II SA/Gd 562/09
WyrokWSA w Gdańsku2010-02-18
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nabył nieruchomość po wejściu w życie rozporządzenia wprowadzającego zakaz zabudowy, posiada legitymację skargową do zaskarżenia tego rozporządzenia w zakresie naruszenia jego prawa własności?Ratio decidendi
Skarżący, który nabył nieruchomość po wejściu w życie rozporządzenia wprowadzającego zakaz zabudowy, nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ w chwili nabycia nieruchomości zakaz ten już obowiązywał i ograniczał zakres wykonywania prawa własności. W związku z tym, skarżący nie posiada legitymacji skargowej do zaskarżenia tego rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżący M. K. zaskarżył rozporządzenie Wojewody z dnia 15 maja 2006 r. wprowadzające zakazy lokalizowania obiektów budowlanych na terenie Narwiańskiego Parku Krajobrazowego (NPK). Skarżący, właściciel nieruchomości położonej w NPK, nie uzyskał warunków zabudowy dla planowanej inwestycji budowlanej z powodu obowiązujących zakazów. Twierdził, że rozporządzenie narusza jego prawo własności i inne przepisy Konstytucji RP oraz ustawy o ochronie przyrody, a także nie zostało uzgodnione z Radą Gminy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując m.in., że zakaz obowiązywał już przed nabyciem nieruchomości przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na rozporządzenie Wojewody z dnia 15 maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie utworzenia parku krajobrazowego oddala skargę.
W dniu 15 maja 2006 r. Wojewoda wydał na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.) rozporządzenie Nr [...] w sprawie N. P. K. (Dziennik Urzędowy Województwa nr 58, poz. 1192), dalej NPK.
M. K. pismem z dnia 27 maja 2009 r. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uniemożliwieniu mu wykonania na przedmiotowej nieruchomości inwestycji budowlanej w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego, do którego to naruszenia doszło w wyniku wprowadzenia na mocy § 3 rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie NPK zakazów lokalizowania na terenie Parku obiektów budowlanych, poprzez uchylenie § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia.
Wojewoda nie zajął stanowiska w sprawie wezwania, nie poinformował również o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy. M. K. wniósł następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się stwierdzenie nieważności § 3 ust. 1 pkt 8 zaskarżonego rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 15 maja 2006 r. Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 21 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 16 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez ograniczenie przysługującego skarżącemu i chronionemu Konstytucją prawa własności, w szczególności prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również poprzez wprowadzenie zakazu lokalizowania nowych budynków na terenie NPK pomimo braku przesłanek uzasadniających jego wprowadzenie, oraz wprowadzenie zakazu lokalizowania nowych budynków na terenie NPK bez uzgodnienia z Radą Gminy P..
W uzasadnieniu skargi podał, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w S. (gmina P.) przy ul. [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość położona jest w centrum miejscowości S., wśród zwartej zabudowy wiejskiej, w otoczeniu innych nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub gospodarczymi. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy P. z 9 czerwca 1993 r., który utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r., przedmiotowa nieruchomość gruntowa położona była w terenie zabudowy mieszkaniowej, w pasie technicznym urzędu morskiego w G. oraz w granicach NPK. Zgodnie z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. (uchwała nr XXVI/86/2000 Rady Gminy P. z dnia 3 października 2000 r.) przeznaczenie nieruchomości nie uległo zmianie, co potwierdza informacja o przeznaczeniu terenu uzyskana z Urzędu Gminy P.. Ponadto działka nr [...] została uzbrojona w przyłącze wodociągowe oraz kanalizacyjne, zgodnie z ustaleniami oraz wymogami odpowiednich organów Urzędu Gminy P., przy czym urządzenia kanalizacyjne zostały wykonane przez Gminę P., co ma dla sprawy o tyle istotne znaczenie, że w sposób jednoznaczny potwierdza przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r. Nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy P. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] odmówił uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu. Podstawowym powodem odmowy było ustalenie, że planowana inwestycja położona jest na terenie NPK, gdzie obowiązują przepisy rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. Przedmiotowe rozporządzenie wprowadziło na terenie Parku m.in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego. Zakaz ten wprowadzony został na mocy delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), zgodnie z którym utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody, po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych na obszarach projektowanych do wyłączenia spod ochrony. Rozporządzenie wojewody stanowi akt prawa miejscowego.
W dniu 10 czerwca 2009 r. skarżący wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uniemożliwieniu mu wykonania na przedmiotowej nieruchomości inwestycji budowlanej w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego, do którego to naruszenia doszło w wyniku wprowadzenia na mocy § 3 rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 15 maja 2006 r. zakazów lokalizowania na terenie Parku obiektów budowlanych, poprzez uchylenie § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia. Ponieważ Wojewoda nie zajął stanowiska w sprawie, mając na uwadze termin, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi stało się konieczne.
Skarżący uzasadnił naruszenie interesu prawnego tym, że jest właścicielem i mieszkańcem nieruchomości położonej na terenie, na którym wprowadzono w drodze zaskarżonego rozporządzenia sporne zakazy. Skarżący wszczął procedury zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę, jednak wobec zapisów zawartych w zaskarżonym rozporządzeniu nie uzyskał pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji zapisy zaskarżonego rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia z dnia 15 maja 2006 r. naruszają uprawnienia właścicielskie skarżącego, w szczególności uprawnienie do swobodnego dysponowania nieruchomością, w tym na cele budowlane.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wobec zaskarżonego rozporządzenia skarżący wskazał, że zgodnie z art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Rzeczpospolita Polska chroni f własność i prawo dziedziczenia, a własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Problemem, jaki pojawia się w niniejszej sprawie jest konflikt pomiędzy prawnie chronionym interesem jednostki a interesem publicznym. Aby rozstrzygnąć spór, któremu z powyższych interesów dać pierwszeństwo należy rozważyć okoliczności, w jakich ustawodawca przewiduje możliwość utworzenia parku krajobrazowego a tym samym dopuszcza do ograniczenia praw podmiotowych. Utworzenie parku krajobrazowego nie jest dowolne i musi być odpowiednio uzasadnione z punktu widzenia celu, jakiemu ma służyć. Zgodnie z art. 16 ustawy o ochronie przyrody park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Zarówno utworzenie parku krajobrazowego jak i jego bieżące funkcjonowanie powinno być podporządkowane osiągnięciu celów ochrony wymienionych w ustawie. Według art. 16 ust. 3 zdanie pierwsze tej ustawy utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa (...) zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Oznacza to, że wojewoda musi wybrać co najmniej jeden ze wskazanych zakazów. Dokonując wyboru konkretnych zakazów organ ten działa w sferze uznania administracyjnego, choć musi się kierować przy tym min. dbałością o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym oraz koniecznością zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych dla ochrony przyrody. Z drugiej strony wprowadzane zakazy nie mogą być zbyt daleko idące i powinny być stosowane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności między celem a środkiem jego realizacji. Zakazy te nie mogą nadmiernie ingerować w sferę uprawnień i wolności jednostek (osób prywatnych). Należy mieć na uwadze, że wydając rozporządzenie w sprawie parku krajobrazowego wojewoda wkracza w kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, która należy do zadań własnych gminy. Przemawia to za taką wykładnią art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którą przedmiotem uzgodnień między wojewodą a radami gmin winien być projekt każdego rozporządzenia, w tym zmieniającego już obowiązujące rozporządzenie w sprawie parku krajobrazowego. Ponadto w niniejszej sprawie doszło do daleko idącej zmiany treści przedmiotowego rozporządzenia, ponieważ wprowadzono nowe surowsze zakazy, które pozbawiły skarżącego (oraz także innych mieszkańców S.) możliwości wybudowania domu. Wprowadzenie kwestionowanego zakazu stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, ponieważ zarówno lokalizacja inwestycji planowanej przez skarżącego jak i jej rozmiar w żaden sposób nie naruszają kierunków ochrony i celów, dla których rejon S. włączony został do NPK. Działka nr [...], na której skarżący zamierza wybudować dom, usytuowana jest pomiędzy innymi zabudowanymi nieruchomościami gruntowymi, położona jest praktycznie w geograficznym centrum miejscowości S., w ścisłej zabudowie wiejskiej obejmującej domy mieszkalne i budynki gospodarcze. Posadowienie nowego domu jednorodzinnego wśród wyżej opisanej zabudowy wiejskiej w żaden sposób nie wpłynie na walory krajobrazowe tzw. K. S.. Planowana przez skarżącego inwestycja nie wykracza wysokością ponad sąsiednie budynki, jak również z uwagi na swoją formę architektoniczną nie wyróżnia się spośród otaczających ją już istniejących zabudowań. Zarówno od strony Zatoki P. jak i od strony lądu krajobraz S. zdominowany jest przez masywną budowlę kościoła parafialnego pochodzącego z połowy XIX wieku, który oddalony jest od granicy działki skarżącego o ok. 100 m, jak również budowlę oczyszczalni ścieków usytuowaną w północnej części miejscowości. Obiekty te są na tyle charakterystyczne dla okolicy, że usytuowanie w ich sąsiedztwie domu jednorodzinnego w żaden sposób nie zakłóci walorów krajobrazowych Parku. W treści wcześniejszych rozporządzeń w sprawie NPK dopuszczano powstawanie nowych inwestycji w ramach zwartych skupisk ludzkich, co uznać należy za racjonalne oraz zgodne z ideą ochrony przyrody, trudno natomiast znaleźć argumenty przemawiające za odejściem od wcześniejszego stanowiska wojewody w tym zakresie. W konsekwencji skarżący uznał, że pomimo formalnej dopuszczalności wprowadzenia przez wojewodę kwestionowanego przez skarżącego zapisu, działanie wojewody wykracza poza racjonalną sferę uznania administracyjnego i naruszą zasadę proporcjonalności rozumianą jako adekwatność środka ochrony do celów, którym ochrona ma służyć. Ponadto Rada Gminy P. w sposób kategorycznie nieprzychylny wypowiedziała się w temacie przedmiotowych zakazów negatywnie opiniując przedłożony przez Wojewodę projekt planu ochrony N. P. K.. W swej opinii z dnia 4 marca 2004 r. Rada Gminy P. wskazała, że "realizacja zapisów projektu planu ochrony skutkować będzie ograniczeniem konstytucyjnych praw dotyczących własności oraz możliwości zagospodarowania tych terenów zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Projekt planu ochrony nie uwzględnia interesów społeczności lokalnych w aspekcie społecznym i gospodarczym." Rada Gminy P. negatywnie zaopiniowała projekt planu w części, w której mowa o rozwoju przestrzennym osadnictwa, gdzie stwierdzono, że "istniejący układ osadniczy został domknięty, zaś możliwości lokalizacji nowych obiektów z zakresu bazy wypoczynkowej zostały wyczerpane". Wojewoda znając stanowisko społeczności lokalnej, wbrew temu stanowisku wprowadza zakazy godzące w sferę praw i wolności obywatelskich i ekonomicznych członków społeczności lokalnej. Według skarżącego, trudno znaleźć racjonalne wytłumaczenie dla objęcia granicami Parku S. oraz pozostawienie poza granicami tego Parku dziewiczego terenu wybrzeża biegnącego od P. w kierunku S. (na podanym odcinku Park sięga zaledwie kilkanaście metrów w głąb lądu).
Przedmiotowe rozporządzenie narusza prawa skarżącego również z przyczyn wynikających z regulacji art. 140 kodeksu cywilnego. Mimo, że przepis ten dotyczy głównie uprawnień w sferze cywilnoprawnej, ma istotne znaczenie dla oceny zakresu dolegliwości, jakich doznał skarżący w konsekwencji wprowadzenia zakazów. Ukształtowana przez sporne zakazy sytuacja prawna skarżącego jest gorsza, aniżeli sytuacja obywatela, który został wywłaszczony. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Tymczasem w związku z wprowadzeniem spornego zakazu skarżący został pozbawiony prawa wybudowania domu na posiadanej od wielu lat nieruchomości gruntowej, nie otrzymując w zamian żadnej rekompensaty.
Nadto skarżący zarzucił, że treść rozporządzenia nr [...] nie została uzgodniona z Radą Gminy P., co narusza przepis art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody projekt rozporządzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji. Według poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1589/06) "uzgodnieniu z radą gminy podlega cała treść rozporządzenia, ze wszystkimi ustaleniami w nim zawartymi, które mogą być wprowadzone na postawie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Obowiązek uzgodnienia z właściwymi radami gmin ma miejsce także wówczas, gdy podejmowane jest rozporządzenie dokonujące zmian w "innych ustaleniach" dotyczących obszaru chronionego, w tym zmian niezwiązanych z wyznaczeniem terenów tego obszaru." Mimo, że przywołane orzeczenie NSA zapadło na gruncie stanu faktycznego dotyczącego obszarów chronionych, interpretacja przepisów ustawy regulujących zakres kompetencji rady gminy, z uwagi na analogiczny mechanizm współpracy wojewody z radą gminy zarówno w odniesieniu do parków krajobrazowych jak i obszarów chronionych, powinna być identyczna. Za taką wykładnią przemawia również okoliczność, że celem wprowadzenia uzgodnień z radą gminy było uzyskanie akceptacji społecznej dla planowanych odgórnie działań wojewody, których istota sprowadza się do ograniczenia swobód mieszkańców przyszłego parku krajobrazowego. Według skarżącego, co do zasady samo utworzenie parku krajobrazowego nie wiąże się z ograniczeniem wolności i praw obywatelskich, takie ograniczenie niesie za sobą wprowadzenie zakazów, o których mowa w art. 17 ustawy. Zasadny jest zatem wniosek, że skoro zgody rady gminy wymaga utworzenie parku, a więc okoliczność, która sama w sobie nie stwarza ograniczenia praw podmiotowych, to tym bardziej takiej zgody wymaga wprowadzenie zakazów, które w sposób istotny ograniczają prawa jednostki. Wojewoda dostrzegł problem istniejących na terenie NPK ludzkich, jednak z niewiadomych względów złagodził zakres obowiązujących zakazów jedynie w odniesieniu do terenu Półwyspu H.. Zgodnie bowiem z § 3 ust 3 rozporządzenia nr [...] "w określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin granicach zwartej zabudowy miejscowości: C., J., J., K. i H. dopuszcza się lokalizowanie nowych obiektów budowlanych w nadzatokowej części pasa technicznego brzegu morskiego - jeżeli w trakcie postępowania strona wykaże brak niekorzystnego wpływu planowanej inwestycji na chronione: krajobrazy, siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin, grzybów i zwierząt." Zdaniem skarżącego analogiczne uwarunkowania należałoby wprowadzić również na terenie S. oraz innych miejscowości o wieloletniej i zwartej zabudowie.
Ponadto skarżący podniósł, że w sąsiedztwie działki stanowiącej jego własność, w pasie objętym ochroną powstają nowe inwestycje budowlane. Dotyczy to głównie rejonu ulicy Rybackiej, lecz z uwagi na ograniczenia, jakie obowiązują w N. P. K. należy uznać, że mamy do czynienia z rażąca nierównością wobec prawa, która wymagałaby interwencji stosownych organów administracji publicznej.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazał, że zaskarżone rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, celem dostosowania zakazów obowiązujących w NPK do wymagań zawartych w treści tej ustawy. Przedmiotowe rozporządzenie poprzedzone było rozporządzeniem Wojewody nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego z 1994 r. nr 27, poz. 294), które w odniesieniu do NPK utraciło moc z dniem wejścia w życie kwestionowanego przez skarżącego rozporządzenia, na podstawie art. 153 ustawy o ochronie przyrody. Rozporządzenie nr 5/94 wprowadzało na terenie parków krajobrazowych zakaz lokalizowania nowych budynków i budowli w odległości 200 m od klifu morskiego. Wojewoda nie zgadza się z zarzutem skarżącego, że kwestionowane przez niego rozporządzenie Nr [...] w sprawie NPK wprowadzając w § 3 ust. 1 pkt 8 zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych naruszyło jego prawo własności poprzez zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych. Z analizy treści obu rozporządzeń jednoznacznie wynika, że kwestionowane ograniczenie obowiązywało od wejścia w życie rozporządzenia z dnia 8 listopada 1994 r.
Odnosząc się do zarzutu wydania rozporządzenia bez należytej analizy stanu faktycznego organ podniósł, że projekt rozporządzenia został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewódzką Radę Ochrony Przyrody, co czyni powyższy zarzut jak również zarzut wykroczenia poza "racjonalną sferę uznania administracyjnego" chybionym. Kwestionowane rozporządzenie potwierdziło ochronę praw nabytych na podstawie prawomocnych orzeczeń administracyjnych oraz ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Nie zachodzi więc w sprawie sytuacja pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego.
Odnosząc się do poprzedzającego skargę wezwania do usunięcia naruszenia prawa Wojewoda podał, że wpłynęło ono do Wojewody w dniu 10 czerwca 2009 r. Brak odpowiedzi na wezwanie wynikał z omyłkowego przekazania wezwania przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego w G. do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku.
W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2009 r. (vide: k. 66-70) skarżący wniósł, aby Sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzenia Wojewody nr [...] z art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w zakresie podanym w treści skargi.
Na wezwanie Sądu podjęte na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. skarżący złożył do akt fotokopie aktów notarialnych dotyczących przeniesienia na jego rzecz własności nieruchomości – działki nr [...] (vide: akty notarialne wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego w W., sygn. akt I Ns 982/07 o stwierdzeniu nabycia spadku po A. S. K. k. 74-81).
W piśmie procesowym z dnia Wojewoda podniósł zarzut braku legitymacji skargowej po stronie skarżącego, wskazując, że skarżący stał się współwłaścicielem przedmiotowej działki w listopadzie 2007 r., a więc w czasie obowiązywania zaskarżonego rozporządzenia Wojewody nr [...]. Ze stanowiskiem tym polemizuje skarżący w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2009 r. (vide: pisma k. 90, 96-97), podnosząc między innymi, że istnieje orzeczenie administracyjne wydane w indywidualnej sprawie skarżącego, co oznacza, że wykazał naruszenie swego interesu prawnego, nie hipotetyczne lecz realne. Na poparcie przedstawionych w piśmie tez przywołuje wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 925/08 oraz uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2001 r., OPK 19/01 i wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 919/04, publ. w OSP z 2005 r., z. 11, poz. 128.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga M. K. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zaskarżone w niniejszej sprawie rozporządzenie Wojewody z dnia 15 maja 2006 r. Nr [...] w sprawie N. P. K., wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.), stanowi akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), a zgodnie z art. 63 tej ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Zważywszy na treść przytoczonego wyżej przepisu, w pierwszej kolejności przed sądem administracyjnym podlega badaniu legitymacja skargowa, której istota polega na uprawnieniu do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem (obiektywnym porządkiem prawnym). Legitymację tę wyraża interes prawny, który musi zostać naruszony zaskarżonym aktem, tak by sąd administracyjny dokonał oceny tego aktu pod kątem zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała naruszenia swego interesu prawnego wskazanym przepisem aktu prawa miejscowego, jakim jest rozporządzenie Wojewody nr [...]. Zgodnie z utrwalonym, w szczególności na gruncie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) poglądami doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Istotą zagadnienia jest bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowany aktem stosowania prawa materialnego.
Swój interes prawny skarżący wywodzi z prawa własności i przepisów rangi konstytucyjnej oraz ustawowej prawo to kształtujących. Jego naruszenie zaś upatruje w zakazie zawartym w § 3 ust. 1 pkt 8 zaskarżonego rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 15 maja 2006 r., ograniczającym możliwość zabudowy nieruchomości stanowiącej jego własność, co z kolei znalazło wyraz w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2008 r. Nr [...], którym Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy P. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] odmówił uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu.
W przedstawionym wyżej stanie faktycznym tylko pierwsza kwestia, a zatem posiadanie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowego przepisu aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości. Skarżący jest bowiem, co wykazał złożonymi przed Sądem dowodami świadczącymi o nabyciu prawa własności, współwłaścicielem działki nr [...]. Przedmiotowa działka położona jest w miejscowości S., usytuowana bezspornie na terenie NPK i w odległości 140 m od krawędzi brzegu klifowego (vide: mapy geodezyjne – załączniki do wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Jak zostało ustalone przed Sądem, nabycie w drodze darowizny prawa własności wskazanej działki (udziałów w nieruchomości gruntowej) miało miejsce od dnia 13 listopada 2007 r., ostatni akt notarialny nosi datę 8 lutego 2008 r. (vide fotokopie aktów notarialnych j.w.). Zatem zaskarżone rozporządzenie Wojewody nr [...] z dnia 15 maja 2006 r., opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 58 z 2006 r., poz. 1192, zawierające kwestionowany zakaz, obowiązywało na terenie obejmującym działkę nr [...] w dacie jej nabycia przez skarżącego. Powyższe oznacza, według Sądu, że strona nie wykazała naruszenia swego interesu prawnego, ponieważ w chwili nabycia udziałów w przedmiotowej nieruchomości skarżony przez nią przepis zakazujący lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego miał charakter obowiązujący, co oznacza, że nieruchomość w dacie nabycia, z uwagi na swoje położenie, objęta była zakazem zabudowy. Przyjąć zatem należy, że skarżony przepis rozporządzenia w niczym nie zmienił sytuacji prawnej strony, wynikającej z ograniczonego już w chwili nabycia zakresu wykonywania prawa własności. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1808/09 (niepubl.), oddalającym skargę kasacyjną od przywołanego przez skarżącego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 925/08( niepubl.). W wyroku tym WSA oddalił skargę, której przedmiotem było również postanowienie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie NPK, z powodu braku legitymacji skargowej i w okolicznościach faktycznych zbliżonych do niniejszej sprawy. Zatem wybiórcze przytoczenie jednego ze zdań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 925/08 jest chybione, zważywszy na całokształt okoliczności, które skutkowały oddaleniem skargi w tej sprawie.
Dodatkowo na poparcie stanowiska Sądu co do braku legitymacji skargowej w niniejszej sprawie przytoczyć można stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1715/2008 (nie publ.), wprawdzie sformułowane na tle przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, lecz dotyczące także prawa miejscowego i z uwagi na podobieństwo regulacji aktualne również na tle skargi z art. 63 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. W wyroku tym NSA stwierdza, że "skarżący, którzy nabyli działkę już po dniu wejścia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą skutecznie zarzucać planowi naruszenia ich interesu prawnego do zagospodarowania działki innego, niż ustala plan, gdyż nabywając działkę pod rządem zaskarżonego planu skarżący nabyli tylko takie uprawnienia, które zostały współukształtowane w szczególności przez zaskarżony plan i są z nimi zgodne". NSA wskazuje również, iż "Dopiero stwierdzenie przez Sąd, że uchwała została zaskarżona przez osobę do tego legitymowaną, umożliwia temu sądowi merytoryczne rozpoznanie zarzutów skargi na temat uchwały".
Podzielając w pełni poglądy wyrażone w przywołanych wyżej orzeczeniach Sąd zwraca uwagę, że wskazane przez stronę naruszenia przepisów prawa, w tym ustawy zasadniczej, nawet obiektywnie istniejące, lecz nieprowadzące do naruszenia interesu prawnego, nie dają podstaw do merytorycznej kontroli przez Sąd zaskarżonego rozporządzenia Wojewody.
Niezależnie od powyższego, dla porządku odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, iż NPK został utworzony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 5 stycznia 1978 r. Nr IX/49/78 (Dz. Urzędowy WRN w Gdańsku z 1978 r., Nr 1, poz. 3). Rozporządzenie nr [...] Wojewody było poprzedzone rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. Nr 5/94 w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu, określania granic parków krajobrazowych i wyznaczania wokół nich otulin oraz wprowadzania obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń, zmienionym następnie rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego z dnia 3 września 1998 r. Nr 11/98 (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego 1994 r., Nr 27, poz. 139 oraz z 1998 r. Nr 59 poz. 294). W rozporządzeniu Nr 5/94 wprowadzono zakaz lokalizowania i budowy wszelkich nowych obiektów budowlanych w odległości mniejszej, niż 200 m od krawędzi brzegu klifowego (§ 3 ust. 1 pkt 7 lit. f), a w rozporządzeniu Nr 11/98 odpowiedni zapis (§ 3 ust. 1 pkt 7 lit. e) brzmiał: "Celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych utworzonych parków krajobrazowych wymienionych w § 2 (...) zabrania się z zastrzeżeniem ust. 2 lokalizowania nowych budynków i budowli w odległości mniejszej, niż 200 m od krawędzi brzegu klifowego". Wymaga także podkreślenia, że granice tak utworzonego NPK oraz jego obszar pozostały niezmienione, co wynika z treści rozporządzenia Nr [...] i porównania wielkości obszaru oraz opisu granic NPK między rozporządzeniem Nr 5/94 (vide: załącznik nr 4 pkt 1do rozporządzenia) a rozporządzeniem Nr [...], w którym opis jest tylko bardziej uszczegółowiony (vide: § 1 i załącznik nr 1 p.t. "Opis granic NPK").
Trzeba też zauważyć, że ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w której znajduje się delegacja do stanowienia zaskarżonego rozporządzenia Wojewody , weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. Zgodnie z treścią art. 161 tej ustawy, z tym dniem uchylona została ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Według treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2004 r. park krajobrazowy zaliczany jest do form ochrony przyrody. Natomiast art. 153 tej ustawy przewiduje, iż "formy ochrony przyrody o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy".
Uregulowanie to miało na celu zachowanie wymienionych form ochrony przyrody, które występowały również pod rządami ustawy z 1991 r., a powyższe rozwiązanie zawarto w celu uniknięcia powoływania ich do życia na nowych zasadach (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 565). Według art. 157 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. "dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy". Z kolei na podstawie art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 21) dotychczasowe przepisy wykonawcze (sprzed tej nowelizacji), zachowały moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
Ponadto, na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy. Zarówno w art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r., jak i w art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody chodzi wyłącznie o przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z 1991 r., a więc nie dotyczą one aktów tworzących parki krajobrazowe, co wynika zarówno z treści art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r., jak i art. 153 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, na mocy których parki te stały się najpierw parkami w rozumieniu znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody z 1991 r., a następnie formami ochrony przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. Stanowisko powyższe pozostaje w zgodzie z utrwaloną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. m. in. wyroki NSA z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 471/09, z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1665/08, z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1667/08).
Tym samym, skoro w przedmiotowej sprawie istnieje ciągłość historyczna i prawna, zgodnie z którą ustanowiony na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa miejscowego NPK, obejmował zgodnie z rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r., zmienionym rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego 11/98 z dnia 3 września 1998 r., sporny teren miejscowości S., to zaskarżone rozporządzenie z dnia 15 maja 2006 r. Nr [...] nie tworzy NPK, ponieważ park ten został utworzony w oparciu o przepisy poprzednio obowiązujące, a jego granice i obszar na którym się znajduje pozostały niezmienione. Tak więc obowiązujący na obszarze NPK od 1994 r. zakaz nowej zabudowy w odległości mniejszej niż 200 m od krawędzi klifu morskiego ograniczał, od dnia wejścia w życie rozporządzenia Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r., w taki sam sposób jak obecnie, wykonywanie prawa własności w stosunku do spornej nieruchomości (działki nr [...]). Tym samym argumentacja skarżącego koncentrująca się na ograniczeniach wprowadzonych "utworzeniem" NPK zaskarżonym rozporządzeniem pozostaje chybiona.
W konsekwencji powyższych rozważań nietrafny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Stosownie do treści tego przepisu, utworzenie, powiększenie, likwidacja lub zmniejszenie parku krajobrazowego następuje w formie rozporządzenia wojewody, będącego przepisem prawa miejscowego, który powinien precyzyjnie określać jego nazwę, obszar, granicę i otulinę, jeżeli została ustanowiona. Przepis ten stanowi delegację ustawową dla zaskarżonego rozporządzenia Nr [...], jednakże w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy wykładać go należy poprzez treść art. 153 wymienionej wyżej ustawy, a to z tej przyczyny, że NPK utworzony już został uchwałą z dnia 5 stycznia 1978 r. Nr IX/49/78 byłej WRN w Gdańsku i stał się, stosownie do treści § 2 ust. 4 rozporządzenia Nr 5/94, w brzmieniu zmienionym przez rozporządzenie Nr 11/98, "parkiem krajobrazowym w rozumieniu ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody". Tak utworzony (przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.) NPK stał się więc z art. 153 tej ustawy "formą ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy".
Sąd nie zgadza się również z zarzutem strony skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów Konstytucji. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2009 r., zadania administracji rządowej w województwie wykonuje wojewoda. Art. 59 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach wojewoda oraz organy niezespolonej administracji rządowej stanowią akty prawa miejscowego obowiązujące w województwie lub jego części. Z kolei z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wynika, iż zarówno utworzenie jak i likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody, co oznacza iż ograniczenie wykonania prawa własności wynika z ustawy i dopuszczalne jest tylko w sposób w ustawie określony. Sąd w tym stanie prawnym nie dopatrzył się zatem naruszenia ochrony prawa własności statuowanego w art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 31 Konstytucji RP. Zasada ta wynikająca z Konstytucji nie ma bowiem charakteru bezwzględnego i może doznawać ograniczeń w drodze ustawy (ust. 3 art. 64). W niniejszej sprawie ograniczenia i zakazy obowiązujące na obszarze NPK, ustanowione w zaskarżonym rozporządzeniu, znajdują źródło w zamkniętym katalogu zakazów uregulowanych w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Wprawdzie organ założycielski decyduje w rozporządzeniu, które z nich będą obowiązywały na chronionym obszarze, ale wprowadzając określoną grupę zakazów nie może dokonywać jej modyfikacji. Wprowadzone zaskarżonym rozporządzeniem zakazy i ograniczenia wybrane zostały z listy zamieszczonej w omawianej ustawie i na mocy przepisów ustawowych, zatem działanie Wojewody odpowiada wymogom zarówno ustawy o ochronie przyrody jak i art. 7 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Trzeba także podkreślić, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązkiem każdego obywatela jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Cytowany przepis jest powiązany z art. 74 Konstytucji RP, z którego wynika między innymi, że władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Również zagwarantowane w Konstytucji prawa i wolności obywatelskie (art. 31), w tym także prawo własności, doznają ograniczenia tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Szczególna ochrona klifu morskiego, poza celami związanymi z ochroną przyrody, mieści się także w obowiązku zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa. Klifowy brzeg morski narażony jest na niszczenie od strony morza, co jest zjawiskiem znanym powszechnie, a w rezultacie - działanie sił przyrody sprowadzić może niebezpieczeństwo dla mieszkańców tego terenu. To zaś z kolei nakłada na organy zarówno Państwa jak i samorządu terytorialnego obowiązki, których źródło upatrywać trzeba w przepisie art. 31 Konstytucji RP.
Ponadto, odnosząc się do dalszych zarzutów skargi trzeba zauważyć, że bezwzględny zakaz dotyczy nowej zabudowy, natomiast zarówno skarżone rozporządzenie jak i te poprzedzające statuowały zasadę ochrony praw nabytych. Chybione jest tym samym odwoływanie się do konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) w okolicznościach, gdy sytuacja skarżącego nie jest taka sama jak tych właścicieli nieruchomości, którzy posiadają legalną zabudowę istniejącą sprzed daty wprowadzenia zakazów skutkiem utworzenia NPK. Podobnie, odwoływanie się do treści § 3 ust. 3 rozporządzenia nr [...] w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Wojewody Nr 10/08 z dnia 6 marca 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie NPK (Dz. Urz. Woj. Nr 22, poz. 630) nie jest trafne o tyle, że w odniesieniu do miejscowości położonych na Półwyspie Helskim dopuszcza się w określonych warunkach lokalizowanie nowych obiektów ale "w części pasa technicznego", a nie w pasie poniżej 200 m od brzegów klifowych, a ponadto złagodzenie zakazu określonego w § 3 pkt 8 dotyczy obiektów istniejących (nie nowobudowanych) i pod warunkiem między innymi nieprzybliżania do krawędzi brzegów klifowych. Wbrew twierdzeniom skargi, sytuacja prawna strony skarżącej nie jest taka sama jak podmiotów, do których skierowano zmienioną regulację, bowiem nieruchomość, której skarżący jest współwłaścicielem nie była zabudowana w chwili wejścia w życie skarżonego rozporządzenia, a ponadto zasadniczą kwestią dla zakazu nowej zabudowy, wprowadzonego co najmniej od roku 1994 r. i odnoszącą się do sytuacji skarżącego, jest położenie w pasie poniżej 200 m od brzegów klifowych.
W tym kontekście nie było także podstaw do uwzględnienia wniosku strony o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wskazanym w skardze. Niezależnie od tego, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie powziął uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji RP zaskarżonego przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Wojewody Nr [...], to brak legitymacji skargowej po stronie skarżącego, uniemożliwiający kontrolę merytoryczną aktu, sprzeciwiałby się zadaniu pytania do TK.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się również z zarzutem skarżącego, iż wydając zaskarżone rozporządzenie Wojewoda powinien zastosować tryb przewidziany w art. 16 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez przeprowadzenie konsultacji projektu rozporządzenia z właściwą miejscowo radą gminy. Tryb uzgodnienia z właściwą radą gminy, w drodze wydania uchwały przez ten organ uchwałodawczy jednostki samorządu terytorialnego w granicach administracyjnych, w których zlokalizowany jest park krajobrazowy, jest obowiązkowy w sytuacjach określonych dyspozycją art. 16 ust. 3 i 4. Właściwa miejscowo rada gminy uczestniczy zatem w procedurze likwidacji lub zmniejszenia obszaru parku krajobrazowego oraz uzgadnia projekt rozporządzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego. Tymczasem w niniejszej sprawie Wojewoda nie tworzył parku krajobrazowego, nie likwidował go, jak również nie zmieniał jego granic i obszaru, stąd według Sądu nie było obowiązku zachowania procedury uzgodnienia projektu rozporządzenia w sposób, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie. Natomiast projekt aktu prawnego wojewody podjętego w zakresie ochrony przyrody podlega zaopiniowaniu przez wojewódzką radą ochrony przyrody, stosownie do treści art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody i jak wynika z akt sprawy, opinia taka została wydana (bez uwag) przez Wojewódzką Radę Ochrony Przyrody w Gdańsku w dniu 27 kwietnia 2006 r. (vide: potwierdzona za zgodność z oryginałem fotokopia opinii k. 57). Sąd zauważa wprawdzie, że przytoczone zarówno przez skarżącego jak i inne wyroki NSA (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1589/06, wyrok z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1220/08, orzeczenia.nsa.gov.pl) zajmują odmienne stanowisko, jednakże analiza spraw będących przedmiotem tych orzeczeń nie pozwala na przyjęcie tożsamości okoliczności faktycznych i prawnych. W szczególności w drugiej ze wskazanych wyżej spraw zaskarżone rozporządzenie wojewody w istocie zmieniło granice parku krajobrazowego poprzez zmniejszenie jego obszaru. Kwestia ewentualnego naruszenia trybu uzgodnieniowego nie ma jednak znaczenia prawnego w rozpoznawanej sprawie, gdyż brak legitymacji skargowej nie mógł uruchomić kontroli i oceny zaskarżonego rozporządzenia Wojewody pod kątem zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło