IV KO 216/57
UchwałaIzba Karna1958-03-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której dyrektor Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Odzieżą zlecił pełnienie obowiązku przewodniczącego komisji remanentowej, korzysta z ochrony karnoprawnej przewidzianej przepisami art. 132 i 133 Kodeksu karnego podczas sporządzania remanentu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że osoba pełniąca obowiązki przewodniczącego komisji remanentowej, choć ponosi odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników na mocy art. 46 m.k.k., nie korzysta z ochrony karnoprawnej przewidzianej dla urzędników (art. 132 i 133 k.k.), chyba że ustawa wyraźnie na to wskazuje. Brak jest pozytywnej normy prawnej rozszerzającej tę ochronę na takie osoby.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przekazał Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony karnoprawnej osoby pełniącej funkcję przewodniczącego komisji remanentowej. Osoba ta została powołana do tej funkcji przez dyrektora Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Odzieżą. Sąd Wojewódzki pytał, czy taka osoba podlega ochronie z art. 132 i 133 k.k. podczas sporządzania remanentu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię prawną, stwierdzając, że osoba pełniąca obowiązki przewodniczącego komisji remanentowej nie korzysta z ochrony karnoprawnej przewidzianej dla urzędników na mocy art. 132 i 133 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: J. Potępa, K. Wagner (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława G., oskarżonego z art. 132 i 133 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przekazaną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie jako rewizyjny w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy osoba, której dyrektor Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Odzieżą zlecił pełnienie obowiązku przewodniczącego komisji remanentowej, korzysta z ochrony karnoprawnej przewidzianej przepisem art. 132 i 133 k.k. podczas sporządzania remanentu?" - rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOsoba, o której mowa w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, ponosi niewątpliwie w myśl art. 46 m.k.k. odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników. Nie oznacza to jednak, aby osobie takiej, jak wszelkim innym wymienionym w art. 45 m.k.k., przysługiwała ochrona karnoprawna, której prawo udziela urzędnikom (w szczeg. art. 129-137 k.k.). Brak jest w tym kierunku stosownej normy pozytywnego prawa. Sąd Najwyższy wyjaśnił już (orzeczenie z dnia 18 lutego 1957 r. w sprawie III KO 112/56 i orzeczenie z dnia 5 grudnia 1957 r. w sprawie I KO 250/57, że gdyby osoby wymienione w art. 46 m.k.k. były "urzędnikami" w rozumieniu prawa karnego, przepis art. 46 m.k.k. stanowiący, iż osoby te ulegają odpowiedzialności karnej "przewidzianej dla urzędników", byłby zbędny. W tych wypadkach, w których osoba taka, jeśli jest przedmiotem przestępstwa, korzysta z ochrony karnoprawnej udzielonej przez ustawę urzędnikowi, ustawa wyraźnie na to w swoim tekście wskazuje (jak np. w art. 38 m.k.k.). Jakakolwiek analogia wychodziłaby tutaj na niekorzyść oskarżonego, a więc dopuszczona być nie może (por. orzecz. S.N. z 5 stycznia 1957 r. w sprawie III KO 103/56, OSN II/1957 r., poz. 13).
Powiązane orzeczenia
- VI KO 85/59 1959-06-13Czy dyrektor miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego, będący przedmiotem zniewagi lub czynnej napaści w czasie pełnienia obowiązków służbowych, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w art. 132 § 1 i art. 133…
- II KO 55/58 1958-11-20Czy strażnicy Straży Przemysłowej, wymienieni w art. 46 m.k.k., korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?
- IV K 412/58 1959-10-07Czy osoba kierująca Biurem Powiatowym Zrzeszenia Prywatnego Handlu i Usług może być uznana za urzędnika w rozumieniu przepisów o przestępstwach urzędniczych?
- II KR 2/68 1968-01-07Czy niedopełnienie obowiązków służbowych przez kierownika działu obrotu towarowego, które umożliwiło ukrywanie niedoborów towarowych, stanowi przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., czy jedynie uchybienie dyscyplinarne?
- II KRn 1176/55 1955-12-24Czy osoba kierująca punktem sprzedaży detalicznej na podstawie umowy cywilnoprawnej, która nie dopełniła obowiązku należytego sprawdzenia przyjmowanego towaru, skutkując powstaniem niedoboru, ponosi odpowiedzialność karn…
Powołane przepisy
art. 132art. 390 § 1 KPKart. 46art. 45art. 129art. 38§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.