I FSK 1968/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-05
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Maria Dożynkiewicz, Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wygasa w całości lub w części na skutek przeniesienia własności rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli postępowanie to nie prowadziło do zaspokojenia tego konkretnego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie wygasa na skutek przeniesienia własności rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli postępowanie to nie prowadziło do zaspokojenia tego konkretnego zobowiązania podatkowego. Artykuł 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie tylko wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne faktycznie doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela, nawet częściowego. Wartość przejętej rzeczy zmniejsza zobowiązanie, a pozostała część nadal obciąża podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia kwoty podatku od towarów i usług (VAT) od importowanego samochodu. Po serii decyzji celnych i podatkowych, organ celny określił kwotę VAT w wysokości 3.882,80 zł. Strona skarżąca kwestionowała tę kwotę, podnosząc zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego z 2003 r., w wyniku którego samochód został zlicytowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie egzekucyjne nie dotyczyło bezpośrednio zobowiązania w VAT, a wartość uzyskana z licytacji została zaliczona na poczet należności celnych i kosztów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Gl 151/08 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 14 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 151/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 14 grudnia 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w dniu 20 września 2002 r. na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD J. W. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód ciężarowy marki Toyota Corolla kombi, wyprodukowany w 1995 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia 21 stycznia 2003 r., uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił, na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), wartość celną pojazdu na kwotę 3.172,68 EUR. Orzeczenie to zostało uchylone decyzją z dnia 25 lutego 2003 r. przez Dyrektora Izby Celnej w C. i sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia 10 kwietnia 2003 r. ponownie uznał wyżej wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej oraz stawki celnej i kwoty cła. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 12 maja 2003 r.
To z kolei orzeczenie stało się następnie przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który przejął sprawę, wyrokiem z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt 3 I SA/Ka 1181/03, skargę tę oddalił. Wyrok ten strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1414/04 skargę kasacyjną oddalił.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług dla towaru ujętego w decyzji z dnia 10 kwietnia 2003 r. Następnie organ ten wydał decyzję z dnia 6 lutego 2007 r., w której określił kwotę podatku od towarów i usług dla importowanego towaru w wysokości 3.822,90 zł, przyjmując jako podstawę opłaty do wyliczenia podatku kwotę 17.377 zł (stawka 22%). Jednocześnie organ pierwszej instancji wezwał Stronę do zapłaty różnicy podatku od towarów i usług w kwocie 1.593,60 zł.
Na powyższe orzeczenie strona złożyła odwołanie. Ponadto wraz z odwołaniem skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Decyzją z dna 11 czerwca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego była konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania w zakresie ustalenia, w jaki sposób zostały przerachowane kwoty uzyskane z licytacji samochodu marki Toyota Corolla kombi - w przeprowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w związku z czym nie ustalono, o zapłatę jakiej kwoty winna być strona faktycznie wezwana. Ponadto w niewłaściwy sposób przyjęto podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a zatem niewłaściwie określono kwotę tego podatku.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania w sprawie organ pierwszej instancji (którym po zmianach we właściwości miejscowej organów celnych stał się z dniem 1 września 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R.) wydał kolejną decyzję z dnia 6 września 2007 r., w której określił prawidłową kwotę podatku od towarów i usług dla importowanego towaru (3.882,80 zł) przyjmując jako podstawę opłaty do wyliczenia podatku kwotę 17.649 zł (stawka 22%).
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania.
W odwołaniu podniesiono zarzuty dotyczące głównie postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego w 2003 r. w związku z niewykonaniem wcześniejszej decyzji w sprawie celnej. Nadto strona nie zgadzała się z wezwaniem do zapłaty kwoty 3.882,60 zł, podnosząc że kwestionuje tę część podatku, która przewyższa uzyskane z przedmiotu egzekucji należności. Pismem z dnia 10 października 2007 r. strona przedstawiła dodatkowe zarzuty przeciwko tytułowi egzekucyjnemu objętemu decyzją z dnia 6 września 2007 r.
W związku z tymi zarzutami, odwołanie wraz z pismem z 10 października 2007 r. zostało przekazane w tej części do odpowiedniej komórki Izby Celnej celem przeprowadzenia odrębnego postępowania dotyczącego postępowania egzekucyjnego.
Natomiast wymienioną na wstępie decyzją z dnia 14 grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia 6 września 2007 r. określająca kwotę podatku od towarów i usług dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym z dnia 20 września 2002 r., w wysokości 3.882,80 zł, przyjmując jako podstawę opłaty do wyliczenia podatku kwotę 17.649,00 zł (stawka 22%). Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił stronie, że przedmiotem postępowania była kwestia określenia kwoty należnego podatku od towarów i usług dla importowanego przez stronę towaru, a nie okoliczności związane z postępowaniem egzekucyjnym, przeprowadzonym w związku z niewykonaniem wcześniejszej decyzji celnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił stronie w jaki sposób była przerachowana kwota uzyskana z licytacji przeprowadzonej w związku z niewykonaniem decyzji w sprawie celnej, tj. decyzji z dnia 10 kwietnia 2003 r., tzn. na: cło, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia i postępowania egzekucyjnego. Dalej organ wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie dotyczyła podatku od towarów i usług, a zatem podniesione przez stronę okoliczności nie miały związku ze sprawą podatkową.
Omawiane orzeczenie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wniesiono o jego uchylenie, ponieważ zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił podstawowej kwestii - tzn. czy obowiązek podatkowy wygasł, czy nie wygasł.
W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zamieszczone w skardze i dodał, że wnosi o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 września 2007 r. Stwierdził, że w jego ocenie, podstawą prawną do uchylenia tej decyzji było naruszenie art. 59 pkt 6 i pkt 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową".
Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. w dniu 20 września 2002 r. W tymże dniu powstał również obowiązek podatkowy.
Następnie Sąd stwierdził, że organy podatkowe dokonały określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r." Wartość celna importowanego przez stronę skarżącą towaru została ustalona wcześniejszą decyzją celną Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia 10 kwietnia 2003 r., na kwotę 1.850,00 EUR (7.506 zł, po przeliczeniu wg obowiązującego w dniu zgłoszenia celnego kursu walut NBP). Stosownie do tej decyzji w sprawie celnej kwota należnego cła wyniosła 10.142,80 zł. Podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług stanowiła zatem kwota 17.649 zł (tj. wartość celna + cło).
Sąd podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. zastosował stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 22%, a zatem kwotę podatku od towarów i usług określił na 3.882,80 zł. Sąd zgodził się w tym zakresie ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w K., wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił kwotę podatku od towarów i usług. Sąd podzielił także pogląd tegoż organu, że strona skarżąca prawidłowo została wezwana do zapłacenia kwoty należnego podatku VAT w wysokości 3.882,80 zł, co wykazało przeprowadzone wcześniej postępowanie organu pierwszej instancji, zgodnie z którym uregulowane zostały wyłącznie należności celne związane z importem samochodu ciężarowego marki Toyota Corolla kombi.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo i dokładnie wyjaśnił skarżącemu w swojej decyzji, w jaki sposób zostały przerachowane kwoty uzyskane z licytacji przedmiotowego samochodu na poczet: należności celnych, odsetek oraz kosztów postępowania celnego i egzekucyjnego. Organy podatkowe wyjaśniły również, że kwota 1.595,00 zł, wpłacona przez skarżącego, a wynikająca z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 6 lutego 2007 r., która następnie została uchylona decyzją z dna 11 czerwca 2007 r. przez Dyrektora Izby Celnej w K., została następnie zarachowana na poczet decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia 6 września 2007 r.
Słuszny był również w ocenie Sądu pogląd organów podatkowych, że w postępowaniu w sprawie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru organ celno-podatkowy związany jest własnymi wcześniejszymi ustaleniami co do elementów stosunku z zakresu prawa celnego ukształtowanego decyzją. Z tychże względów w postępowaniu podatkowym mającym za przedmiot ustalenie podatku od towarów i usług organ ten nie mógł ponownie dokonywać oceny tych elementów (klasyfikacji celnej towaru i określonej kwoty cła).
Sąd nie podzielił stanowiska strony dotyczącego postępowania egzekucyjnego, ponieważ w sprawie decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie toczyło się żadne postępowanie egzekucyjne. Zatem zarzuty skarżącego w tej kwestii nie dotyczyły przedmiotowej sprawy. Sąd dodał, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej zawartym w skardze w dniu 31 października 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w K. wydał postanowienie, którym umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie, wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 10 października 2007 r., w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia 6 września 2007 r., z uwagi na fakt, że w tej sprawie nie toczyło się postępowanie egzekucyjne.
Za nieuprawnione uznał Sąd twierdzenie skarżącego, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do podstawowego zarzutu odwołania, a mianowicie czy obowiązek podatkowy wygasł. Skoro bowiem organ ten utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą kwotę podatku od towarów i usług to można było stwierdzić, że w jego ocenie kwota podatku od towarów i usług określona w decyzji organu pierwszej instancji była prawnie należna.
Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony, zawartej w piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2008 r. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe wygasło z chwilą dokonania zapłaty podatku od towarów i usług przez skarżącego, która to zapłata nastąpiła w dniu 8 listopada 2007 r. Niezasadnym zatem był zarzut, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło w oparciu o art. 59 § 1 pkt 6 lub 7 Ordynacji podatkowej bowiem nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, ani nie doszło do zawarcia umowy przenoszącej własność rzeczy.
Na powyższe orzeczenie strona działająca za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o jej uwzględnienie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z zaleceniem uchylenia decyzji z dnia 14 grudnia 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przy uwzględnieniu kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję.
Jako podstawy kasacyjne wskazała:
1. naruszenie prawa materialnego - art. 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, przede wszystkim przez niezastosowanie tego przepisu w rozpoznawanej sprawie oraz w konsekwencji przez błędną jego wykładnię;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez pominięcie w rozstrzyganiu sprawy istnienia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Izbę Celną w C. w sprawie do sygn. (...), w wyniku którego doszło do przejęcia własności samochodu w postępowaniu egzekucyjnym na rzecz wierzyciela;
3. poważnie błędną ocenę i wykładnię faktu zapłacenia podatku; odbyło się ono nie jako akt spełnienia obowiązku podatkowego tylko jako akt zapobieżenia naliczania odsetek w wyniku egzekucyjnego upomnienia nr (...) z dnia 25 października 2007 r., opartego na przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu strona odniosła się do faktu, że twierdzenie, iż w sprawie decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie toczyło się żadne postępowanie egzekucyjne było częściowo niezgodne z prawdą. Skarżący wskazał bowiem, że nie można decyzji z dnia 6 września 2007 r. odrywać w sposób cząstkowy i krańcowo formalny od jej źródłowej, prawnej i faktycznej przyczyny tj. importu samochodu Toyota.
Następnie strona podniosła, że fakt, iż nałożone na obywatela obowiązki, a raczej ich wysokość znacznie przekraczają wartość przedmiotu, z powodu którego te obowiązki powstały jest niedopuszczalny w praworządnym państwie prawa.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w K. poparł stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji i wniósł o oddalenie złożonej skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej i ich uzasadnienie. Wniósł też o dopuszczenie w postępowaniu kasacyjnym dowodu z dokumentów (kopii zarzutów z dnia 10 października 2007 r. przeciwko tytułowi egzekucyjnemu objętemu decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia 6 września 2007 r.), świadczących o prawie całkowitym niezrozumieniu w dotychczasowych postępowaniach istoty nieuzasadnionej żadnymi przepisami prawnymi krzywdy skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. oddalił wnioski skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z załączonego dokumentu, gdyż nie był on niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości podniesionych w podstawach kasacyjnych.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i tym samym musi podlegać oddaleniu.
Przystępując do oceny postawionych zarzutów Sąd kasacyjny w pierwszej kolejności pragnie odnieść się do zarzutów zaprezentowanych w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej. Ich łączne rozpoznanie jest możliwe bowiem powody, dla których nie zostały one uwzględnione są analogiczne.
Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia prawa musi być postawiony wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów. Powyższe wynika wprost ze związania Sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, co wynika z art. 176 p.p.s.a. i czego wyrazem jest wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika ( art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Poza elementami, jakie winno zawierać każde pismo w postępowaniu sądowym, skarga kasacyjna musi wskazywać zaskarżone orzeczenie ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Wracając do podstaw kasacyjnych oraz regulującego sposób ich formułowania art. 174 p.p.s.a. stwierdzić trzeba, że prawidłowo postawiony zarzut z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazywać powinien konkretny przepis prawa, jaki w ocenie strony został naruszony (poprzez wskazanie jednostki redakcyjnej i aktu prawnego, w jakim przepis ten został zamieszczony), oraz sprecyzowanie formy naruszenia i wyjaśnienia, na czym ono polegało. Powołując się natomiast na drugą z podstaw (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) strona powinna wymienić przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji i wskazać, w jaki sposób naruszenie to mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie przytoczonych zarzutów i ich umotywowanie. Sposób jego sporządzenia powinien pozwolić na przypisanie poszczególnych jego fragmentów do konkretnych zarzutów skargi kasacyjnej. Kwestie te, jak już wspomniano, poruszane były wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołać można tylko przykładowo wyroki z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1007/06, opubl. w Lex pod nr 377587, z dnia10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 273/07, opubl. w Lex pod nr 480254, z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 549/07, opubl. w Lex pod nr 472315, z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07, opubl. w Lex pod nr 485017. Prawidłowe zredagowanie skargi kasacyjnej jest rzeczą bardzo istotną, Naczelny Sąd Administracyjny, jak już wspomniano wcześniej, jest bowiem związany jej granicami i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Nie może on zatem domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, doprecyzowywać sformułowanych w niej zarzutów czy ich uzasadnienia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 322/07, opubl. w Lex pod nr 447861 czy z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 338/08, opubl. w Lex pod nr 512818). To od strony składającej skargę kasacyjną zależy zatem zakres kontroli instancyjnej, jakiej dokonuje Naczelny Sąd Administracyjny.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się więc pogląd, zgodnie z którym sposób, w jaki pełnomocnik strony sformułował podstawy kasacyjne w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej, całkowicie zamyka możliwość merytorycznego odniesienia się do podnoszonych w tych zarzutach okoliczności. W podstawach tych strona nie wskazała bowiem żadnych przepisów postępowania, które zostałyby naruszone w opisany tam sposób.
Jedynie naruszenie prawa materialnego, wskazane w zarzucie sformułowanym w pkt 1 skargi kasacyjnej, mogło zostać poddane ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Strona podniosła naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przeniesienia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym.
Stwierdzić należy, że kwestia prowadzenia postępowania egzekucyjnego względem osoby skarżącego jest w sprawie bezsporna. Bezsporny jest również fakt, że było ono prowadzone w następstwie wydania decyzji w postępowaniu celnym, ocenionej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1414/04. Podobnie nie budzi wątpliwości fakt, że w wyniku tego postępowania kwoty uzyskane z licytacji przedmiotowego samochodu zostały zaliczone na poczet należności celnych, odsetek oraz kosztów postępowania celnego i egzekucyjnego. Rację miał zatem Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że skoro w związku z zaległością powstałą w podatku od towarów i usług nie toczyło się żadne postępowanie egzekucyjne, które prowadziłoby do zaspokojenia zobowiązania w tym podatku, to nie było możliwości by zaległość ta wygasła w skutek zaistnienia przesłanki z art. 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Nie można więc uznać za usprawiedliwiony zarzutu niezastosowania tego przepisu, gdyż nie był on adekwatny do stanu faktycznego sprawy.
Dodać należy, że twierdzenia strony podniesione w skardze kasacyjnej są bezpodstawne i nie mają żadnego oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Nieuprawnione jest w szczególności twierdzenie, że mimo, iż dochody ze sprzedaży samochodu nie pokryły wszystkich ciążących na skarżącym zobowiązań to z racji przejęcia pojazdu przez wierzyciela, zobowiązania te automatycznie wygasły. Ustawodawca w omawianym przepisie wskazał wyraźnie, że przeniesienie własności nieruchomości lub prawa majątkowego może doprowadzić do całkowitego, ale również do częściowego wygaśnięcia zobowiązania. Druga z wymienionych sytuacji ma niewątpliwie zastosowanie gdy wartość owego przejęcia nie pokrywa w całości obciążających stronę należności publicznoprawnych. Tym samym na podatniku dalej spoczywa obowiązek zapłaty, odpowiednio zmniejszony o wartość przejętej nieruchomości lub prawa majątkowego. Ponadto strona z niezrozumiałych przyczyn wiąże instytucję z art. 59 § 1 pkt 7 z przejęciem rzeczy będącej źródłem powstałej zaległości podatkowej. Ustawodawca w żaden sposób tego w powołanym przepisie nie zastrzegł, co zatem uprawnia do stwierdzenia, że związek taki nie ma dla wygaśnięcia zobowiązania żadnego znaczenia. Przedmiotem egzekucji mogą być bowiem również inne rzeczy należące do podatnika, których przejęcie prowadzić będzie do całkowitego lub częściowego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym, skoro w związku z powstałym zobowiązaniem w podatku od towarów i usług nie toczyło się żadne postępowanie egzekucyjne, które prowadziłoby do całkowitego lub częściowego zaspokojenia wierzyciela, to nie może być uprawniony zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, który w istocie nie miał w sprawie zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również błędnej wykładni powołanego przepisu, bowiem Sąd pierwszej instancji wykładni takiej nie dokonywał. Nie był zresztą do tego zobligowany, gdyż stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług prowadzono względem strony postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło choćby do częściowego wygaśnięcia tegoż zobowiązania.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło