I SA/Wr 1223/08

Dnia 5 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana w całości. Przedmiotem skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu była interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, wydana na wniosek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. Agencja Usług Oświatowych O.. We wniosku Agencja Usług Oświatowych przedstawiła stan faktyczny, z którego wynikało, że jest projektodawcą (benficjentem) dotacji na dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwoju Zasobów Ludzkich, finansowanego przez Europejski Fundusz Społeczny na lata 2004-2006 (w wysokości 80%) oraz ze środków budżetu państwa (w wysokości 20%), a zarządzanego przez Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. W ramach tego projektu spółka prowadzi nieodpłatnie usługi szkoleniowe dla osób spełniających określone kryteria (beneficjentów ostatecznych). Na poczet realizacji zawartych umów strona otrzymuje przedpłaty w postaci transz przekazywanych po złożeniu wniosku o płatność. Środki te uzyskuje na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206). Wnioskodawca przedstawił dalej, że w praktyce nie osiąga dochodu z tytułu realizacji usług w ramach projektu, gdyż uzyskane przychody pokrywają w całości ponoszone z tytułu projektu koszty. Jednakże na skutek obiektywnych uwarunkowań, otrzymana w listopadzie 2007 r. transza środków z Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej nie została w tym roku spożytkowana i zgodnie z dyspozycją Ministerstwa uzyskane pieniądze zostały przeznaczone do wydatkowania w 2008 r., co zrealizowano (wydatkowano). Tym niemniej w roku 2007, wobec braku kosztów równoważących otrzymane środki powstał formalnie dochód. Na tym tle spółka sformułowała pytania, czy powstały dochód należy uwzględnić w podstawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2007 rok, a także, czy środki otrzymane na sfinansowanie wymienionego projektu korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ? Według wnioskodawcy, środki otrzymane na sfinansowanie projektu wyłączone są z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, albowiem finansują działania w ramach programów Unii Europejskiej. Minister Finansów, działając poprzez upoważniony organ – Dyrektora Izby Skarbowej w P., w wydanej interpretacji indywidualnej (z dnia 30.06.2008 r.) stwierdził, że stanowisko spółki nie jest prawidłowe. Organ podatkowy wyjaśnił, że podstawowym źródłem finansowania wsparcia Unii Europejskiej dla Polski przewidzianym na lata 2004-2006 są fundusze strukturalne, których status prawny określają przepisy wspólnotowe (Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych oraz Rozporządzenie komisji (WE) Nr 438/2001 z dnia 2 marca 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 dotyczącego zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielonej w ramach funduszy strukturalnych), a także przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.). Z przepisów wymienionej ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, to jest art. 2 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 wynika, że Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich jest jednym z programów operacyjnych służących realizacji Narodowego Planu Rozwoju (2004-2006) przy wykorzystaniu środków z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Programy operacyjne (o których mowa w art. 8 ust. 1-3 ustawy) są finansowane z publicznych środków krajowych lub współfinansowane z publicznych środków wspólnotowych (art. 8 ust. 2 ustawy). Pomoc, jaką otrzymują beneficjenci pochodzi w tym przypadku ze środków pożyczonych z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanych programów i projektów pomocowych. Przyjęta na lata 2004-2006 zasada prefinansowania zakłada, że w początkowej fazie realizacji projektu związane z nim koszty pokrywa budżet państwa, natomiast zwrot poniesionych nakładów następuje po etapie końcowym realizacji projektu, w ramach rozliczeń między Polską a Unia Europejską. Według organu, z powyższego wynika, że środki otrzymane przez spółkę na sfinansowanie przedmiotowego projektu nie będą korzystały ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a nadto jako dotacja, stanowią przychód wymieniony w art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Spółka pismem z dnia [...], wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa, a po uzyskaniu jego odpowiedzi (pismo Ministra Finansów z dnia 8.08.2008 r.), podtrzymującej dotychczasowe stanowisko – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który na podstawie art. § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15.10.2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2779/08). W skardze do Sądu spółka podniosła, że prefinansowanie projektu ze środków budżetu państwa nie stoi na przeszkodzie do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Powołała się strona na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga była uzasadniona. W niniejszej sprawie spór między stronami dotyczył zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( DZ. U. z 200 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej "pdop", według którego wolne od podatku dochodowego są dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Według organu podatkowego, środki jakie otrzymała skarżąca spółka, nie były objęte przedmiotowym zwolnieniem, gdyż nie stanowiły bezzwrotnej pomocy zagranicznej, albowiem źródłem ich finansowania był budżet państwa (publiczne środki krajowe). Dla tego zwolnienia nie miało znaczenia to, że wydatkowane z budżetu pieniądze były następnie refundowane z unijnego funduszu strukturalnego (Europejskiego Funduszu Społecznego). Stanowisko organu jest nieprawidłowe. Nie budzi wątpliwości, przedstawiony przez organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, sposób finansowania wydatków służących realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwoju Zasobów Ludzkich, a w tym przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.), w wyniku czego przyjęto, że środki na finansowanie Projektu pochodzą pierwotnie z budżetu państwa, a dopiero następnie zwracane są ze środków unijnych (funduszy strukturalnych Unii Europejskiej). W tym stanie rzeczy istotna staje się odpowiedź na pytanie, czy otrzymane przez ostatecznych beneficjentów środki finansowe, prefinansowane z budżetu państwa, mogą być objęte zwolnieniem od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dokonując oceny przywołanego obok unormowania (art. 17 ust. 1 pkt 23 pdop) należy stwierdzić, że nacisk położony w nim został na "pochodzenie środków bezzwrotnej pomocy", co wskazuje pierwotne źródło, z którego uzyskuje się dochód (pochodzić – miejsce, z którego dana rzecz się wywodzi). Dla ustalenia zakresu zwolnienia nie powinien mieć przeto znaczenia, przyjęty mechanizm wypłaty, a w szczególności – zasada prefinansowania. Jest to bowiem kwestia techniczna, która w żadnym razie nie zmienia faktycznego (pierwotnego) źródła finansowania określonych dochodów (w istocie wydatków realizujących cele odpowiedniego programu). Analogiczne stanowisko przedstawione już zostało w orzecznictwie, a między innymi: w wyroku tutejszego Sądu z dnia 3.03.2008 r., sygn. akt I SA/Wr 800/07, w wyroku WSA w Krakowie z dnia 13.06.2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1555/06, w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24.06.2008 r., sygn. akt I SA/Bd 154/08, w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8.07.2008 r., sygn. akt I SA/Rz 304/08. Jakkolwiek w judykaturze prezentowano także poglądy odmienne, odpowiadające zasadniczo stanowisku organu podatkowego, wyrażonemu w niniejszej sprawie, to przekonująco na tle tych rozbieżności uzasadnił Naczelny Sąd Administracyjny, że celem funduszy strukturalnych (w tym Europejskiego Funduszu Społecznego – przypis) jest pomoc słabiej rozwiniętym regionom i sektorom gospodarki państw członkowskich, oraz że celem tym nie jest wtórne zasilanie budżetów tych państw. Ciężar finansowania bezzwrotnej pomocy ponoszą instytucje unijne, a brak jest przepisu uzależniającego zastosowanie ulgi podatkowej wyłącznie od sposobu wypłacania środków finansowych (wyrok z dnia 16.09.2008 r., sygn. akt II FSK 874/07). Jakkolwiek uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione zostały na tle art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, to w przedstawionym zakresie, odpowiadają regulacji art. 17 ust. 1 pkt 23 pdop. W sumie więc należało stwierdzić, że przyjęcie mechanizmu prefinansowania określonych programów z budżetu państwa oraz refundacja wypłat ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, nie powoduje utraty prawa do zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponownie rozpatrując wniosek podatnika organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 146 § 1 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.