I FSK 1202/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Janusz Zubrzycki, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy premie pieniężne wypłacane przez dystrybutora kontrahentom za osiągnięcie określonego poziomu zakupów stanowią rabat obniżający podstawę opodatkowania podatkiem VAT, czy też nagrodę niepodlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Premie pieniężne wypłacane przez sprzedawcę z tytułu dokonywania przez nabywcę zakupów o określonej wartości, które nie są związane z żadną konkretną dostawą, nie mogą powodować skutku w postaci konieczności zmniejszania obrotów i sporządzania faktur korygujących. W przeciwieństwie do rabatu, który obniża cenę konkretnego zakupu, premia stanowi nagrodę za określone zachowanie lub osiągnięcie, niekoniecznie związane z konkretną transakcją.Stan faktyczny
Spółka L. & S. P. spółka z o.o. nabywała wyroby od zagranicznych podmiotów i sprzedawała je krajowym kontrahentom. W ramach umów handlowych, w przypadku przekroczenia określonego poziomu zakupów, spółka wypłacała kontrahentom premie pieniężne. Spółka uważała, że premie te nie podlegają opodatkowaniu VAT i przysługuje jej prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur dokumentujących te premie. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, traktując premie jako rabat obniżający podstawę opodatkowania VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA (del.) Danuta Oleś, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. & S. P. spółka z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2178/09 w sprawie ze skargi L. & S. P. spółka z o. o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz L. & S. P. spółka z o. o. z siedzibą w W. kwotę 320 zł (słownie: trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.
1.1. Wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2178/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. & S. (P.) Sp. z o.o. w W. (dalej Spółka lub Skarżąca) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że wnioskiem z dnia 25 maja 2009 r. Spółka zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. We wniosku wskazała, że działa jako dystrybutor wyrobów czekoladowych marki L. na terenie Polski. Spółka nabywa wyroby od zagranicznych podmiotów wchodzących w skład grupy "L.& S.", a następnie sprzedaje je podmiotom krajowym, które odsprzedają je dalej – głównie do hipermarketów. W ramach umów handlowych i innych porozumień strony ustalają, że w przypadku przekroczenia określonego poziomu zakupów w danym okresie rozliczeniowym, Spółka wypłaci premię pieniężną lub bonus, które stanowią określony procent od wartości zakupów dokonanych w danym okresie. Premie są przyznawana i rozliczanie miesięcznie, kwartalnie, rocznie, po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Podstawą do otrzymanie premii jest dokonanie w danym okresie zakupów o wartości przekraczającej określony pułap. Kontrahenci nie są zobowiązani do wykonywania na rzecz Spółki dodatkowych czynności czy świadczenia dodatkowych usług oraz wystawiają na rzecz Spółki faktury z wykazanym podatkiem należnym VAT z tytułu premii pieniężnych/bonusów.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca zadała pytania:
1) czy premie pieniężne wypłacane przez Spółkę stanowią wynagrodzenie za świadczone przez kontrahentów usługi polegające opodatkowaniu VAT?
2) czy Spółce w konsekwencji przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT wskazanego na ww. fakturach dokumentujących premie pieniężne?
Zdaniem Spółki, zarówno treść art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako ustawa o VAT). oraz interpretacja ogólna Ministra Finansów z 30 grudnia 2004r., interpretacje indywidualne z 28 listopada 2008r. ([...]), z 5 grudnia 2008r., ([...]), jak również odnoszenie korzyści przez Spółkę w zamian za wynagrodzenie (premia pieniężna) z tytułu usług polegających na podejmowaniu przez kontrahentów Spółki działań zmierzających do osiągnięcia określonego poziomu obrotów, które nie stanowią dostawy towarów, należy uznać za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu. Dlatego też kontrahenci powinni otrzymane premie dokumentować fakturami z podatkiem VAT 22%. Faktury te nie są dokumentami, o których mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawa o VAT, więc Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na zasadach ogólnych.
Spółka stwierdziła ponadto, że znane jest jej stanowisko przeciwne sądów administracyjnych (m.in. wyroki NSA z: 6 lutego 2007r. sygn. akt I FSK 94/06, 23 września 2008r. sygn. akt I FSK 988/08, WSA: w Bydgoszczy z 20 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Bd 735/08; w Poznaniu z 26 kwietnia 2007r. sygn. akt I SA/Po 287/07, w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 4080/06), z których wynika, że premie pieniężne nie podlegają opodatkowaniu VAT, ale w przeciwieństwie do ww. interpretacji ogólnej Ministra Finansów nie mają one mocy powszechnie obowiązującej.
1.3. W interpretacji indywidualnej z dnia 14 sierpnia 2009 r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że dana sytuacja faktyczna nie może stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług. Wynika to z jednoznacznego podziału czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jak również z art. 24 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L. 347 ze zm., dalej: "Dyrektywa 112"), który stanowi, że świadczeni usług oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów. Poza transakcjami kupna-sprzedaży nie doszło do rzeczywistego i odrębnego świadczenia nabywcy na rzecz zbywającego towary. Nie ma więc podstaw by uznać, że premie, które wypłaciła Spółka stanowiły jednocześnie wynagrodzenie za usługi realizowane przez kontrahenta. Zauważył w związku z tym, że skoro faktury wystawione przez kontrahentów dokumentują czynności, które nie podlegają opodatkowaniu VAT, Spółce, stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie przysługuje prawo do odliczenia VAT wskazanego na tych fakturach. Premie pieniężne nie wiążą się z konkretną dostawą, są wynikiem wszystkich dostaw towarów w danym okresie rozliczeniowym i przysługują kontrahentowi po zrealizowaniu określonej ilości zakupów, ale stanowią określony procent wartości zakupów w danym okresie rozliczeniowym. Premia pieniężna wiąże się z konkretną dostawą dokonaną przez kontrahenta. Stanowi więc rabat, który powoduje proporcjonalne obniżenie wartości każdej z dokonanych w danym okresie dostaw towarów. Jeśli po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, udzielający rabatu ma obowiązek wystawić korektę faktury, stosownie do § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337, dalej: "rozporządzenie z 28 listopada 2008r.").
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. Nie godząc się z powyższą interpretacją Strona, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła w niej naruszenie:
1) art. 29 ust. 4 ustawy o VAT;
2) art. 14a w związku z art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa) przez pominięcie wskazanych przez Spółkę wyroków, które rozstrzygały sprawy w analogicznych stanach faktycznych, potwierdzając, że możliwe jest dokumentowanie premii kalkulowanych jako procent realizowanych obrotów przez noty księgowe;
3) art. 14c i art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej w związku z tym, że nadal aktualna pozostaje interpretacja ogólna Ministra Finansów z 30 grudnia 2004r. [...], w której wyodrębniono dwa rodzaje premii pieniężnych: a) związane z konkretną dostawą (dostawami) i wówczas należy do nich stosować art. 29 ust. 4 ustawy o VAT oraz premie wypłacane co do nabyć o określonej wartości czy ilości towarów. Ostatnie z premii powinny być traktowane w świetle orzecznictwa sądowego jako pozostające poza zakresem VAT. Spółka stwierdziła ponadto, że tylko częściowe zaakceptowanie przez Ministra Finansów stanowiska sądów administracyjnych, że kontrahenci nie świadczą na rzecz Spółki dostaw usług, przy jednoczesnym przyjęciu, że wypłacana premia stanowi rabat obniżający obrót nie budzi zaufania do organów podatkowych. Podniosła, że organy podatkowe w tym zakresie wydawały również odmienne interpretacje indywidualne (np. Minister Finansów 1 lipca 2009r. [...]).
2.2. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
3.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 29 ust. 1 i 4 ustawy o VAT oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia, a także piśmiennictwo stwierdził, że premię pieniężną należy traktować jak rabat zmniejszający podstawę opodatkowania stosownie do art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, a w konsekwencji udzielenie premii dokumentowane powinno być fakturą korygującą. Jego zdaniem ekonomiczny charakter premii (bonusu), jako kwoty determinującej wydatek i jednocześnie należność z tytułu transakcji (dostawy towaru) ma zasadniczy wpływ na ocenę premii/bonusu jako rabatu, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT. Dalej Sąd stwierdził, że przy ocenie istnienia podstawy do zmniejszenia obrotu z tytułu rabatu nie ma znaczenia to, że strony umowy w razie ziszczenia warunków wypłaty premii (bonusu) nie odwołały się wprost (w jego treści) do zmniejszenia poszczególnych cen wyrobów, skoro wszystkie one (ceny), w postaci wartości transakcji (ich sumy w określonym czasie) stanowiły podstawę odliczenia premii (bonusu). Ponadto, zdaniem Sądu, ze znaczeń rabatu, jak i jego odmian wynika, że rabat bywa częstokroć formą premiowania nabywcy (przez sprzedawcę) za odpowiednie zachowanie w związku z transakcjami (zapłata w terminie bądź przed terminem, zakup dużej ilości towarów, w określonym czasie). Cel rabatu w przytoczonych przypadkach nie pozostaje więc inny niż cel, jaki wskazywała Spółka opisując stan faktyczny we wniosku o interpretację indywidualną, stwierdzając że istotą premii pieniężnej (bonusu) było nagrodzenie nabywcy za zrealizowanie odpowiedniego pułapu zakupów.
3.3. Następnie WSA nie zgodził się z zarzutem Spółki dotyczącym zignorowania przez organ podatkowy orzecznictwa sądowego, twierdząc, iż przedmiotem wypowiedzi sądów w wyrokach przytoczonych przez Spółkę była kwestia traktowania tak zwanej premii pieniężnej jako wynagrodzenia za usługę ze strony nabywcy. Sąd wskazał, iż istnieją wyroki sądów administracyjnych, zgodnie z którymi wypłata premii pieniężnej jest tożsama z udzieleniem rabatu w rozumieniu ustawy o VAT. WSA stwierdził, iż podziela stanowisko prezentowane w powołanych wyrokach oraz w związku z tym uznał, że brak jest podstaw prawnych do kwestionowania stanowiska Ministra Finansów wyrażonego w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
3.4. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się także z argumentacją Spółki dotyczącą braku technicznej możliwości prawidłowego wystawiania faktury korygującej wobec braku możliwości przyporządkowania wypłaconej premii do konkretnej dostawy. Zdaniem Sądu, skoro Spółka jest w stanie ustalić, iż kontrahent osiągnął, np. określony pułap obrotów, to znaczy, że analizuje wystawione przez siebie faktury dokumentujące dostawy na rzecz konkretnego kontrahenta. Oznacza to również, iż jest w stanie ustalić, jakich faktur dotyczy udzielany rabat, a w konsekwencji także, jakich towarów dotyczą te faktury.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie niżej wymienionych przepisów prawa, tj.:
- art. 29 ust. 4 ustawy o VAT w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że premia pieniężna ustalona procentowo, stanowi rabat, który zmniejsza podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów, zaś udzielenie jej powinno być udokumentowane zbiorczą fakturą korygującą.
II. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 146 § 1 w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy była ona obarczona błędem polegającym na naruszeniu:
a) art. 29 ust. 4 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, iż premia pieniężna ustalona procentowo, stanowi rabat, który zmniejsza podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów;
b) art. 14a w zw. z art. 14e § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa), poprzez nieuwzględnienie w interpretacji orzecznictwa sądów administracyjnych;
c) art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia w interpretacji przez Ministra Finansów;
d) art. 121 § 1 w zw. z art. 14b Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę budowania zaufania do organów podatkowych;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie jedynie części zarzutów skargi oraz brak ustosunkowania się do zarzutów skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca przedstawiła stanowisko, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, a w szczególności w jej ocenie nie dochodzi do udzielenia przez Skarżącą rabatów kontrahentom w odniesieniu do dokonanych na ich rzecz dostaw towarów, jak ocenił to Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Spółki rabat wynika z uzgodnień biznesowych między stronami transakcji i wyraża się w obniżeniu ceny towarów. Taka sytuacja nie ma miejsca w analizowanym stanie faktycznym, gdyż nie wynika ani z ustaleń stron wyrażonych w umowach, ani też a faktycznych księgowań i innych dokumentów. Intencją Stron w żadnym wypadku nie jest obniżenie ceny sprzedawanych przez Spółkę towarów.
Ponadto Skarżąca wskazała, że WSA dokonał jedynie jednostronnej analizy dla celów podatku VAT, premii wyliczanych procentowo, pomijając jednocześnie premie innego rodzaju, w tym ustalone kwotowo, których podążając za argumentacją WSA nie można byłoby proporcjonalnie przyporządkować do dokonanych dostaw. Sposób kalkulacji premii nie może, zdaniem Spółki, determinować podatkowego traktowania tej płatności, ponieważ Spółka wypłacając premie nie ma na celu skorygowania przeszłych rozliczeń z kontrahentami, lecz jest to działanie ukierunkowane na zachęcenie ich do dokonywania zakupów produktów w przyszłości.
W dalszej części skargi podkreślono także, że stanowisko, iż premia pieniężna (ustalona jako określony procent zrealizowanych w danym okresie obrotów) nie podlega opodatkowaniu VAT i może zostać udokumentowana notą księgową potwierdzają sądy administracyjne w licznych wyrokach (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 94/06; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 431/09; wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 1022/09).
Dodatkowo Skarżąca nie zgodziła się ze wskazanym przez WSA sposobem wystawienia faktury korygującej z tytułu udzielenia rzekomego rabatu. Jej zdaniem w sytuacji, gdy nie ma również technicznej możliwości wystawienia faktury korygującej w zgodzie z wymogami normatywnymi. W związku z tym, zdaniem Spółki, zupełnie nieuzasadnione jest stanowisko organu oraz Sądu pierwszej instancji, że prawidłowe jest proporcjonalne przyporządkowywanie takiej premii do wszystkich zrealizowanych w danym okresie transakcji z danym kontrahentem, nawet jeżeli wysokość premii wyliczana jest jako określony procent od podstawy w postaci łącznej wartości zrealizowanego obrotu. Podkreślono, że premia nie ma w tej sytuacji bezpośredniego związku z konkretną sprzedażą towarów udokumentowaną określoną fakturą VAT, nie można zatem, według Skarżącej, jednoznacznie stwierdzić, czy do jej otrzymania przyczyniła się pierwsza z zafakturowanych dostaw, czy może ostatnia z nich, bądź też kilka wybranych.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania Spółka wskazała, że WSA nie dokonał analizy dostępnego orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie w jakim potwierdza ono, iż wypłata premii pieniężnej w związku z realizacją obrotów na określonym poziomie w danym okresie nie podlega opodatkowaniu VAT i powinna być dokumentowana notą księgową, w tym orzeczeń powołanych przez Spółkę w skardze na interpretację. Ponadto Sąd nie ustosunkował się do argumentacji Spółki opisującej dokładnie charakter wypłacanej premii pieniężnej oraz fakt, iż w istocie zamiarem stron nie była zmiana ustalonej ceny towarów. Końcowo zauważono, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zawarł stwierdzenie, które zupełnie nie odnosi się do argumentacji przedstawionej przez Spółkę w skardze na interpretację złożonej do WSA, gdyż Spółka nie podnosiła w niej zarzutu naruszenia unijnej zasady proporcjonalności, a także nie powoływała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-317/94.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna na uwzględnienie zasługuje.
5.1. Zarzuty skargi kasacyjnej zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania sprowadzają się w istocie do zarzutu wadliwego przyjęcia, że wypłacane przez Spółkę premie pieniężne za osiągnięcie określonego przez strony pułapu obrotu są rabatami obniżającymi obrót opodatkowany, co stanowi naruszenie postanowień art. 29 ust. 4 ustawy o VAT.
5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę prezentuje stanowisko, że w przypadku, gdy premia pieniężna wypłacana przez sprzedawcę jest związana z konkretną dostawą (dostawami), to nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wartość tej dostawy i w efekcie prowadzi do obniżenia jej wartości. Natomiast, gdy premie pieniężne - jak w tej sprawie - wypłacane są z tytułu dokonywania przez nabywcę zakupów o określonej wartości, to skoro premie te nie są związane z żadną konkretną dostawą, nie mogą powodować skutku w postaci konieczności zmniejszania obrotów i sporządzania faktur korygujących.
Ponieważ ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera definicji "premii" i "rabatu" należy sięgnąć do rozumienia tych dwóch pojęć w języku potocznym. Nie budzi wątpliwości, że inaczej będziemy rozumieć czyjeś stwierdzenie "dostałem rabat", a inaczej "dostałem premię", choć może chodzić o takie same wartości pieniężne. W stosunku do pierwszego stwierdzenia automatycznie zadajemy pytanie, a co kupiłeś i z jakiego powodu udzielono ci rabatu. Przy drugim zapytamy, za co dostałeś premię i jak dużą, czy w jakiej postaci. Czyli w pierwszym przypadku doszło do obniżenia ceny za konkretny zakup, a w drugim dostaliśmy nagrodę, premię za np. określone zachowanie, postępowanie, osiągnięcie.
Dostrzegając tę różnicę i przenosząc się na grunt stosunków gospodarczych należy przyjąć, że do decyzji sprzedawcy pozostawić należy kwestię, czy system zachęt zwiększający sprzedaż będzie realizowany przy pomocy rabatu "przy zapłacie gotówką udzielamy rabatu", " przy dużej (określonej kwotowo) sprzedaży – rabat 7%", a więc przy danej konkretnej transakcji obniżamy cenę, czy przy pomocy premii, z reguły dla stałych kontrahentów, np. za osiągnięcie określonego poziomu wartości zakupów, a więc bez odniesienia do konkretnej sprzedaży, a tylko jako nagroda za stałą, owocną współpracę. Należy także zauważyć, że nagroda ta, premia, może mieć charakter nie tylko pieniężny, ale także i rzeczowy, co zauważono w skardze kasacyjnej.
5.3. Takie stanowisko zostało zaprezentowane także w innych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego jak: I FSK 630/10 z 7 kwietnia 2011r., I FSK 797/10 z 13 kwietnia 2011r., I FSK 432/10 z 24 marca 2011r. W tym ostatnim orzeczeniu stwierdzono:
"5.8. Reasumując, stwierdzić należy, że o tym, czy wynagrodzenie motywacyjne wobec kontrahenta z tytułu wielkości sprzedaży lub terminowości regulowania należności przyjmie formę premii pieniężnej (procentowej lub kwotowej), czy rabatu obniżającego obrót w rozumieniu art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), decyduje wybrana przez przedsiębiorcę strategia gospodarcza, co sprzeciwia się możliwości decydowania przez organ podatkowy o zakwalifikowaniu udzielonej przez podatnika premii pieniężnej jako rabatu obniżającego jego obrót.
5.9. Ingerowanie przez organy podatkowe w swobodę działalności gospodarczej podatnika jest uprawnione jedynie w sytuacji dozwolonej jednoznaczną normą prawa podatkowego. Niedopuszczalne jest interpretowanie przez organ podatkowy podejmowanych przez podatnika działań gospodarczych w sposób sprzeczny z jego intencjami, gdy działania te nie wyczerpują hipotezy żadnej normy podatkowej i nie stanowią nadużycia prawa. Za szczególnie bezpodstawne należy uznać takie postępowanie, gdy organ z podejmowanych działań podatnika wywodzi – wbrew jego intencjom – konieczność obniżenia przez niego podstawy opodatkowania (obrotu), a tym samym zmniejszenia wielkości zobowiązania podatkowego (lub zwiększenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym), w sytuacji gdy podatnik nie udziela swoim kontrahentom prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont), udokumentowanych fakturami korygującymi."
5.4. Uwzględnienie skargi kasacyjnej z powodu przyznania słuszności zarzutowi naruszenia art. 29 ust. 4 ustawy o VAT poprzez jego mylne rozumienie, interpretację pozwala na pominięcie pozostałych zarzutów wniesionego środka zaskarżenia. Nadmienić natomiast należy, że rację ma także autor skargi kasacyjnej nie zgadzając się z posługiwaniem się przez Sąd pierwszej instancji argumentem, że zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem, która to zasada miała wynikać ze wskazanych przez sąd orzeczeń sądowo-administracyjnych. Zdanie to zostało wyrwane z kontekstu, a dotyczy ono sytuacji, gdy organ decyzją orzekł niezgodnie z obowiązującym przepisem o wysokości podatku za np. dany rok podatkowy, lecz jak chodzi o kolejny rok, naprawił swój błąd i orzekł zgodnie z obowiązującym prawem. Powołana przez WSA zasada znajduje wówczas w pełni zastosowanie. Natomiast zasadnie kwestionuje się w skardze kasacyjnej posługiwanie się taką argumentacją w stosunku do interpretacji ogólnej Ministra Finansów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, dostrzegając potrzebę rozpoznania ponownie sprawy z uwzględnieniem wyżej przedstawionej wykładni art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło