych w myśl, którego, darowizna nie wpłynie na dokonywane przez Podatnika rozliczenia podatku od towarów i usług, stwierdzić należy, że jest prawidłowe. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji, bowiem interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 305/17 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2021 r. sygn. akt I FSK 1716/17. Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86
Słowa kluczowe
darowiznapodatnik-podatnik podatku od towarów i usługznak-znak towarowy
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)