I PRN 40/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Marka P. przeciwko Spółdzielni Kółek Rolniczych w W. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Busku Zdroju z dnia 17 czerwca 1980 r.uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do rozpoznania Wydziałowi Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach.Uzasadnienie faktyczneKomisja Odwoławcza do Spraw Pracy oddaliła żądanie wnioskodawcy o przywrócenie do pracy, ustalając, że umowa o pracę między pozwanym Kółkiem Rolniczym a wnioskodawcą wygasła z dniem 30.IV.1980 r. na skutek porzucenia przez wnioskodawcę pracy.Orzeczenie to zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Skarżący zarzuca naruszenie § 39 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. w sprawie zatrudnienia absolwentów szkół wyższych oraz orzekania o obowiązku zwrotu kosztów wykształcenia (tekst jednolity: Dz.U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9). Skarżący wnosi o uchylenie orzeczenia Komisji i przekazanie sprawy Wydziałowi Zatrudnienia i Spraw Socjalnych w Busku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z akt osobowych wnioskodawcy, został on zatrudniony w pozwanym Kółku Rolniczym z dniem 3.III.1980 r. na podstawie skierowania wydanego w trybie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych (Dz.U. Nr 8, poz. 48). W świetle § 39 ust. 1 i 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. w sprawie zatrudnienia absolwentów szkół wyższych oraz orzekania o obowiązku zwrotu kosztów wykształcenia (tekst jedn.: Dz.U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9) do rozwiązania umowy o pracę z absolwentem szkoły wyższej, a takim był wnioskodawca, właściwy jest organ do spraw zatrudnienia urzędu wojewódzkiego ze względu na miejsce zatrudnienia absolwenta.Paragraf 39 ust. 3 pkt 1 w dosłownym brzmieniu ogranicza właściwość organu do spraw zatrudnienia urzędu wojewódzkiego do wydawania decyzji w sprawach o rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem - absolwentem szkoły wyższej. Zgodnie z ustalonymi zasadami interpretacyjnymi prawidłowa wykładnia odpowiedniej normy prawnej nie może ograniczać się wyłącznie do jego werbalnego brzmienia, lecz musi uwzględniać również cel danego przepisu. Cel ten wskazuje, że w § 39 ust. 3 pkt 1 chodzi o zastrzeżenie przewidzianej w tym przepisie właściwości władzy administracyjnej do orzekania we wszystkich sprawach, których przedmiotem są wszelkie formy ustania zatrudnienia absolwenta szkoły wyższej, a więc w sprawach nie tylko dotyczących rozwiązania stosunku pracy, lecz także dotyczących jego wygaśnięcia na skutek porzucenia pracy (art. 65 k.p.).Brak wyraźnej wzmianki w § 39 ust. 3 pkt 1 o porzuceniu pracy z jednej strony tłumaczyć należy tym, że najczęściej spotykaną formą ustania stosunku pracy jest jego rozwiązanie, z drugiej zaś nie może ujść uwagi, że instytucja porzucenia pracy została wprowadzona dopiero przez kodeks pracy, a więc przez akt późniejszy od ustawy o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze, którego tekst jednolity został ogłoszony dnia 23 grudnia 1971 r. (Dz.U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9).Jest zatem zrozumiałe, że w § 39 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia nie mogła znaleźć się wzmianka o porzuceniu pracy przez pracownika-absolwenta szkoły wyższej, skoro instytucja porzucenia pracy nie była jeszcze ustawowo w tym czasie znana. W każdym razie nie da się zaprzeczyć, że zarówno rozwiązanie stosunku pracy, jak i porzucenie pracy łączy ta wspólna przesłanka, że obie instytucje prawne prowadzą do ustania zatrudnienia pracownika - absolwenta szkoły wyższej. Jeśli więc właściwość organów administracji państwowej została zastrzeżona dla spraw dotyczących rozwiązania umowy o pracę, to żadne względy rzeczowe nie przemawiają za wyłączeniem tej właściwości w sprawach, których przedmiotem jest porzucenie pracy przez pracownika - absolwenta szkoły wyższej, skoro zarówno w jednym, jak i w drugim wypadku istota jest ta sama, gdyż chodzi o ustanie zatrudnienia. Daleko idące podobieństwa między rozwiązaniem umowy o pracę a jej porzuceniem dostrzegł kodeks pracy, gdyż w zakresie roszczeń służących pracownikowi, co do którego zakład pracy bezzasadnie uznał, że porzucił pracę, przewidział odpowiednie stosowanie przepisów służących pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 67 k.p.).W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że do rozpatrywania spraw wynikłych na tle porzucenia pracy (art. 65 k.p.) przez pracownika - absolwenta, zatrudnionego na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych (Dz. U. Nr 8, poz. 48), powołany jest organ do spraw zatrudnienia urzędu wojewódzkiego właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia pracownika - absolwenta (§ 39 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. - tekst jednolity: Dz.U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9).Przytoczony pogląd znajduje dodatkowe potwierdzenie w sformułowaniu § 39 ust. 1 omawianego rozporządzenia, który stanowi, że "do rozpatrywania spraw wynikłych w związku z zatrudnieniem pracownika - absolwenta" powołany jest organ do spraw zatrudnienia urzędu wojewódzkiego właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia pracownika - absolwenta. Przytoczone sformułowanie, a zwłaszcza zawarte w nim określenie "w związku z zatrudnieniem", wskazuje na wyposażenie organów administracji państwowej w szerokie kompetencje, skoro organowi do spraw zatrudnienia urzędu wojewódzkiego przekazane zostały wszelkie sprawy wynikłe w związku z zatrudnieniem, a do takich należą nie tylko sprawy o rozwiązanie umowy o pracę, lecz również sprawy dotyczące porzucenia pracy.W związku z powyższym Sąd Najwyższy, uwzględniając zarzuty rewizji nadzwyczajnej, przekazał sprawę do rozpoznania Wydziałowi Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach, a to zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9).