I PR 33/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, A. Grymaszewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mieczysława B. przeciwko Spółdzielni Pracy "Czystość" w P. o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia na skutek rewizji pozwanej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 22 listopada 1983 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni Pracy z dnia 18.III.1983 r., utrzymującej w mocy uchwałę Rady Spółdzielni z dnia 25.X.1982 r. o wykluczeniu go spośród członków Spółdzielni, i przywrócenia praw członkowskich i pracowniczych.Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:Powód jako członek pozwanej Spółdzielni był zatrudniony w zakładzie czyszczenia okien na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Dnia 3.IV.1982 r. kierowniczka tego zakładu sporządziła notatkę służbową, którą posłała do Zarządu Spółdzielni z wnioskiem o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do powoda za niedostateczne wywiązywanie się z obowiązków i niezdyscyplinowanie przy wykonywaniu usług w zakładzie sprzętu oświetleniowego "Polam". Zarząd Spółdzielni uchwałą nr 68/82 z dnia 19.IV.1982 r. udzielił powodowi nagany za niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków i lekceważący stosunek do przełożonych.Prezydium Rady Spółdzielni rozpatrzyło odwołanie powoda i utrzymało w mocy decyzję Zarządu.Dnia 14.VI.1982 r. sporządzono drugą notatkę służbową i ponownie wystąpiono do Zarządu Spółdzielni z wnioskiem o dyscyplinarne ukaranie powoda. W notatce tej informuje się Zarząd, że powód nie podjął pracy w zakładzie ceramiki budowlanej. Zarząd Spółdzielni uchwałą nr 198/82 z dnia 30.VI.1982 r. pozbawił powoda 25% czystej nadwyżki za 1982 r., ale kara ta nie została wykonana.Dnia 25.VIII.1982 r. powód przyszedł do siedziby pozwanej Spółdzielni i przyniósł ze sobą szampany. Dwa postawił na biurku w sekretariacie, jeden z nich otworzył. Pracownik Ryszard H. został poinformowany, że przyszedł powód i częstuje pracowników szampanem. Odmówił jednak wypicia szampana. Powód otworzył butelkę, nalał sobie do szklanki szampana i wypił go. Ryszard H. domagał się, aby powód opuścił jego pokój, lecz on tego nie chciał uczynić, a w miarę nalegania Ryszarda H. powód mówił coraz bardziej podniesionym głosem. Ryszard H. zwrócił się wówczas o pomoc do innej pracownicy. Na jej prośbę powód opuścił pokój.Dnia 25.VIII.1982 r. w Spółdzielni odbywało się posiedzenie Zarządu. Około godz. 12.20 do pomieszczenia, w którym odbywało się posiedzenie, wtargnęła kobieta i zażądała, aby Zarząd pomógł jej odzyskać szampany, które powód przyniósł do Spółdzielni. Twierdziła, że powód zabrał je jej z kiosku, w którym pracuje. Zachowanie się nieznanej kobiety spowodowało przerwanie posiedzenia Zarządu na 15-20 minut.Dnia 25.VIII.1982 r. przed przejściem do Spółdzielni powód był u lekarza i otrzymał na ten dzień zwolnienie z pracy. Ze wskazań lekarskich wynikało, że powód mógł tego dnia chodzić.Rada Spółdzielni dnia 25.X.1982 r. wykluczyła powoda ze Spółdzielni, uzasadniając decyzję uporczywym naruszaniem obowiązków członka spółdzielni, o czym świadczą udzielone kary dyscyplinarne i zachowanie się dnia 25.VIII.1982 r., a Walne Zgromadzenie utrzymało uchwałę w mocy.Na tle tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki uznał, że żądanie powoda o uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia 18.III.1983 r., wykluczającej go ze Spółdzielni, powinno być rozpoznane na podstawie art. 1331 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 47, poz. 281), zgodnie z którym wykluczenie członka ze spółdzielni pracy może nastąpić z przyczyn uzasadniających według przepisów kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.Zdaniem Sądu ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do wykluczenia powoda ze Spółdzielni. Przede wszystkim nie został zachowany miesięczny termin przewidziany w art. 52 § 2 k.p., skoro zdarzenie z dnia 25.VIII.1982 r. (przeniesienie przez powoda do lokalu Spółdzielni alkoholu i częstowanie nim) było znane pozwanej Spółdzielni w dniu jego zaistnienia, natomiast uchwała Rady Spółdzielni wykluczająca z tej przyczyny powoda ze Spółdzielni została podjęta dnia 25.X.1982 r.Ponadto również z przyczyn merytorycznych Sąd nie dopatrzył się podstaw do wykluczenia powoda ze Spółdzielni. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. stawienie się pracownika do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy daje podstawę do niezwłocznego i zawinionego przez pracownika zwolnienia go z pracy. Tymczasem powód w dniu 25.VIII.1982 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, a zatem nie mógł - zdaniem Sądu - stawić się do pracy w stanie nietrzeźwości, ani też spożywać alkoholu w czasie pracy. Sąd Wojewódzki jest też zdania, że powód będąc w dniu 25.VIII.1982 r. na zwolnieniu lekarskim, nie mógł naruszyć obowiązków pracowniczych, a zatem nie mógł zakłócić porządku i spokoju w miejscu pracy, co również stanowi jedną z przyczyn niezwłocznego zwolnienia pracownika z pracy w trybie art. 52 § 1 k.p.W związku z powyższym Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem uchylił uchwałę Walnego Zgromadzenia z dnia 18.III.1983 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Spółdzielni z dnia 25.X.1982 r., która wykluczyła powoda ze Spółdzielni, przywracając jednocześnie powoda do pracy.Wyrok ten zaskarżyła pozwana Spółdzielnia, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu, co trafnie kwestionuje pozwana Spółdzielnia, że skoro powód w dniu 25.VIII.1982 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, to nie mógł naruszyć obowiązków pracowniczych, a zatem że nie mógł zakłócić porządku i spokoju w miejscu pracy.Wbrew temu stanowisku na każdym pracowniku, a więc również i na tym, który - pomimo zwolnienia lekarskiego - przebywa w miejscu pracy, ciąży obowiązek przestrzegania ładu, dyscypliny pracy. W konsekwencji zachowanie takiego pracownika, a zwłaszcza częstowanie przez niego innych pracowników alkoholem, przyczynia się do dezorganizacji procesu pracy, w związku z czym takie zachowanie uzasadnia zastosowanie wobec tego pracownika art. 52 k.p. Takie same obowiązki ciążą na członku spółdzielni pracy.Członek spółdzielni pracy, który przebywa podczas zwolnienia lekarskiego na terenie zakładu pracy i częstuje innych pracowników w czasie ich pracy alkoholem, dezorganizuje proces pracy, a w świetle art. 1331 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach w brzmieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 47, poz. 281) uzasadnia jego wykluczenie ze spółdzielni pracy.Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Sądu, że pod rządem ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. do wykluczenia członka spółdzielni pracy ze spółdzielni ma zastosowanie art. 52 § 2 k.p., zgodnie z którym rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez zakład pracy wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Przytoczone stanowisko znajduje uzasadnienie w § 2 art. 77 k.p., który w zakresie nie unormowanym odmiennie ustawą o spółdzielniach pracy i ich związkach nakazuje odpowiednio stosować do spółdzielczej umowy o pracę przepisy kodeksu pracy, jak również potwierdza to stanowisko obecnie obowiązujący stan prawny (art. 193 § 3 prawa spółdzielczego z dnia 16 września 1982 r. - Dz. U. Nr 30, poz. 210), w świetle którego wykluczenie ze spółdzielni pracy nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez spółdzielnię wiadomości o okolicznościach je uzasadniających. Skoro więc zdarzenie, stanowiące główną przyczynę wykluczenia powoda ze Spółdzielni, miało miejsce dnia 25.VIII. 1982 r. i było ono w tej dacie znane Spółdzielni, to wykluczenie powoda ze Spółdzielni w dniu 25.X.1982 r. nastąpiło z przekroczeniem wspomnianego miesięcznego terminu.Sąd Wojewódzki nie dokonał jednak koniecznych ustaleń do oceny roszczeń powoda w świetle art. 62 k.p. w związku z art. 77 § 2 k.p. Artykuł 62 k.p. w warunkach określonych w tym przepisie pozwala na nieuwzględnienie roszczenia, jeżeli pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W tym też aspekcie należy rozważyć sprawę przy jej ponownym rozpoznawaniu, mając w szczególności na uwadze rażąco dyskryminujące zachowanie się powoda w dniu 25.VIII. 1982 r.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.