I OSK 1502/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-18
Skład orzekający: Anna Lech, Ewa Dzbeńska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości może skutecznie wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Osoba nieposiadająca tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości nie może skutecznie wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie posiada legitymacji procesowej materialnoprawnej. Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a inne podmioty tylko wtedy, gdy wykażą taki tytuł.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 49/6. Organy administracji odmawiały wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, gdyż nie wykazali tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 153 PPSA, poprzez brak ustaleń co do wydzielenia działki i tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. F. i W. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1719/09 w sprawie ze skargi C. F. i W. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2260/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. F. i W. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Miasto S. nieodpłatnie z mocy prawa własności szczegółowo wyliczonych w sentencji nieruchomości, w tym nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka 49/6, o pow. 311 m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji – po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez C.. F. i W. F. – decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Wojewody Ł.
W wyniku wniesienia przez C. F. i W. F. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r.
W wyniku rozpoznania skargi C. F. i W. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 92/08, uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2007 r.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr 307, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasta S. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej Nr działki 49/6, o pow. 311 m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].
C. F. i W. F. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję własną podając, że w sprawie nie wystąpiły żadne nowe, istotne dla sprawy okoliczności, mogące podważyć stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] maja 2009 r.
Organ wskazał, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa -jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, ponieważ postępowanie dotyczy wprost interesu prawnego tych podmiotów. Wyjątkowo, w postępowaniu komunalizacyjnym może wziąć udział także inny podmiot, ale tylko wówczas, gdy wykaże, iż skomunalizowane mienie stanowiło w istocie jego własność, a zatem nie powinno ulec komunalizacji.
W ocenie Ministra zgromadzony materiał dowodowy nie wykazuje, aby skarżący posiadali tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości położonej w S., oznaczonej Nr działki 49/6, o pow. 311 m2, a tym samym nie legitymują się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania nadzorczego. Skarżący przedstawili bowiem dokumenty świadczące o tym, iż są właścicielami nieruchomości o nr ewid. 160 (dawnej działki 704 i 673/2), która jednakże nie była przedmiotem komunalizacji. Skarżący nie przedstawili dokumentów poświadczających ich tytuł prawny do objętej decyzją komunalizacyjną nieruchomości oznaczonej jako działa nr ewid. 49/6.
Na tę decyzję C. F. i W. F. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasta S. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej Nr działki 49/6, o pow. 311 m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymali swoje stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2260/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Sąd podał, że z materiału dokumentacyjnego niniejszej spawy nie wynika, że działkę nr 49/6 wydzielono z działki nr 160 będącej własnością skarżących. W ocenie Sądu z załączonej mapy podziałowej wynika jednakże, iż z działki nr 160 włączono do działki 49 część gruntu oznaczonego teraz jako działka o nr 49/4, a z działki nr 162 (stanowiącej obecnie także własność skarżących) część gruntu oznaczoną obecnie jako działka o nr 49/5.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji także z żadnego innego dokumentu, który podlegał ocenie sądowej, nie wynika, że skarżący legitymują się tytułem prawnorzeczowym do działki oznaczonej obecnie nr 49/6 będącej przedmiotem komunalizacji.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w razie sporu o prawo własności gruntów, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838), rozstrzygnięcie następuje w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, oraz wskazał, że prawo własności wpisane do księgi wieczystej jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i obowiązuje do czasu jego wykreślenia lub zmiany wpisu. Sąd wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej jako właściciel działki ewid. nr 49/6 figurował Skarb Państwa.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyli C. i W. F. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego z urzędu, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), poprzez brak ustaleń co do wydzielenia działki nr 49/6 z działki nr 160 i tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, pomimo wyraźnych wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 92/08, z pominięciem ustaleń zawartych w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2009 r. [...] i wskazanych tam dokumentów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
2) art. art. 153 powołanej wyżej ustawy, poprzez brak ustaleń co do wydzielenia działki nr 49/6 z działki nr 160 i tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, pomimo wyraźnych wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 92/08, z pominięciem ustaleń zawartych w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2009 r. [...] i wskazanych tam dokumentów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
3) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z dnia 22 maja 1990 r.), polegające na zastosowaniu przepisu pomimo nie wykazania istnienia przesłanek - to jest: zaliczenia działki 49/6 do mienia ogólnonarodowego oraz że nieruchomość należała do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
4) art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, pomimo braku przesłanek, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
5) art. 7 k.p.a. i 9 k.p.a. poprzez niezastosowanie w stosunku do skarżących zasady praworządności w wyniku niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes społeczny i obywateli, a także niewyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków uczestników postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że działka 49, z której następnie została wydzielona działka 49/6, została wydzielona z działek 154,156,158,160,162 w postępowaniu scaleniowym. Postępowanie scaleniowe miało miejsce w 1975 r.
Działka 160 i 162 stanowi własność skarżących, co jest bezsporne w sprawie.
Podniesiono, że brak postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stosunków własnościowych odnośnie nieruchomości nie wpłynął na ocenę Sądu pierwszej instancji co do prawidłowej podstawy prawnej decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie nabycia przez miasto S. nieodpłatnie z mocy prawa własności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wskazać na wstępie należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna kontrolowane zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji wydane zostały po wyroku w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt. I SA/Wa 92/08, którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2005 r. dotyczącej nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Miasto S. własności nieruchomości, w tym nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr 49/6 o pow. 311 m² .
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, przy czym przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy.
Zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt. I SA/Wa 92/08, organ ponownie rozpatrując sprawę winien przede wszystkim wyjaśnić uprawnienie wnioskodawców do przedmiotowego gruntu, czego – w ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszym zaskarżonym wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. – organ dokonał. Z takim stanowiskiem należy się zgodzić.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu przypomnieć, że stronami w postępowaniu komunalizacyjnym są Skarb Państwa i właściwa gmina, pozostałe zaś podmioty tylko wtedy, gdy wykażą tytuł do mienia, z tym że w przypadku nieruchomości – tytuł prawnorzeczowy. Brak bowiem tytułu prawnorzeczowego tych podmiotów spowoduje, że grunt Skarbu Państwa będzie objęty przesłanką określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i w konsekwencji podlegać będzie komunalizacji z mocy prawa. Oznacza to zatem, że tylko określony tytuł prawny – chroniony prawem – oddziaływuje na nowo ukształtowany z dniem 27 maja 1990 r. stan własnościowy potwierdzany decyzją komunalizacyjną wydawaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Inne podmioty uczestniczą zatem w postępowaniu komunalizacyjnym jedynie wówczas, gdy wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., który musi być wywiedziony z konkretnego przepisu prawa. Sąd bada wtedy, czy na dzień komunalizacji spornej nieruchomości ten “inny podmiot" legitymował się w stosunku do niej jakimkolwiek tytułem prawnym, przy czym nie można utożsamiać interesu prawnego z interesem faktycznym.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu jej wejścia w życie z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, a zatem, jeżeli przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następuje. Decydujące znaczenie mają zatem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy, to jest dzień 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych.
Zatem komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nastąpiła z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, to jest 27 maja 1990 r., a decyzja komunalizacyjna, która potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, ma charakter deklaratoryjny.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres określenia "należące do", użytego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oznacza, iż faktyczne władanie mieniem przez inny podmiot niż Skarb Państwa, nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację, która w trybie tegoż przepisu następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, to jest z dniem 27 maja 1990 r., tym bardziej, że wydana decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście z mocy prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Zatem dysponowanie, czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy, gdyż pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są tożsame z pojęciem "należy do", które w swym zakresie semantycznym wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. Ponadto okoliczność, iż przepis art. 5 ust. 1 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych nie posługuje się pojęciem "nieruchomość", lecz określeniem "mienie ogólnonarodowe (państwowe)", oznacza, że bez znaczenia jest, jak to mienie zostało wyodrębnione i nazwane geodezyjnie. W konsekwencji tego uznać należy, że zmiana oznaczeń ewidencyjnych nieruchomości dokonana po dniu 27 maja 1990 r. nie oznacza, że nieruchomość taka traci status mienia podlegającego komunalizacji. Taka sytuacja powoduje natomiast, że w postępowaniu komunalizacyjnym organ administracyjny ma obowiązek ustalić, czy nieistniejące już działki, pozostające w granicach nowoutworzonej nieruchomości, spełniały w dniu 27 maja 1990 r. przesłanki ich skomunalizowania z mocy prawa i wydać rozstrzygnięcie stosownie do istniejącego w tej dacie stanu faktycznego (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt I OSK 940/07, sygn. akt I OSK 956/07, I OSK 770/06, I OSK 738/06, I OSK 450/07, I OSK 737/06, I OSK 736/06, sygn. akt OSK 828/11, sygn. akt I OSK 645/11., sygn. akt I OSK 390/11).
Powyższe oznacza, że niewskazanie przez "inny" podmiot tytułu prawnorzeczowego do mienia będącego przedmiotem komunalizacji wyklucza możliwość skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności komunalizacyjnej.
Z materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący posiadali tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Nie przedstawili bowiem żadnych dowodów na okoliczność, że legitymują się tytułem prawnym do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną, to jest do działki nr 49/6. Za taki dokument nie może być bowiem uznany sporządzony przez geodetę wykaz zmian gruntowych i oznaczenie wyłączonych części nowymi numerami, wskutek czego dotychczasowa działka nr 49 otrzymała nr 49/6. Nie wynika bowiem z tego wykazu, że działka nr 49/6 została wydzielona z działki nr 160 będącej własnością skarżących. Zauważyć natomiast należy, że w rejestrach ewidencji gruntów wsi Z. W. jako właściciela spornej nieruchomości wpisano Urząd Gminy w S., a jako sposób użytkowania wpisano – drogi powszechnego korzystania. Nieruchomość ta została nabyta przez Skarb Państwa, na co wskazują zapisy w księdze wieczystej KW Nr [...]. Obowiązujące domniemanie, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym taki stan trwa do czasu wykreślenia lub zmiany takiego wpisu – art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Tym samym przyjąć należy, że prawo własności Skarbu Państwa do działki nr 49/6 jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że gdy dany podmiot żąda od organu określonej czynności, to organ wydając decyzję w tej sprawie (nawet negatywną) czyni z tego podmiotu stronę postępowania w znaczeniu procesowym, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Nie daje to jednak takiemu podmiotowi – w niniejszej sprawie skarżącym kasacyjnie – uprawnień materialnoprawnych, a tylko ich posiadanie dawałoby możliwość skutecznego domagania się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Również samo przeświadczenie skarżących kasacyjnie o tym, że posiadają przymiot strony, nie decyduje o posiadaniu takiego przymiotu. Bowiem to treść przepisów prawa materialnego stanowi kryterium do uznania określonego podmiotu za stronę postępowania, o czym była już mowa powyżej.
Wobec powyższego uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące komunalizacji jako pochodzące nie od strony postępowania nie mogą być rozpatrywane.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło