III SA/Łd 777/11
WyrokWSA w Łodzi2011-09-09
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowany funkcjonariusz Policji, który nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego na podstawie wcześniejszych przepisów i decyzji administracyjnej, może nadal otrzymywać to świadczenie po uchyleniu przepisów przyznających to prawo?Ratio decidendi
Prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nabyte na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej nie wygasa wskutek uchylenia przepisów wykonawczych, które stanowiły podstawę prawną do przyznania tego świadczenia. Decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, a zmiana przepisów nie działa wstecz, jeśli nie przewiduje takiego skutku. Wobec tego organ powinien realizować prawa nabyte wynikające z decyzji, w tym dokonać naliczenia i wypłaty równoważnika za okres po uchyleniu przepisów.Stan faktyczny
K. W., emerytowany funkcjonariusz Policji, wniósł o naliczenie i wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011. Prawo to nabył na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z 1999 roku. Organy odmówiły wypłaty, powołując się na uchylenie przepisów rozporządzenia MSWiA z 2005 roku, które odebrało prawo do równoważnika emerytom policyjnym od 1 stycznia 2006 roku. Skarżący podniósł, że posiada prawa nabyte i nie można mu ich odebrać zmianą przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania czynności naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011 uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] roku nr [...].
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 roku, sygn. akt III SA/Łd 549/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi K. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], nr [...], oraz decyzją Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...], nr [....].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie wniosek zawierał żądanie wypłacenia należnego równoważnika za 5 ostatnich lat zgodnie z przysługującą normą oraz nabytymi i ustawowo przysługującymi uprawnieniami. Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu za wskazane lata, podczas gdy winien najpierw wyjaśnić jakie jest dokładnie żądanie skarżącego, czy domaga się on wypłacania pieniędzy, na podstawie istniejącej w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu równoważnika za remont lokalu, czy też wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania tego świadczenia za określony okres. Jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii, w ocenie Sądu miało podstawowe znaczenie w sprawie, bowiem od tego zależał sposób rozpatrywania wniosku skarżącego. Zdaniem Sądu analiza treści wniosku skarżącego i załączonych do niego oświadczeń mieszkaniowych, a następnie składanych odwołań nasuwała wątpliwości, co do istoty żądania kierowanego do KMP w P. Z oświadczeń mieszkaniowych wypełnionych i podpisanych przez skarżącego wynika, że są one składane w celu ustalenia uprawnień do równoważnika oraz jego wysokości, a osoba, która je składała ubiega się o przyznanie równoważnika pieniężnego za dany rok. W odwołaniu z dnia 14 maja 2010 r. od decyzji z [...]. skarżący wnosił o zobowiązanie KMP w P. do wydania decyzji administracyjnej w sprawie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont mieszkania , a w odwołaniu z dnia 13 lipca 2010 r. od decyzji z dnia 25 czerwca 2010 r. wywodził, że skoro legitymuje się ostateczną decyzją o przyznaniu bezterminowo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu, to złożenie "oświadczenia mieszkaniowego" nie wszczyna postępowania w przedmiocie przyznania uprawnienia i wnosi o uchylenie decyzji cofającej uprawnienia i wypłacenie należnego równoważnika wraz z odsetkami. Z jednej więc strony skarżący zgłaszał roszczenie o wypłatę należnego mu równoważnika wraz z odsetkami i składa oświadczenie mieszkaniowe, w którym wnosi o ustalenie uprawnień do równoważnika za konkretne lata, a w innym piśmie wskazywał, że nie domaga się ustalenia prawa do tego równoważnika, które mu wszakże przysługuje na mocy wcześniejszej decyzji i obowiązujących przepisów. W tej sytuacji organ powinien wezwać skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania żądania tj. czy skarżący ubiega się o ustalenie jego uprawnień do równoważnika za lata 2006-2010, czy też dokonania czynności wypłaty wnioskowanego świadczenia i dopiero wówczas rozstrzygnąć jego wniosek we właściwej formie.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Miejski Policji w P. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2007 nr 43 poz. 277 ze zm. ) w związku z art. 2 pkt. 2 lit. c i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 8 poz. 67 ze zm.) i § 9 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100 poz. 919, ze zm.) odmówił dokonania czynności naliczenia i wypłaty na rzecz K. W. - emeryta policyjnego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że w piśmie z dnia 2 kwietnia 2011 roku K. W. wyjaśnił, "iż w terminie do dnia 2 maja 2011 roku oczekuje, realizacji decyzji nr [....] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 4 maja 1999 roku poprzez wypłatę należności wynikających z równoważnika za remont mieszkania w kwocie należnej 3 norm wraz z odsetkami od 2006 do 2010 oraz za rok 2011. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podniósł, iż w dniu 28 grudnia 2005 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał nowelizacji rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego - uchylając § 8 i § 9 ust. 2, co skutkowało utratą od dnia 1 stycznia 2006 roku prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego oraz właściwości organów Policji do rozstrzygania w sprawach związanych z tym świadczeniem. Wobec zatem braku od dnia 1 stycznia 2006 roku przepisów, które stanowiłyby podstawę prawną do dokonania czynności wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz uprawniających organy Policji do orzekania dla tej grupy osób w formie decyzji, brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku K. W. Zgodnie natomiast z treścią do art. 91 ust. 1 ustawy o Policji , to policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jak wynika z literalnego brzmienia tego przepisu, prawo do tego równoważnika przysługuje policjantowi, a nie emerytom czy rencistom policyjnym. Również przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie pozwalają traktować emerytów, czy rencistów w zakresie tego prawa w sposób tożsamy, jak policjantów w służbie czynnej. Komendant Miejski Policji podkreślił, że ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu.
Od powyższej decyzji K. W. złożył odwołanie, w którym podniósł zarzut "błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania określonego przepisu polegającą na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa oraz na zastosowaniu prawa uchylonego, wynikającą z błędnej subsumcji, to jest podciągnięcia stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis". Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w P. do wypłaty równoważnika na remont lokalu za lata 2006-2011. Skarżący podkreślił, że odchodząc na emeryturę nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu na podstawie wówczas obowiązujących przepisów i jak stwierdził, są to jego prawa nabyte. Późniejsze zmiany ustawy i przepisów wykonawczych nie mogą pozbawiać go tych praw. Wskazał też na opinię Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego ( znak BSA III-055-19) z dnia 2 lutego 2009 roku w której wskazano, że emeryci i renciści, którzy nabyli prawa emerytalne przed 1 stycznia 2006 r. nie utracili prawa do równoważnika za remont lokalu.
Decyzją z dnia [...], Nr [....] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiana rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 roku wprowadzona rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2005 roku spowodowała, że z dniem 1 stycznia 2006 roku emeryci i renciści policyjni utracili prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Ponieważ rozporządzenie zmieniające uchyliło § 8 i 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 roku, z dniem 1 stycznia 2006 roku odpadła podstawa prawna do dalszej wypłaty emerytowi przez organy Policji równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Równoważnik na remont lokalu przysługiwał do dnia 1 stycznia 2006 roku na mocy rozporządzenia, które przyznawało go emerytom w legalny sposób na podstawie wyraźnej delegacji ustawowej uprawniającej ministra do poszerzenia kręgu osób uprawnionych wprost z ustawy. Także w sposób legalny prawo to zostało emerytom cofnięte, bez naruszenia zasady praw słusznie nabytych.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył K. W. Podtrzymując zarzut naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu, polegającą na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa oraz na zastosowaniu prawa uchylonego, wynikającą z błędnej subsumcji, to jest podciągnięcia stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Wniósł o uchylenie decyzji i wydanie wyroku zobowiązującego Komendanta Miejskiego Policji w P. do wypłaty równoważnika za żądany okres wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżący ponownie powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji podkreślając, że odchodząc na emeryturę nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu na podstawie wówczas obowiązujących przepisów i są to jego prawa nabyte. Późniejsze zmiany ustawy i przepisów wykonawczych nie mogą pozbawiać go tych praw. Podkreślił, iż nadal w obrocie prawnym pozostaje decyzja Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 4 maja 1999 roku przyznająca mu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga K. W. jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W toku kontroli sądowoadministracyjnej sąd, mając na względzie regulację art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w zakresie, w jakim odmawiają wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu za lata 2006 - 2011 zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich eliminacji z obrotu prawnego.
Stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości i nie jest też przedmiotem zarzutów podniesionych w skardze. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się bowiem do rozstrzygnięcia, czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, który nabył – pod rządami poprzednich przepisów – prawo do równoważnika, może być nadal wypłacany równoważnik za remont lokalu mieszkalnego, w sytuacji uchylenia przepisu przyznającego to uprawnienie. Dla ustalenia powyższego niezbędne jest na wstępie przeprowadzenie analizy przepisów regulujących zagadnienie przyznawania funkcjonariuszom Policji prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego przyznawanego funkcjonariuszom Policji uregulowane zostało w przepisie art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.). Zasady wypłacania równoważnika ustalone zostały natomiast w akcie wykonawczym do niniejszej ustawy, wydanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. K. W. nabył prawo do równoważnika na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 4 maja 1999 roku. Fakt ten, podnoszony przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do Sądu, nie jest przez strony, a w szczególności organ administracji kwestionowany.
W tym czasie obowiązywało zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (M.P. Nr 76, poz. 708). W § 12 ust. 1 wymienionego zarządzenia wskazano, że emerytom i rencistom policyjnym przyznaje się równoważniki pieniężne za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego lub za brak lokalu mieszkalnego. Wskazane zarządzenie przestało obowiązywać w dniu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. nr 106 poz.1212). W § 11 ust. 1 wymienionego rozporządzenia wskazano, że jego przepisy stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Wskazane rozporządzenie przestało obowiązywać w dniu wejścia w życie kolejnego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), które zawierało analogiczne uregulowania w przedmiocie przyznawania emerytom policyjnym równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Rozporządzenie z 28 czerwca 2002 roku zostało następnie zmienione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 roku (Dz.U. Nr 266, poz. 2246), poprzez uchylenie m.in. § 8 w następującym brzmieniu: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [...]" oraz § 9 ust. 2. Powołane rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 roku.
W związku z powyższym odnieść się należy do stanowiska organów stwierdzających, iż fakt uchylenia wskazanych postanowień § 8 rozporządzenia, dotyczących prawa przyznawania równoważnika za remont lokalu emerytom i rencistom policyjnym odnosił skutek wobec skarżącego powodując, iż od 1 stycznia 2006 roku upadła podstawa prawna do wypłacania mu, przyznanego uprzednio decyzją z dnia 4 maja 1999 roku, równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Zdaniem Sądu, wskazana zmiana regulacji § 8 rozporządzenia, nie wpływa na stosunki już istniejące, tj. powstałe pod rządami dotychczasowych przepisów. Wskazać w tym zakresie należy na tzw. instytucję "praw nabytych", zgodnie z którą mimo zmiany stanu prawnego stosunki administracyjne już powstałe trwają nadal. Zgodnie z powszechnie przyjętą w literaturze i orzecznictwie praktyką, w przypadku zmiany przepisu dopuszczalne jest roszczenie o dalszą realizację praw nabytych wynikających z decyzji administracyjnej jedynie, gdy wynika z wyraźnego przepisu stanowiącego materialne źródło uprawnienia. Jednakże w literaturze prawa administracyjnego podkreśla się, że na istnienie i skuteczność stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie nowych przepisów odmiennie regulujących daną materię, te nowe unormowania mają wpływ tylko wtedy, gdy obowiązują one z mocą wsteczną. Zatem jeżeli nowa regulacja nie zawiera odmiennych postanowień co do losu decyzji wydanych przed jej wejściem w życie, decyzje te będą wiązać nadal, mimo, że przestała istnieć lub zmieniła się podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie.
Odnosząc się do kwestii mocy wiążącej regulacji, na którą powołuje się skarżący, należy wskazać, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia wydawane są na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie takie winno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Dodać jednak należy, że umocowania do wydania przepisów wykonawczych ograniczone są wyłącznie do kwestii związanych z realizacją samej ustawy, nie mogą zawierać przepisów materialnych, a tylko przepisy proceduralne. W realiach niniejszej sprawy delegacja ustawowa dla wydania zarządzenia, na podstawie którego skarżący nabył uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wynikała wprost z treści art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. W powyższym przepisie prawa ustawodawca przewidział, jako jeden z elementów, na podstawie którego powinno było być wydane zarządzenie, m.in. wskazanie podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia. Regulacje zawarte w zarządzeniu, na podstawie którego skarżący nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zostały powtórzone w rozporządzeniach z dnia 20 grudnia 1999r. i z dnia 28 czerwca 2002 roku
W przedmiocie zgodności z Konstytucją RP przepisów zmieniających rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 października 2008 roku, sygn. akt U 4/08 stwierdzając, że "... w świetle wcześniejszych ustaleń ten ostatni przepis nie przyznaje emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego." W tym zakresie należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2010 roku, sygn. akt IV SA//Wr 1/10, że uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji)". Wobec tożsamych rozwiązań prawnych w zakresie prawa emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w stosunku do wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 roku oraz zarządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z 30 czerwca 1997r. wydanych w tym samym przedmiocie, ukształtowana ostatecznie ww. rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku sytuacja prawna skarżącego nie uległa zmianie. Przepis bowiem § 8 ostatnio wymienionego rozporządzenia dawał możliwość przyznania stosowania przyjętych w nim rozwiązań prawnych także w stosunku do emerytów policyjnych.
W tym kontekście rację należy przyznać Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. w tym zakresie, w jakim stwierdza, że utrata mocy obowiązującej przez § 8 cytowanego rozporządzenia wyklucza możliwość przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego osobom będącym emerytami policyjnymi. Podkreślić jednak należy, że czym innym jest wyeliminowanie samego źródła określonych uprawnień, a czym innym ocena mocy obowiązującej orzeczenia to źródło konkretyzującego. W doktrynie prawa administracyjnego powszechne jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym zdolność wywoływania przez decyzję administracyjną określonych skutków prawnych trwa dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Eliminacja taka może nastąpić bądź to w sposób generalny, poprzez wprowadzenie ściśle określonej normy intertemporalnej przez ustawodawcę, taki skutek przewidującą, bądź też w drodze aktu o charakterze indywidualnym.
W tym kontekście należy stwierdzić, że ani rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, ani rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 roku w przepisach przejściowych nie uchylało orzeczeń, które weszły już do obrotu prawnego przed wejściem w życie obu aktów prawnych. Podobnie argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 roku, sygn. akt I OSK 953/07 (ONSAiWSA 2009/4/77) stwierdzając, że: "w razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § pkt 1 K.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje takie nie stają się bezprzedmiotowe". Zatem, nawet w sytuacji zmiany stanu prawnego, jeżeli w obrocie prawnym występuje decyzja administracyjna nadająca jej indywidualnemu adresatowi określone uprawnienia, a nie została ona w jakikolwiek sposób wyeliminowana z tego obrotu, to będzie rodzić skutki w sposób ciągły i nieprzerwany.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 4 maja 1999 roku przyznająca skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W dalszym ciągu zatem wywołuje skutki, które wynikają z ich przedmiotowego zakresu. Tym bardziej, że wniosek skarżącego z dnia 2 kwietnia 2011r.nie zawierał w istocie rzeczy żądania przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, co upoważniałoby organ do skonkretyzowania tego prawa w drodze decyzji administracyjnej. Wniosek ten dotyczył naliczenia i wypłaty równoważnika już przyznanego, mocą decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 4 maja 1999 roku. W takiej sytuacji, należało przyjąć, że skarżący domagał się realizacji decyzji już wydanej – ostatecznej i prawomocnej. Brak więc było podstaw do odmowy wypłaty skarżącemu wnioskowanego przez niego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2011. Twierdzenia organów obydwu instancji w tym zakresie, zmierzające do udowodnienia tezy, że skarżący utracił uprawnienie do wypłaty równoważnika pieniężnego, w związku z uchyleniem § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku, w świetle przedstawionej powyżej argumentacji, nie może zostać zaakceptowane.
Pogląd, iż zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r. dokonana z dniem 1 stycznia 2006r. pozostaje bez wpływu na uprawnienia emerytów i rencistów policyjnych wynikających z ostatecznych decyzji o przyznaniu im prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 12 kwietnia 2011r. w spr. I OSK 2073/10 (Lex nr 789505), z 24 listopada 2010r. w spr. I OSK 1105/10 (Lex nr 744929) i z 18 marca 2011r. w spr. I OSK 1991/10 (centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych). Pogląd taki wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 23 marca 2010r. w spr. III SA/Lu 123/10 (Lex nr 757030), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 22 września 2010r. w spr. IV SA/Wr 215/10 (Lex nr 759108), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 23 czerwca 2010r. w spr. II SAB/Go 19/10 (Lex nr 643856) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 15 lutego 2007r. w spr. IV SA/Gl 434/06 (Lex nr 512523). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji w P. w zakresie, w jakim odmawiają przyznania K. W. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2011 wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i ponownie rozpoznać wniosek skarżącego mając na uwadze treść wymienionych rozważań.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło