IV SA/Po 524/05

WyrokWSA w Poznaniu2005-09-06

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący szkołę (jednostka samorządu terytorialnego) ma uprawnienie do ustanowienia w regulaminie dodatkowego wynagrodzenia dla nauczycieli za analizę i ocenę prac uczniowskich, które nie jest przewidziane w Karcie Nauczyciela?
Ratio decidendi
Organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, ma prawo do ustanowienia w regulaminie dodatkowych składników wynagrodzenia dla nauczycieli, w tym dodatkowego wynagrodzenia za analizę i ocenę prac uczniowskich, o ile mieści się to w granicach upoważnień ustawowych i nie narusza przepisów Karty Nauczyciela oraz Kodeksu pracy. Wojewoda, stwierdzając nieważność takich zapisów, przekroczył granice dopuszczalnej ingerencji nadzorczej.
Stan faktyczny
Gmina podjęła uchwałę w sprawie regulaminu określającego wysokość dodatków do wynagrodzenia nauczycieli, w tym dodatkowego wynagrodzenia za analizę i ocenę prac uczniowskich z języka polskiego. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność tych przepisów, uznając brak delegacji ustawowej do ich wprowadzenia. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących uprawnień organów samorządu terytorialnego do kształtowania wynagrodzeń nauczycieli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zasądził od Wojewody na rzecz Gminy zwrot kosztów zastępstwa procesowego i orzekł o niemożności wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2005 r. sprawy ze skargi R.G. B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu określającego wysokość stawek 1. uchyla rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz R. G. B. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JF R. G. B. dnia [...]marca 2005 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm. – dalej usg) w zw. z art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm. – dalej KN) podjęła uchwałę nr [...]w sprawie regulaminu określającego wysokość stawek: dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, a także niektórych innych składników wynagrodzenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych prowadzonych przez G. B. na rok 2005– dalej Uchwała. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm.) orzekł nieważność § 15 ust. 1 i 2 Załącznika nr 1 do Uchwały nr [...]R. G. B. Uzasadniając Wojewoda wyjaśnił, iż rozdział IV Załącznika nr 1 do Uchwały zatytułowano "Inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy". W § 15 ust. 1 ustalono dodatkowe wynagrodzenie dla nauczycieli języka polskiego zatrudnionych w szkołach podstawowych i gimnazjum, za analizę i ocenę prac uczniowskich, począwszy od czwartej klasy szkoły podstawowej; w § 15 ust. 2 określono termin i sposób obliczania wypłaty owego dodatkowego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 30 ust. 6 KN, organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając strukturę zatrudnienia, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu wysokość stawek dodatków za wysługę lat, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania składników wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia tj. nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy o ile nie zostały one określone w ustawie lub przepisach odrębnych. W ramach owej delegacji ustawowej nie mieści się dodatkowe wynagrodzenie za analizę i ocenę uczniowskich prac z języka polskiego; ustawodawca nie przewiduje jakichkolwiek możliwości kreowania dodatkowych składników wynagrodzenia, nie przewidzianych w KN. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. B. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, zarzucając mu naruszenie: art. 30 ust. 6 KN przez stwierdzenie braku delegacji ustawowej do przyznania nauczycielom dodatkowego wynagrodzenia, mimo istnienia takiej możliwości; art. 40 ust. 1 usg przez stwierdzenie braku możliwości kreowania dodatkowych składników wynagrodzenia dla nauczycieli; art. 85 i art. 91 ust. 1 usg przez uchylenie § 15 ust. 1 i 2 Załącznika do Uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa i niekwestionowanie analogicznych zapisów dotyczących przyznania nauczycielom dodatkowego wynagrodzenia za analizę i ocenę prac z języka polskiego w uchwałach podjętych przez inne gminy, opublikowanych przez Wojewodę w Dzienniku Urzędowym Województwa w 2005 r., a przez to nierówne traktowanie gmin podlegających nadzorowi Wojewody. Gmina wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w całości i zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Do skargi Gmina dołączyła kserokopie Dziennika Urzędowego Województwa: [...];[...];[...];[...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Organ nadzoru wskazał, że w sprawach dotyczących przyznawania dodatków za sprawdzanie prac z języka polskiego wydano dotychczas 18 rozstrzygnięć nadzorczych; uchwały te w pozostałym zakresie nie budziły wątpliwości, zatem opublikowano je w dzienniku urzędowym ze wzmianką o częściowym ich unieważnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. I. Po krótkim okresie sporów co do prawnego charakteru regulaminów wydanych na podstawie art. 30 ust. 6 KN, utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że taka uchwała rady gminy jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319 ( uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14.4.2003- sygn. K 34/02- OTK-A 4/03/30 cz. III pkt 5 zd. ostatnie; wyrok NSA z: 20.3.2001- sygn. II SA 109/01 z aprobującą w tej części glosą S. Kani- Sam. Teryt. 12/01/61; 10.07.2001 r.- sygn. SA/Wr 2729/00- OSS 1/02/19; 1.03.2001 r. sygn. SA/Bk 1532/00 z aprobującą glosą W. Chróścielewskiego i J.P. Tarno- OSP 11/02/138; uchwała 7 Sędziów NSA z 24.9.2001- OPS 7/01- ONSA 1/02/8 z aprobującą glosą J. Homplewicza- OSP 2/02/33; wyrok SN z 14.10.2004 r. sygn. I PZP 7/04). Pogląd ów Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela. Stanowisko takie zaprezentował także Minister Edukacji Narodowej i Sportu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 34/02 ( OTK-A 4/03/30- cz. I in fine uzasadnienia). Z faktu, że trafnie odrzucono pogląd, że regulaminy wydane na podstawie art. 30 ust. 6 KN nie stanowiły regulaminów wynagradzania w rozumieniu art. 77 [2] § 1 kp i nie wymagały uzgadniania z zakładową organizacją związkową na podstawie art. 77 [2] § 4 kp ( w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2004 r.; uchwała 7 Sędziów NSA z 24.9.2001- OPS 7/01- ONSA 1/02/8 z aprobującą glosą J. Homplewicza- OSP 2/02/33), nie sposób wyprowadzać wniosku (zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę- k. 32), że normy korzystniejsze niż wynikające z ustawy i aktów wykonawczych, a więc i regulaminu wynagradzania wydanego w ramach podstawy prawnej Uchwały, mogą być zawarte tylko w układach zbiorowych pracy, zawieranych zgodnie z art. 36 KN na zasadach określonych w kp. Zgodnie z art. 9 § 1 kp, źródłami prawa pracy są: przepisy kp, przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ( przykładowo- uchwała 7 Sędziów SN z 23.5.2001 r.- III ZP 25/00, z akceptującymi co do istoty rozstrzygnięcia- choć z różnymi motywacjami glosami: A. Świątkowskiego, J. Steliny i A. Tomanka- OSP 9/02/115) trafnie wskazuje się, że do katalogu źródeł prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, należą także inne źródła prawa, niźli wyłącznie ustawy, rozporządzenia, umowy międzynarodowe i układy zbiorowe pracy- w szczególności inne oparte na ustawie porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego mianem statutów określa się umowy spółek ( M. Barzycka- Banaszczyk "Kodeks pracy. Komentarz" CH BECK 2004 s. 21 nb 1;A.Świątkowski "Komentarz do kodeksu pracy" Kraków 2002 t. 1 s. 38-39). W doktrynie zwraca się też uwagę na "swoiste" źródła prawa pracy, stwarzające różnego rodzaje uprawnienia i obowiązki w stosunkach prawa pracy ( T. Zieliński "Prawo pracy. Zarys systemu" PWN 1986 t. I s. 126). Nie ulega wątpliwości, że regulamin ustanowiony na podstawie art. 30 ust. 6 KN jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust. 1 usg. Jest także źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 kp, bowiem zawiera normy określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy ( S. Kania- op. cit. s. 67). Nawet gdyby przyjąć tok rozumowania Wojewody i uznać, że "normy korzystniejsze niż wynikające z ustawy i aktów wykonawczych" mogą zawierać wyłącznie układy zbiorowe pracy zawarte zgodnie z art. 36 KN ( a czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela), to wskazać należy, że zgodnie z hierarchią źródeł prawa pracy i semiimperatywnym charakterem norm ustawowych prawa pracy, nawet postanowienia regulaminu "innego opartego na ustawie" w rozumieniu art. 9 § 3 kp, zawsze mogą być korzystniejsze dla pracowników niż postanowienia układu zbiorowego pracy bądź kp i innych ustaw i aktów wykonawczych ( art. 9 § 2 i 3 kp). II. Akty prawa miejscowego są aktami normatywnymi, a zatem zawierającymi normy w zasadzie generalne (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjne (czyli nie "konsumowane" poprzez jednokrotne zastosowanie, lecz mogące zostać wykorzystane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości). Akty prawa miejscowego mogą być stanowione wyłącznie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (S. Wronkowska w: S. Wronkowska, M.Zieliński "Komentarz do zasad techniki prawodawczej" Wydawnictwo Sejmowe 2004, s. 274 uw. 1 i 2 lit. b). Zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę w odniesieniu do art. 30 ust. 6 KN wykonuje- odpowiednio- rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego ( art. 87 § 2 i art. 94 Konstytucji RP). Organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają je i są one obowiązujące na obszarze działania tych organów (A. Klawenek "Karta Nauczyciela-komentarz" Gdańsk 2005, s.125). III. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów ( art. 6 ust. 1 usg). Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy- w szczególności w zakresie edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 p. 8 usg). Jeśli ustawodawca w drodze reformy oświaty- realizowanej etapami- powierzył status organów prowadzących szkoły jednostkom samorządu terytorialnego, czyniąc je odpowiedzialnymi za uzyskiwanie środków na prowadzenie szkół (ponad część oświatową subwencji ogólnej) w postaci dochodów ( art. 30 ust. 8 KN w zw. z art. 5a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty- j.t. Dz.U. 256/04/2572 ze zm.- dalej uso; wyrok NSA z 6.2.1997- SA/Bk 275/96- Wokanda 11/98/40), to nie sposób przyjąć, by wolą ustawodawcy było, by pozbawić jednostki samorządu terytorialnego wpływu na różnicowanie wynagrodzeń nauczycieli, w zależności od celów, które organy samorządu terytorialnego pragną realizować, oraz środków, jakie z dochodów własnych pozyskały ( art. 30 ust. 10b KN). Przykładowo można podać, że jeśli organ prowadzący szkołę stawia na edukację językową uczniów- przy powszechnie znanym niedostatku ilości nauczycieli języków obcych i finansowej atrakcyjności pracy poza szkołą- jednostka samorządu terytorialnego, będąca organem prowadzącym szkołę, ma prawo podjąć wszelkie działania zgodne z prawem, by cel ów osiągnąć ( art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r.- Dz.U. 124/94/607- dalej EKST), w tym przez ustanowienie dodatku dla nauczycieli języków obcych. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu prawnego, zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9.6.2005- IV SA/Po 358/05. Przykładowo- organ samorządu terytorialnego wprowadził w regulaminie wydanym na podstawie art. 30 ust. 6 KN dodatek za pracę w trudnych warunkach dla nauczycieli prowadzących zajęcia dydaktyczne w języku obcym; Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność owej uchwały wyłącznie z innych przyczyn- naruszenia art. 18 p. 1 i art. 89 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa- Dz.U. 91/98/576 ze zm. i art. 19 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych- Dz.U. 55/91/234 ze zm.- wyrok NSA z 1.3.2001- SA/Bk 1532/00 z akceptującą glosą W. Chróścielewskiego i J.P. Tarno- OSP 11/02/138. Podobnie w granicach swobody działania samorządu mieściłby się dodatek- przykładowo- dla nauczycieli biologii, którzy w gminie stawiającej na rozwój turystyki, zakładaliby np. ścieżki przyrodnicze ( w wyroku z dnia 6.12.2000 r.- I SA/Gd 2038/99- OSP 11/01/158- aprobowanym przez A. Szewca w: "Samorząd gminny. Komentarz" DW ABC 2005 s. 83 uw. 6 p. 5- Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że promocję miasta jako centrum turystycznego można uznać za zadanie własne gminy w rozumieniu art. 7 ust. 1 usg). IV. W granicach chronionej konstytucyjnie zasadzie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego mieści się również swoboda kształtowania wynagrodzeń nauczycieli- np. z uwagi na nakład pracy- w granicach semiimperatywnych uregulowań Karty Nauczyciela ( art. 9 § 1-3 kp). Zgodnie z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeniach- w tym zapadłych jeszcze pod rządem ustawy z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. 84/92/426 ze zm.) wskazał na potrzebę ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. W szczególności w orzeczeniu z 24.1.1995- K 5/94 i w orzeczeniu z 23.X.1996-K 1/96- Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że istotą samorządu terytorialnego jest samodzielne wykonywanie powierzonych mu ustawowo zadań; ograniczenia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zawarte w ustawach traktować należy jako wyjątek i w żadnym razie nie można ich domniemywać. Podobne stanowisko aprobuje doktryna ( A. Agopszowicz "Zarys prawa samorządu terytorialnego" Katowice 1991 s. 9 i n.; J. Oniszczuk "Samorząd terytorialny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego" DW ABC 2002 s. 306- 307). W granicach chronionych art. 165 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319), art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r.( Dz.U. 124/94/607), art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 p. 8 ustawy o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm.), art. 9 §1- 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( j.t. Dz.U. 21/98/94 ze zm.), art. 30 ust. 6 i ust. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.), rada gminy może podwyższać wynagrodzenie nauczycieli zarówno w części dotyczącej wynagrodzenia zasadniczego, jak i dodatków, i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54 KN)- przy zachowaniu wymogu, że średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1 art. 30 KN, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4 art. 30 KN oraz przy uwzględnieniu zasady, że zwiększenie środków na poszczególne składniki wynagrodzenia dla nauczycieli ponad poziom określony w ust. 3 i 4 może odbywać się wyłącznie z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego (art. 30 ust. 8 KN i art. 30 ust. 10b w zw. z art. 5a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( j.t. Dz.U. 256/04/2572 ze zm.). W wyroku z dnia 4.5.1998 r.- K 38/97- OTK 3/98/31 Trybunał Konstytucyjny wskazał na szczególne ograniczenia ustawodawcy w sytuacji naruszenia zasady samodzielności gminy, w zakresie wykonywania zadania własnego gminy. Z takowymi ograniczenia- zwłaszcza z punktu widzenia zasady proporcjonalności- winien liczyć się organ, przy wykonywaniu nadzoru ( art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji; art. 91 ust. 1 usg; uzasadnienie wyroku NSA z 6.12.2000- I SA/Gd 2038/99- OSP 11/01/158). V. Ustawodawca powierzył jednostkom samorządu terytorialnego jako organom prowadzącym szkoły, obowiązek prowadzenia szkół (art. 3 pkt 5 uso). Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), określanie wysokości wynagrodzeń nauczycieli spoczywało w całości na Ministrze Edukacji Narodowej, który na podstawie delegacji ustawowej wydawał rozporządzenia ( art. 31 i art. 33 KN w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 kwietnia 2000 r.; rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 1997 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli- Dz.U. 29/97/160 ze zm.). Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami KN, wynagrodzenie nauczycieli składa się z: 1) wynagrodzenia zasadniczego ( określonego na podstawie art. 30 ust. 5 KN rozporządzeniem MENiS); 2)dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy; 3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z ZFŚS i dodatków socjalnych). Ustawodawca ustala kwotę bazową; kwota ta podlega corocznemu podwyższeniu kolejnymi ustawami budżetowymi. W doktrynie trafnie wskazuje się, że dla zgodności z ustawą w zakresie wysokości wynagrodzenia kluczowe znaczenie mają dwa podmioty- minister właściwy do spraw oświaty i wychowania oraz organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego- każdemu z nich ustawa nakazała wydanie aktu wykonawczego, regulującego wybrane składniki wynagrodzenia (odpowiednio- art. 30 ust. 5 i 7 oraz art. 30 ust. 6 KN). Wynagrodzenie zasadnicze jest składnikiem powszechnie obowiązującym, o charakterze otwartym. Stawki wynikające z załącznika do rozporządzenia są stawkami minimalnymi. Może je podwyższyć dyrektor szkoły- po uzyskaniu pisemnej zgody organu prowadzącego. Organ prowadzący odpowiada bowiem za wysokość wypłacanych średnich wynagrodzeń nauczycieli w danej jednostce samorządu i za wysokość możliwych wydatków budżetu gminy. Art. 30 ust. 6 KN zawiera szczegółową wytyczną, w myśl której organ prowadzący ustala wysokość składników wynagrodzeń, które ma określić, w takiej wysokości, by średnie wynagrodzenie nauczycieli, składające się z wynagrodzenia zasadniczego oraz innych składników, określonych w art. 30 ust. 6 KN, odpowiadały każdorazowo na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w art. 30 ust. 3 i 4 KN. Uwagi Wojewody uszło, że w art. 30 ust.: 10, 10a i 10b KN ustawodawca upoważnił organy prowadzące szkoły będące jednostkami samorządu terytorialnego do zwiększania środków na wynagrodzenia nauczycieli, w t y m podwyższanie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, o których mowa w ust. 5. Skoro wynagrodzenie nauczyciela składa się nie tylko z wynagrodzenia zasadniczego, lecz także z dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy; wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z ZFŚS i dodatków socjalnych), to tym bardziej organ prowadzący szkoły ma upoważnienie ustawowe do takiego kształtowania dodatków i ich wysokości ( jak i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy), by wynagrodzenia nauczycieli były odpowiednio wyższe, niż przy zastosowaniu minimalnych stawek i dodatków. W doktrynie wskazuje się, że w pojęciu "nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy" mieszczą się również: dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej; nagrody jubileuszowe; dodatkowe wynagrodzenie roczne; zasiłek na zagospodarowanie; dodatki specjalistyczne; odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz odprawy z tytułu przejścia na emeryturę i rentę; nagrody ze specjalnego funduszu nagród ( A.Klawenek- op. cit. s. 119 uw. 2). Ustawodawca nie wprowadza zatem wymogu, by wszystkie składniki wynagrodzenia nauczyciela były wyraźnie określone w ustawach bądź w przepisach rozporządzeń- muszą one wynikać ze stosunku pracy. Ustawodawca nie ogranicza możliwości podwyższania wysokości wynagrodzenia nauczyciela ( ani w części zasadniczej, ani pozostałych jego składników) i formułuje jedynie zasadę, że wynagrodzenie zasadnicze nie może być niższe od określonego w rozporządzeniu Ministra oraz że średnie wynagrodzenie nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1 art. 30 KN, odpowiadałoby na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4 ( art. 30 ust. 6 KN); wymaga także, by organ prowadzący szkołę wyłącznie w dochodach własnych znalazł źródło zwiększenia środków na poszczególne składniki nauczycieli ponad poziom określony w ust. 3 i 4 ( art. 30 ust. 8 i 10b KN). Z tychże regulacji, mając na uwadze zasadę racjonalności ustawodawcy i cel, przyświecający ustawie, wnosić należy, że ustawodawca dał możliwość wprowadzenia w drodze regulaminu dodatkowych składników wynagrodzenia oraz podwyższania wysokości składników owych wynagrodzeń. Za taką wykładnią ostatecznie opowiada się sam Wojewoda, wskazując na możliwość ujęcia regulacji, z którymi opowiada się R. G. B., w ustalonych przesłankach stanowiących o przyznaniu dodatku motywacyjnego w określonej wysokości ( k. 32). Nie ulega wątpliwości, że organ prowadzący szkołę może w trybie art. 30 ust. 6 KN tak ukształtować dodatki bądź inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, by uposażyć nauczycieli, którzy z uwagi na specyfikę ich pracy zasługują na dodatkowe świadczenia ( art. 165 ust. 2 Konstytucji). Zakres kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze, wyznacza treść rozstrzygnięcia nadzorczego. Umieszczenie przepisów prawa miejscowego w załączniku do Uchwały jest niezgodne z § 29 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. 100/02/908), stanowiące nieistotne- w tej materii- naruszenie prawa ( art. 91 ust. 4 usg; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13.9.2005 r.- IV SA/Po 519/05; P.Mijal "Szczegóły miejscowego prawa mogą być w załączniku" Rp 27.9.2005- C4; G. Jyż w: "Samorząd gminny- komentarz" DW ABC 2005 s. 553). Wobec przekroczenia granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej, wyznaczonej art. 165 ust. 2 Konstytucji i art. 91 ust. 1 usg, należało na podstawie art. 148 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/ 1270 ze zm.) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu- Dz.U. 163/02/1349 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O niemożności wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego orzeczono na podstawie art. 152 upsa. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski jf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło