VI KZP 49/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), K. Wagner (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława K. i Wiktorii K., oskarżonych z art. 263 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Lublinie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy umorzenie postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego na mocy art. 9 § 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) uzasadnia przyznanie oskarżycielowi prywatnemu kosztów postępowania?"po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Art. 9 § 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) przewiduje umorzenie postępowania w sprawach z oskarżenia prywatnego wtedy, gdy niebezpieczeństwo społeczne czynu jest znikome. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 49 k.p.k., odnoszącego się do przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, albowiem podstawą umorzenia postępowania co do obu tych kategorii przestępstw stanowi ta sama przesłanka: znikome niebezpieczeństwo społeczne czynu.2. Z uchwały Całej Izby Karnej z dnia 15 września 1961 r. (VI KO 3/59 - OSN zesz. I z 1962 r., poz. 1) wynika, że umorzenie postępowania na podstawie art. 49 k.p.k. lub art. 9 § 1 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego ma charakter inny aniżeli umorzenie oparte na podstawach formalnych, które ma na względzie art. 442 k.p.k. Umorzenie postępowania z powodu znikomego niebezpieczeństwa społecznego czynu nie powoduje zatem - w sprawach z oskarżenia prywatnego - obciążenia kosztami postępowania oskarżyciela prywatnego w myśl art. 442 lit. a) k.p.k.Kosztów tych nie ponosi - również oskarżony, gdyż w razie takiego umorzenia sąd stwierdził wprawdzie popełnienie przez niego zarzuconego mu czynu, lecz nie skazał go, z czym łączyłby się - zgodnie z art. 439 § 2 k.p.k. - obowiązek pokrycia kosztów postępowania poniesionych przez oskarżyciela prywatnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1963 r. VI KO 80/62 - OSNKW zesz. nr 7-8/63, poz. 158). Zagadnienie zwrotu kosztów postępowania rozstrzyga w tej sytuacji szczególny przepis art. 12 § 1 cytowanej ustawy z 2 grudnia 1960 r. Przepis ten przewiduje, że w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 9 § 1 wymienionej wyżej ustawy z 2 grudnia 1960 r. prezes sądu zarządza z urzędu zwrot połowy zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania karnego wniesionej przez oskarżyciela prywatnego zgodnie z art. 435 § 1 k.p.k. W tych warunkach przepis art. 12 § 1 ustawy z 2 grudnia 1960 r. załatwia całość zagadnienia kosztów postępowania umorzonego na podstawie art. 9 § 1 tej ustawy.Z tych przeto względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi, jak w sentencji.