VIII SA/Wa 218/22
WyrokWSA w Warszawie2022-08-25
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli związek przyczynowy między pracą a chorobą jest ustalony z wysokim prawdopodobieństwem, a nie bezspornie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy ustalenie związku przyczynowego między pracą a chorobą z wysokim prawdopodobieństwem, a nie bezspornie. Organy administracji są związane opiniami lekarskimi jednostek orzeczniczych i nie mogą samodzielnie oceniać ich merytorycznej zasadności, ograniczając się do kontroli formalnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika. Organ I instancji stwierdził u pracownika chorobę zawodową – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, opierając się na orzeczeniu lekarskim. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, po uzyskaniu opinii jednostki orzeczniczej II stopnia, która potwierdziła chorobę zawodową. Pracodawca kwestionował ustalenia dotyczące narażenia zawodowego i związku przyczynowego z pracą, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z [...] września 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. (dalej: organ I instancji, PPIS), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59, dalej: ustawa o PIS), stwierdził u A. Z. (dalej: strona) chorobę zawodową – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: [...], wymienioną w poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych, określonych
w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm., dalej: K.p.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że podczas zatrudnienia
w R. Spółka [...] z siedzibą w R. strona pracowała na stanowisku pracownika obsługi hali. Wykonywała prace na hali sprzedaży w dziale [...], gdzie do jej obowiązków należało wykładanie towarów z palety przyprowadzanej z magazynu i rozkładanie ich na półkach oraz prace inwentaryzacyjne na magazynie. Swoje obowiązki zawodowe wykonywała w pozycji [...]. PPIS wskazała, że podczas wcześniejszego zatrudnienia strony w C. P. oraz M. D. P. nie występowało narażenie zawodowe dające podstawy do stwierdzenia przewlekłego uszkodzenia [...]. Organ I instancji podał, że jest związany ustaleniami orzeczenia diagnostycznego Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. sporządzonego przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. (dalej: jednostka orzecznicza I stopnia). W związku z tym PPIS uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 2351 K.p.
W odwołaniu od ww. decyzji R. P. Sp. [...] z siedzibą w R. (dalej: skarżący, pracodawca, Spółka) zarzucił naruszenie przepisów: art. 5 pkt 4a ustawy o PIS, art. 2351 K.p. oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1) dokonanie obciążenia stawów kolanowych u strony zgodnie z pismem jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia 15 lutego 2019 r. i zwrócenie się do tej jednostki o wydanie opinii uzupełniającej uwzględniającej ww. ocenę obciążenia stawów kolanowych;
2) zwrócenie się do jednostki orzeczniczej I stopnia z pytaniami:
- czy przy założeniu, że strona wykonywała swoje obowiązki w pozycji stojącej,
a kucać mogła jedynie sporadycznie i nie podczas każdej zmiany - podtrzymuje swoje stanowisko, w szczególności w oparciu o zeznania D. S., która podała, że podczas zmiany roboczej strona w pozycji [...] przebywała średnio około 1 minutę dziennie;
- w jakim celu jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie z [...] lutego 2019 r. zażądała od PPIS chronometrażu podczas wykonywania czynności zawodowych na stanowisku pracownika hali oraz doprecyzowania, ile czasu w ciągu zmiany roboczej pracownik wykonuje pracę w pozycji [...], skoro w piśmie ww. jednostki z 5 sierpnia 2020 r. wskazano, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną nie można wskazać minimalnego czasu narażenia związanego ze sposobem wykonywania pracy w pozycji [...], który może spowodować uszkodzenie [...];
- jakie znaczenie ma chronometraż czasu pracy w niniejszej sprawie,
- na jakiej podstawie wykluczono inne przyczyny uszkodzenia [...] u strony,
- jakie mogą być przyczyny uszkodzenia [...], które wstępuje u strony;
3) zlecenie wydania orzeczenia lekarskiego przez inny zespół lekarzy, z innego ośrodka na okoliczność ustalenia, czy istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej u strony.
Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2022 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, MPWIS, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i ustalił, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny narażenia zawodowego strony. Organ odwoławczy przytoczył definicję choroby zawodowej zawartą w art. 2351 K.p. i wskazał, że do jej stwierdzenia muszą być spełnione dwie przesłanki: u pracownika rozpoznana zostanie choroba wymieniona
w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek przyczynowy
z wykonywaną pracą zawodową.
MPWIS sprecyzował, że strona u pracodawcy była zatrudniona w okresie od [...] lutego 2015 r. do [...] listopada 2017 r. na stanowisku pracownika obsługi hali. Do jej obowiązków należało wykładanie towaru na półki sklepowe z palet przyprowadzanych
z magazynu, a nadto: obsługa klienta, utrzymywanie porządku w sklepie i magazynie, robienie i wykładanie cen, prace inwentaryzacyjne w magazynie. Ponadto wcześniej strona była zatrudniona w M. D. Spółka [...] w W. od [...] sierpnia 2005 r. do [...] grudnia 2005 r., następnie w C. P. Spółka [...] w W.
w okresach od [...] września 2006 r. do [...] listopada 2008 r. i od [...] listopada 2008 r. do [...] listopada 2010 r. oraz w Y. M. Spółka [...] z siedzibą w W. K. okresie od [...] kwietnia 2012 r. do [...] września 2013 r.
Organ odwoławczy wskazał, że pierwsze udokumentowane objawy chorobowe
u strony wystąpiły w okresie zatrudnienia u skarżącego. Z uwagi na fakt, że
w przypadku wystąpienia przewlekłego uszkodzenia [...] u osób wykonujących pracę w pozycji [...] okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 1 rok, jednostki orzecznicze orzekające w przedmiotowej sprawie wskazały okres zatrudnienia
u skarżącego jako istotny dla rozpoznania choroby zawodowej.
Organ II instancji uznał, że dokumentacja zgromadzona w sprawie świadczy
o analizie narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej
I stopnia z [...] kwietnia 2019 r., która rozpoznała u strony schorzenie wymienione
w pozycji 19.3 wykazu chorób zawodowych oraz potwierdziła z wysokim prawdopodobieństwem zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia. Z uwagi na treść zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu MPWIS uzyskał w toku postępowania odwoławczego opinię Instytutu Medycyny Pracy w [...] z [...] listopada 2021 r. znak: [...] (dalej: jednostka orzecznicza II stopnia), która potwierdziła ww. opinię jednostki orzeczniczej I stopnia. Na podstawie przeprowadzonego badania strony, analizy dokumentacji medycznej oraz danych dotyczących narażenia zawodowego jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, że są podstawy do rozpoznania choroby zawodowej u strony w postaci przewlekłego uszkodzenia [...]
u osób wykonujących pracę w pozycji [...]. Pomimo istniejących trudności w doprecyzowaniu chronometrażu wykonywanej pracy w pozycji [...] można przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że zawodowe czynniki ryzyka na zajmowanym przez stronę stanowisku pracownika obsługi hali w istotny sposób przyczyniły się do rozwoju uszkodzenia u niej [...]. Wskazano przy tym, że pierwsze udokumentowane objawy chorobowe u strony, wskazujące na uszkodzenie [...] przyśrodkowej lewego stawu kolanowego, pochodzą z 2017 r., natomiast [...] przyśrodkowej prawego stawu kolanowego z 2018 r. O zawodowym charakterze rozpoznanego schorzenia świadczy również fakt, że pierwotna [...] występuje rzadko u osób młodych i w średnim wieku. Poza tym brak istnienia innej pozazawodowej przyczyny, co zostało wskazane w uzasadnieniu opinii jednostki orzeczniczej II stopnia.
Organ odwoławczy wobec treści tej opinii uznał, że zastrzeżenia skarżącego zawarte w odwołaniu nie mają uzasadnienia i wpływu na treść decyzji organu I instancji. Podkreślono przy tym, że to lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają wiedzę, kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu środowiska pracy na możliwość wystąpienia choroby zawodowej. Przy ich rozpoznawaniu posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, dlatego w gestii skarżącego nie leży ocena, czy warunki pracy strony wpłynęły na wystąpienie u niej choroby zawodowej pod postacią przewlekłego uszkodzenia [...] u osób wykonujących pracę w pozycji [...]. Opinia Spółki nie może stanowić podstawy do kwestionowania opinii lekarskich, wydanych przez jednostki orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych.
Jednocześnie organ II instancji uznał, że organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych. Tym samym wykluczona jest merytoryczna kontrola orzeczeń lekarskich wydanych na podstawie § 6 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2020 r.
w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych).
MPWIS zaznaczył jednocześnie, że ustawodawca w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami
a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych.
Organ odwoławczy dał wiarę zeznaniom strony odnośnie do czasu przebywania w pozycji [...] podczas wykonywania pracy u pracodawcy, a tym samym wskazany przez Spółkę czas pracy – średnio 1 minuta dziennie - nie odzwierciedla realnych warunków wykonywanej przez nią pracy.
Nie zgadzając się z ww. decyzją Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 2351 K.p. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu i bezzasadnym uznaniu, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub
z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo
w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym",
2) § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego,
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 5 pkt 4a ustawy o PIS poprzez utrzymanie w mocy bezzasadnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej
u strony, w sytuacji gdy nie wykonywała ona pracy w pozycji [...], lecz w pozycji stojącej i chodzącej (co wynika m.in. z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z [...] grudnia 2018 r.),
a sporządzone orzeczenie lekarskie oraz opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. są nierzetelne, niepełne, sprzeczne wewnętrznie i nielogiczne;
2) art. 7 i art. 77 K.p.a. polegające na braku podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak dokonania oceny obciążenia wysiłkiem fizycznym u strony oraz poprzez brak obiektywnego ustalenia chronometrażu wykonywanej przez nią pracy (np. poprzez zbadanie częstotliwości sprzedaży produktów z dolnych półek sklepowych),
3) art. 8 K.p.a. poprzez brak zachowania bezstronności oraz nierówne traktowanie stron, co znalazło swój wyraz w zaakceptowanym przez organ II instancji sposobie wykonania chronometrażu czasu pracy, jak i sposobie sformułowania pisma z [...] czerwca 2020 r. oraz przyjęciu za wiarygodne oświadczenia strony odnośnie do czasu przebywania w pozycji [...], w sytuacji gdy jej twierdzenia opierają się na subiektywnych odczuciach i nie zostały w żaden miarodajny sposób zweryfikowane, 4) art. 11 K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności przez brak wyjaśnienia, czy sporadyczne kucnięcie w trakcie pracy należy traktować jako "wykonywanie pracy w pozycji klęczącej lub [...]" i czy treść karty oceny narażenia zawodowego (z której wynika, że praca była wykonywana w pozycji stojącej i chodzącej) pozostaje w tym kontekście bez znaczenia,
5) art. 107 § 1 pkt 4 oraz § 3 K.p.a. polegającego na braku wskazania konkretnych przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jako podstawy prawnej oraz polegające na braku wskazania wyczerpującego uzasadnienia faktycznego
i prawnego decyzji, w tym pominięciu kwestii obowiązku ustalenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym.
Mając na uwadze powyższe skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odniósł się do zarzutów skargi.
Pełnomocnik strony w piśmie z [...] kwietnia 2022 r. (k. 56 akt sądowych) również wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy
w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Przedmiotem kontroli Sądu było stwierdzenie u strony istnienia choroby zawodowej w postaci przewlekłego uszkodzenia [...] u osób wykonujących pracę
w pozycji [...], określonej w pozycji 19.3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych
w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Postępowanie przed medycznymi jednostkami orzeczniczymi jest dwuinstancyjne.
W świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Z akt sprawy niniejszej wynika, że strona została przebadana przez dwie niezależne placówki, upoważnione do przeprowadzania badań i oceniania, czy wystąpiła choroba zawodowa, a mianowicie przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. - jako jednostkę orzeczniczą I stopnia oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. – jako jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wydane przez te jednostki orzeczenia lekarskie (odpowiednio: orzeczenie z [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] oraz orzeczenie z [...] listopada 2021 r. znak: [...]) wskazują na rozpoznanie u strony przedmiotowej choroby zawodowej, co jest w konsekwencji warunkiem koniecznym do wydania przez organy Inspekcji Sanitarnej decyzji
o stwierdzeniu choroby zawodowej.
W tym miejscu należy podkreślić, że organy administracji nie mogą we własnym zakresie dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1056/15, z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 221/18, z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 395/18, z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 398/18, publ. cbosa). Ani sąd administracyjny, ani organy orzekające nie posiadają wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły. Nie mogą więc wkraczać w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego. W niniejszej sprawie na uwagę zasługuje fakt, że oba orzeczenia jednostek medycznych prowadzą do tego samego wniosku, są ze sobą zbieżne, oba potwierdzają rozpoznanie u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłego uszkodzenia [...]
u osób wykonujących pracę w pozycji [...] (poz. 19.3 wykazu chorób zawodowych). Po analizie narażenia zawodowego uznano, że w środowisku pracy strony wystąpiło narażenie na czynnik sprawczy ww. choroby i sposób wykonywania tej pracy wskazywał na to narażenie.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie mógł nie uwzględnić zgodnych orzeczeń obu jednostek orzeczniczych, tym bardziej, że do jednostki orzeczniczej II stopnia wystąpił w związku z zakwestionowaniem przez skarżącego orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. W tego rodzaju sprawach orzeczenie lekarskie jednostek orzeczniczych jest kluczowym dowodem, a organy inspekcji sanitarnej związane są treścią tych orzeczeń w zakresie poczynionych w nich ustaleń dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3123/17, wyrok NSA z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3573/18, publ. cbosa). To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem pozwalającym na wydanie orzeczenia w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej.
Opinia lekarska jednostki orzeczniczej II stopnia została wydana na podstawie badania strony, analizy danych dotyczących narażenia zawodowego
i udokumentowanego przebiegu jej choroby. Ponadto przeanalizowano protokoły zeznań 7 świadków na okoliczność ustalenia sposobu wykonywania pracy przez stronę (protokoły zeznań: D. S. z 28 sierpnia 2019 r. - k. 201-203 , K. B., E. G. i D. W. z 8 października 2019 r. - k. 218-220,
k. 226-228, k.222-224, A. D. z 19 listopada 2019 r. – k. 251-255 oraz N. K. i E. C. z 26 listopada 2019 r. – 262-264, k.257-260). Z treści opinii jednostki orzeczniczej II stopnia wynika, że w zależności od analizowanego okresu praca w pozycji [...] wykonywana była przez stronę od
1 godziny do kilku godzin w ciągu zmiany roboczej. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo nie dał wiary twierdzeniom pracodawcy, że strona podczas pracy w pozycji [...] przebywała średnio około 1 minutę dziennie, a w pozycji klęczącej w ogóle nie wykonywała pracy. Jest to subiektywne stanowisko Spółki, oparte o zeznania szefa Departamentu B. – D. S., która jednak przyznała, że w trakcie zmiany roboczej nie ma możliwości ciągłego nadzorowania, w jakiej pozycji pracownik wykonuje swoją pracę (k. 202 akt administracyjnych). Tym samym nie ma podstaw do negowania twierdzeń strony w tym zakresie.
Jednostka orzecznicza II stopnia miała świadomość, że w przedmiotowej sprawie istnieje trudność w doprecyzowaniu chronometrażu pracy wykonywanej przez stronę
w pozycji [...]. Jednak mimo to stwierdziła, że uszkodzenie [...] związane z zawodowym przeciążeniem stawów kolanowych może wystąpić po różnym okresie pracy w narażeniu, w zależności od intensywności czynnika uszkadzającego, dodatkowych czynników obciążających (np. praca fizyczna zwłaszcza połączona
z transportem ręcznym) oraz czynników osobniczych. Uszkodzenie [...] może wystąpić w krótkim okresie narażenia, tj. kilkunastu, a nawet kilku miesięcy, co wiąże się z osobniczymi czynnikami predysponującymi (k. 337 akt administracyjnych).
W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi odnośnie do braku określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności wykonywanych w pozycji [...] (naruszenie § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Jak wynika z opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia w konkretnym przypadku strony o powstaniu choroby zawodowej decydować może osobnicza wrażliwość na działanie danego narażenia, stąd każdą sprawę należy traktować indywidualnie. Lekarze orzecznicy po analizie narażenia uznali, że w środowisku pracy strony wystąpiło istotne narażenie na czynnik sprawczy danej choroby i sposób wykonywania pracy wskazywał na to narażenie. Natomiast wszelkie wątpliwości w rozpatrywanym przypadku, jak stwierdziła jednostka orzecznicza II stopnia, należało rozstrzygać na korzyść pacjenta.
Dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą więc zostać spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej, oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że na gruncie art. 2351 K.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia a stwierdzonym schorzeniem. Ustawodawca posłużył się bowiem w tym przepisie określeniem "z wysokim prawdopodobieństwem", co oznacza, że w konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem.
Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać
z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyroki NSA: z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19,
z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18, z 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 567/19, z 12 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2538/19, wszystkie publ. cbosa).
Zdaniem Sądu ww. dwie przesłanki z art. 2351 K.p. zostały w niniejszej sprawie wykazane, dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia tego przepisu.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 5 pkt 4a ustawy o PIS przez oparcie zaskarżonej decyzji na nierzetelnych, niepełnych, sprzecznych wewnętrznie i nielogicznych opiniach lekarskich jednostek orzeczniczych
I i II stopnia Sąd stanowczo jeszcze raz podkreśla, że orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. również wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2687/14, publ. cbosa).
Orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania zarzucanych w skardze (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 1 pkt 4
i § 3 K.p.a.). W ocenie Sądu organy Inspekcji Sanitarnej w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy i rozpatrzyły go zgodnie z obowiązującymi regułami procesowymi, wnikliwie i wszechstronnie. Ocena ta jest pełna, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasne, z odniesieniem się do zarzutów odwołania oraz podaniem przepisów prawa mających znaczenie w sprawie, w tym stosownych przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
W przedmiotowej sprawie organy sanitarne obu instancji w ramach swoich kompetencji oceniły orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych pod kątem spełniania formalnych wymogów wymienionych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wydane decyzje są zgodne z merytoryczną treścią orzeczeń wydanych przez lekarzy orzeczników, którzy dokonali szczegółowej analizy dokumentacji zebranej w sprawie pod kątem zawodowej etiologii schorzenia strony. Organy orzekające nie miały kompetencji do polemizowania z treścią wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, które były jednoznaczne i zgodne w sformułowanych wnioskach. Zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, bez uzasadnienia czy w nieprawidłowej formie), co
w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Opinia lekarska jednostki orzeczniczej II stopnia zawierała szczegółowe uzasadnienie, z odniesieniem się do wątpliwości skarżącego zawartych w odwołaniu, co pozwoliło organowi odwoławczemu na ocenę jego rzetelności w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2734/12, publ. cbosa).
W ocenie Sądu okoliczność, że pracodawca nie zaakceptował zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, nie świadczy o naruszeniu prawa, w tym art. 11 K.p.a. Nie wymaga się bowiem od organu administracji osiągnięcia rezultatu, tj. przekonania skarżącego, że kierowana do niego decyzja jest słuszna i zgodna z prawem (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 124/10, publ. cbosa).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które
z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, a które mogłyby skutkować koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu pranego. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło