I PZP 58/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Szczurzewski, W. Dębicka.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Romana S. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Komunikacji Miejskiej w K. o zaliczenie okresu zatrudnienia do stażu pracy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 23 stycznia 1978 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 19 grudnia 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy w rozumieniu § 6 ustęp 2 pkt 2 załącznika nr 26 do układu zbiorowego pracy dla pracowników gospodarki komunalnej i mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r. w sprawie zasad zaliczania okresów zatrudnienia oraz wypłacania dodatku za staż pracy kierowcy autobusu w komunikacji miejskiej zalicza się do stażu pracy w jednym zakładzie pracy okres zatrudnienia w transporcie nie zorganizowanym i zorganizowanym, skoro z tych transportów przeszedł do komunikacji miejskiej?"powziął następującą uchwałę:Kierowcy autobusu komunikacji miejskiej, który bezpośrednio przed podjęciem tej pracy był zatrudniony w transporcie zorganizowanym kolejno w kilku zakładach pracy, wlicza się na podstawie § 6 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 26 do układu zbiorowego pracy dla pracowników gospodarki komunalnej i mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r. do stażu pracy, wymaganego do uzyskania dodatku za staż pracy, okres zatrudnienia w obu wymienionych rodzajach transportu. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca pracował na stanowisku kierowcy od 15.II.1955 r. do 25.II.1961 r. w Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej w K., od 27.II.1961 r. do 21.XI.1961 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej w K., od 22.XI.1961 r. do 5.I.1965 r. w Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w K., od 3.II.1965 r. do 26.VII.1969 r. w Przedsiębiorstwie Transportowym Handlu Wewnętrznego w K. i od 31.VII.1969 r. do 20.III.1971 r. w Przedsiębiorstwie Konserwacji Urządzeń Wodnych i Melioracyjnych w K. Od 22.III.1971 r. wnioskodawca pracuje na stanowisku kierowcy autobusu komunikacji miejskiej w pozwanym Przedsiębiorstwie.Wnioskodawca domagał się przyznania dodatku za staż pracy w wysokości przysługującej, przy uwzględnieniu wszystkich wymienionych wyżej okresów zatrudnienia.Zakładowa Komisja Rozjemcza ustaliła, że do stażu pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie, stanowiącego podstawę do obliczania wspomnianego dodatku, wlicza się wnioskodawcy okres zatrudnienia od 15.II.1955 r.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyraził pogląd, że kilkudniowe przerwy w zatrudnieniu wnioskodawcy w kolejnych zakładach pracy nie wyłączają możliwości zaliczenia wszystkich wymienionych wyżej okresów do stażu pracy uprawniającego do dodatku, natomiast powstaje wątpliwość, czy w związku z treścią § 6 ust. 2 załącznika nr 26 układu zbiorowego pracy dla pracowników gospodarki komunalnej i mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r. do stażu pracy wlicza się okres zatrudnienia w jednym zakładzie transportu zorganizowanego bądź nie zorganizowanego, czy też okresy zatrudnienia w transporcie zorganizowanym lub transporcie nie zorganizowanym albo wszystkie okresy zatrudnienia. Niektóre bowiem z wymienionych zakładów prowadzą transport zorganizowany, inne zaś transport nie zorganizowany.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasady zaliczania okresów zatrudnienia oraz wypłacanie dodatku za staż pracy dla pracowników przedsiębiorstw, zakładów i jednostek resortu gospodarki terenowej i ochrony środowiska określa załącznik nr 26 do układu zbiorowego pracy dla pracowników gospodarki komunalnej i mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r. Ogólne zasady zaliczania okresów zatrudnienia do stażu pracy zawiera § 2 wymienionego załącznika.Według tego postanowienia pracownikom zalicza się okresy pracy we wskazanych jednostkach organizacyjnych lub poprzednim zakładzie pracy, jeżeli zmiana pracy nastąpiła w określony tym postanowieniem sposób. Natomiast w § 6 załącznika odrębnie unormowano wliczanie do stażu pracy kierowców okresu ich zatrudnienia w transporcie. W szczególności z mocy § 6 ust. 2 pkt 2 kierowcom autobusowym komunikacji miejskiej wlicza się do stażu pracy w jednym zakładzie pracy okres zatrudnienia w transporcie zorganizowanym lub nie zorganizowanym, jeżeli z tych transportów przeszli bezpośrednio do pracy w komunikacji miejskiej. W przeciwieństwie do regulacji zawartej w § 2 zaliczane okresy zatrudnienia nie zostały w tym przypadku powiązane z pracą w konkretnym zakładzie pracy (jednostce organizacyjnej), lecz z charakterem poprzedniej pracy (zatrudnienie w transporcie). Wliczeniu bowiem podlega okres zatrudnienia w transporcie, nie zaś okres pracy w poprzednim zakładzie pracy prowadzącym transport zorganizowany lub niezorganizowany. Wliczenie kierowcy do stażu pracy okresu poprzedniego zatrudnienia w transporcie nie jest też zależne od sposobu zmiany miejsca pracy. Konieczną przesłanką wliczenia okresu poprzedniego zatrudnienia w transporcie jest natomiast bezpośredniość przejścia z tego transportu do komunikacji miejskiej. Bezpośredniość w tym przypadku oznacza, ze w okresie między zatrudnieniem w transporcie zorganizowanym lub niezorganizowanym a podjęciem pracy w komunikacji miejskiej kierowca nie wykonywał innej pracy.Podjęcie pracy w komunikacji miejskiej nastąpiło wprost po ustaniu zatrudnienia w transporcie zorganizowanym lub niezorganizowanym.Podobne unormowania w stosunku do innych grup kierowców zawiera § 4 ust. 4 uchwały nr 60 Rady Ministrów z dnia 15 marca 1974 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników transportu samochodowego, spedycji krajowej i komunikacji miejskiej (M. P. Nr 9, poz. 66). Według tego przepisu kierowcy zalicza się okres zatrudnienia w transporcie, natomiast innym pracownikom transportu - okres pracy w poprzednim zakładzie pracy.Z porównania treści § 4 ust. 4 pkt 1-2 z treścią pkt 3 powołanej uchwały nr 60 wynika, że określenie "zatrudnienie w transporcie" nie może być rozumiane jako oznaczające pracę w jednym zakładzie pracy.Te swoiste i korzystne dla kierowców zasady ustalania stażu pracy w zakresie uprawnień do dodatku za staż pracy mają na celu zachęcenie ich do podejmowania pracy w transporcie, spełniającym szczególnie ważne funkcje gospodarcze i społeczne (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1975 r. I PZP 49/75 - OSNCP 1976, z. 6, poz. 124). Taką ważną ze społecznego punktu widzenia funkcją spełnia komunikacja miejska. Znane są też trudności z uzyskaniem kierowców na potrzeby tej komunikacji. Te względy uzasadniały wprowadzenie dla tej grupy pracowników korzystniejszych uprawnień w zakresie dodatków za staż pracy.W powołanej wyżej uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że zaliczenie okresu zatrudnienia w transporcie nie zorganizowanym nie zostało uzależnione od warunku świadczenia tej pracy w jednym zakładzie. Wprawdzie uchwała ta dotyczy innego stanu faktycznego, lecz wyrażony w niej pogląd prawny stanowi również częściową odpowiedź na przedstawione w sprawie niniejszej wątpliwości.Wyjaśnienie zaś problemu zaliczalności okresów zatrudnienia w transporcie do stażu pracy kierowców, uprawniającego do dodatku za staż pracy, zawiera uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 1976 r. w sprawie I PZP 38/75. W uchwale tej Sąd Najwyższy uznał, że "kierowcy autobusu, który poprzednio pracował w transporcie nie zorganizowanym lub zorganizowanym i przeszedł bezpośrednio do pracy w przedsiębiorstwie komunikacji miejskiej, zalicza się do okresu zatrudnienia, wymaganego do uzyskania dodatku za staż pracy, okresy poprzedniej pracy w charakterze kierowcy. Wyjątkowo zaliczenie to może być uznane za sprzeczne ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdyby prowadziło do rażącego naruszenia dyscypliny pracy".Sąd Najwyższy podzielił w sprawie niniejszej stanowisko wyrażone w przytoczonych uchwałach, nie znajdując uzasadnionych podstaw do udzielenia odmiennej odpowiedzi.A zatem na podstawie § 6 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 26 do układu zbiorowego pracy dla pracowników gospodarki komunalnej i mieszkaniowej wlicza się kierowcy do stażu pracy, wymaganego do dodatku, okresy zatrudnienia w transporcie zorganizowanym i nie zorganizowanym, jeżeli przeszedł bezpośrednio do pracy w komunikacji miejskiej.Nieliczenie okresu poprzedniej pracy mogłoby wyjątkowo w konkretnej sprawie być uzasadnione, jeżeli przemawiałyby za tym zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p.). W szczególności za sprzeczne z tymi zasadami należałoby uznać wliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym kierowca porzucił pracę.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.